عبدالباري جهاني

د افغانستان لپاره د ټرمپ ستراتیژي!

عبدالباري جهاني

د متحده ایالاتو جمهورریس ډانلډ ټرمپ د دوشنبې په ماښام، د افغانستان په باب د خپلي پالیسی هغه وینا وکړه چي د امریکا، افغانستان او سیمي خلک د ډېري مودې ورته په تمه ول. ښاغلي ټرمپ د جمهور رئيس کېدلو څخه څو کاله مخکي او د جمهوری ریاست لپاره د انتخاباتي مبارزې په ترڅ کي څو څو ځله د افغانستان جنګ یوه بې ضرورته جګړه بللې وه او ویلي وه چي له افغانستان څخه به، چي امریکا ته د سر اومال په ډېره ګرانه بیه پرېوتلی او پرېوزي، خپلي قواوي را باسي؛ خو لکه څرنګه چي انتظار یې ایستل کېدی، ژمنه یې وکړه چي له افغانستان څخه به خپلي قواوي نه باسي او په هغه هیواد کي به داعش، القاعده او طالبانو ته بشپړه ماتې ورکوي. جمهورریس دا هم وویل چي، په افغانستان کي، زموږ پالیسي د بیا ابادولو پالیسي نه بلکه د فتحي پالیسي ده. هغه پاکستان ته خبرداری ورکړ چي په خپله خاوره کي د ټروریسټانو مرکزونه وتړي او امریکا به نور په سیمه کي د سولي د ټینګولو لپاره له هند څخه مرسته وغواړي.

د نیویارک ټایمز ورځپاني د سه شنبې د ورځي په ګڼه کي لیکلي دي چي د امریکا جنرالان له پخوا څخه په دې عقیده دي چي کابل او مهم ښارونه د کابل د حکومت په لاس کي وي او طالبانو ته وښيي چي هغوی بیا قدرت ته نه سي رسېدلای. مګر اوس وضعي تغییر کړی دی. حتی که امریکا نور پوځیان هم افغانستان ته ولېږي او طالبان له هغو سیمو څخه چي په تېرو دووکالو کي یې نیولي دي نور پرمختګ ته پرې نه ږدي، د هغوی دغه وروستیو پرمختګونو او سیاسي رقابتونو د افغانستان حکومت د سقوط پولي ته رسولی دی. او طالبان هم هغه طالبان نه دي چي امریکا غواړي د سولي خبرو ته یې کښېنوي. ورځپاڼه لیکي چي د افغانستان حکومت هم دا مني چي د هیواد په سلو کي پنځه دیرش خاوره د طالبانو په لاس کي ده.

د نیویارک ټایمز ورځپاڼه لیکي چي جمهور رئیس ټرمپ په خپله وینا کي څلور ځله د بري او اووه ځله دښمن ته د ماتي ورکولو خبره یاده کړه. مګر دا معلومه نه سوه چي بری به څرنګه وي.

ورځپاڼه د پاکستان په برخه کي د جمهورریس ټرمپ خبرو ته اشاره کوي او لیکي چي جمهورریس په خپله وینا کي دې موضوع ته هم اشاره وکړه چي احتمال لري پر پاکستان باندي د میلیارډونو ډالرو پوځي مرستو په بندولو سره هغه هیواد دې ته اړباسي چي په خپله خاوره کي د یاغیانو مرکزونه بند کړي. په داسي حال کي چي د امریکا سیاستمدارانو او مشرانو مخکي دا احتمال رد کړی دی. ځکه هغه وخت چي پاکستان د اټومي وسلو جوړولو ته لاس واچاوه او امریکا ډېر سخت تعزیرات ورباندي ولګول نو چنداني ګټه یې ونه کړه. دغه راز پاکستان د چین په څېر یو زورور انډیوال لري چي احتمال لري پر پاکستان باندي د تعزیراتو د لګېدلو په صورت کي له هغه هیواد سره مرستي ته ودانګي. د پاکستان تجریدول په افغانستان کي وضع نوره هم خرابولای سي.

ورځپاڼه لیکي که چېري امریکا او د افغانستان حکومت یوه اوږده جنګ ته تیاری نیولی وي نو طالبانو هم د اوږدې جګړې لپاره ځانونه تیار کړي دي. د امریکا پوځي مقامات وايی چي طالبانو ته په کال کي لس زره تنه تلفات رسېږي. په داسي حال کي چي ایله پنځه کاله مخکي د امریکا استخباراتو وویل چي د طالبانو ټول قوت شل زره تنه دی. د دې معنی دا ده چي طالبان په وژلو نه کمېږي.

ورځپاڼه، د سنګین په اولسوالي کي، د طالبانو د یوه قوماندان حاجي نقیب الله له قوله لیکي چي د حاجی احمدالله د کورنی دیارلس تنه په جنګونو کي وژل سوي دي مګر د هغوی ځای بیرته د ده ورېرونو ‌ډک کړی دی. د ملا عبدالسلام څلور زامن وژل سوي او اوس یې پنځم زوی جنګ ته داخل سوی دی. د حاجي نقیب الله درې د کاکا زامن وژل سوي دي او د ده مور اوس له کونډو او یتیمانو سره ژوند کوي.ورځپاڼه په پای کي لیکي چي د طالبانو یوه قوماندان د جمهورریس ټرمپ له وینا څخه وروسته بي بي سي راډیو ته وویل چي ټرمپ باید په دې پوه سي چي افغانستان د بوش او اوباما د وختونو وطن نه دی او موږ تسلیمېدلو ته تیار نه یو؛ موږ له جنګه لاس نه اخلو او نور شپاړس کاله جنګ کولای سو.

دا چي امریکا او طالبان جنګ ته څومره دوام ورکولای سي موږ څه نه سو ویلای خو د جنګ هره ورځ دوام د افغانستان مظلومو اولسونو ته چي څلوېښت کاله کړېدلي دي د سر او مال تاوانونه رسوي. افغانستان سولي ته ضرورت لري. دا جنګ پردی دی؛ پردیو پیل کړی دی او چي څومره یې زړه غواړي دوام به ورکوي. البته سوله نه د پردیو کار دی او نه یې پردي راوستلای سي. سوله به افغانان راولي. خو له بده مرغه چي اوس د سولي راوستلو قدرت او واګي د داسي کسانو په لاس کي دي چي سوله نه غواړي، کنه نو د سولي د تش په نامه عالي شورا ریاست یې د خلیلي په څېر لېوه ته نه سپاره.
جنګ له هلمنده تر پکتیا او ننګرهار پوري د پښتنو په سیمو کي دی او تاوان یې زیاتره پښتنو ته رسېږي. پر افغانستان باندي د امریکا او ناټو د بدمرغه یرغل له پیل راهیسی له پښتنو سره د هره لوري بې عدالتي پیل سوې ده. یوازي یې د طالب او القاعده په نوم کلي او ښارونه په اور کي نه سوځي بلکه له پوځي او سیاسي واک څخه په ډېره بېرحمي او بې شرمي ایستل سوي دي. څو ورځي مخکي د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار وویل چي د دفاع د وزارت شپږ سوه جنرالان د پنجشیر د اولسوالی اوسېدونکی دي. که څه هم چي د جمعیت اسلامي ګوند مشرانو عطا، عبدالله او ضیا مسعود د هغه دا ادعا رد نه کړه خو که د حکمتیار ادعا په سلو کي پنځوس پر ځای وي نو د پنجشیر له اولسوالی څخه درې سوه جنرالان به کوم عدالت ومني. زیات وکم یوه میاشت مخکي د خارجه وزارت د مامورینو، په تېره بیا د سفارتونو د غړو په باب یو رپوټ خپور سو او په هغه کي ښودل سوي وه چي د دغه مهم وزارت په سلو کي اتیا مامورین یا د پنجشیر او یا پنجشیریانو ته منسوب کسان دي. په دې کي داسي مامورین هم سته چي ویل کېږي خپل نومونه نه سي لیکلای. موږ له ټولو قومونو سره وروري غواړو او وایو چي افغانستان د ټولو ګډ کور دی مګر وروري به کوو حساب تر منځ. که بې عدالتي په دغه شکل روانه وي نو له طالبانو سره د جنګ تر فیصله کېدلو مخکي یا وروسته به پښتانه د هغه چا ګريوان نیسي چي په خپل کور کي د بېګانه په څېر سلوک ورسره کوي. دا ګړی خو داسي ښکاري چي پښتانه غمخمور نه لري. پښتانه باید خپل غم پخپله وخوري.

پښتنو بېړۍ ډوبېږي!!!!

 



یادونه: په نن ټکی اسیا کې لیکنې یوازې د لیکوال خپل نظر څرګندوي، د ادارې توافق ورسره شرط نه دی. که تاسو غواړئ نن ټکي اسیا کې مو لیکنه خپره شي، اړیکه راسره ونیسئ. مننه

3 تبصرې

  1. محمد نعیم سادات

    ‎ښاغلی جهانی
    ‎دا خبره رښتیا ده چی جنګ زیاتره د پښتنو په سیمو کی روان دی او زیات تاوان یی هم خامخا پښتنو ته رسیږی . خو کله چی باراک اوباما د امریکا د متحده ایالاتو جمهور ریس وو هغه وخت د هغه لخوا افغانانو ته شین چراغ ورکړل شو چی یعنی امریکا دیته اماده ده چی له افغانستان څخه ووځی . یعنی هغه وخت افغانانو ته یو چانس وو ځکه چی په امریکا کی داسی یو حکومت راغلی وو چی غوښتل یی چی له افغانستان څخه پښی سپکی کړی .همعغه وو چی موږ هغه وخت وضعیت سم درک کړ او کوښښ مو وکړ چی له نوموړی چانس څخه عظیمه استفاده وکړو او همعغه وو چی د سولی د کولو لپاره مو په تبلیغاتو پیل وکړ خو هلته په حکومت کښی هغه کړی چی د طالبانو سره یی تعصب درلود [مطلب می د صفویت مزدوران دی ] د سولی لپاره د حکومت په منځکی لوی خڼ‌‌‌‌‌‌ډ جوړاوه نو همعغه وو چی موږ د نوموړو کړیو په مقابل کښی چی په سرکښي ښاغلی حامد کرزی وو تبلیغات شروع کړل او پدی کارکښی د اوباما لخوا هم همکاری وشوه او ‌‌‌‌‌‌ډیر ژر یی بیدون له کوم تکلیفه حامد کرزی له کرسی لیری کړ او اشرف غنی یی رامیدان ته کړ . نور هرڅه اماده وو اوباما غوښتل چی له افغانستان څخه پښی سپکی کړی متعصبین په حکومت کښی له پښو لویدلی وو نور نو داسی معلومیده چی نور د سولی لپاره داسی کوم خڼ‌‌‌‌‌‌ډ وجود نلری خو بدبختانه هغه متعصبی کړی چی د ځوانانو او عامو افغانانو په زیار له حکومت څخه وشړل شوی هغوی د طالبانو منځته ورګ‌‌‌‌‌‌ډ شول او طالبان یی دیته تشویق کړل چی سوله ونکړی ددوی له وجهی د طالبانو د رهبری په منځکی اختلاف راغی او د سولی مسله ناکامه شوه . نن هغه چانس له لاسه لاړ نن نه اوباما د امریکا جمهور ریس دی او نه هسی شانس شته دی . پاتی کیږی یواځی د جګړی لار چی ‌‌‌‌‌‌ډیر زیان یی پښتانه ګالی
    ‎داخبری می ددی لپاره وکړی چی ښاغلی جهانی نن پر پښتنو د تمساح اوښکی تویوی خو په اصل کښی نوموړی پخپله د همعغو متعصبو کړیو غړی دی چی د سولی د سبوتاژ په پروګرام کښی یی اساسی رول ولوباوه

  2. الحاج استاذ بیانزی

    سادات صاحب ، مننه ، زه هم ستاسی نظر تاییدوم وایی ( شغال هم د لیوه ورور دی ) یا غنی هم دنجیب ورور دی ، د جهانی سره مهمه خبره دا وه چه وزیر ورته وویل شی کوم چه د کمونستانو وخت کی یی ارمانی وو د کمونیزم په ځای یی امپریالیزم کی تر لاسه ، مګر دا چه حالات ناسمه او دی ډارن سړی وو د استعفی به نوم یی خبل تاریخ څه ناڅه ښکلی کړو . په دی اړه ډیر څه نه لیکم له اصلی موضع مو لیری باسی .
    به دغه لیکنه کی یی وزن شتون لری او هغه د ده هغه د ژباړنی برخه ده چه د نیویارک ټایمز څخه یی راژباړلی، بیا هم ورته شاباسی وایم سره ددی چه حق په خپله نه شی ویلای لږ تر لږه د حق د رانقلولو هڅه یی کړی، هغه حق چه د یو استعمارګر او اشغالګر هیواد ژورنالیست یی جرات کولای شی یا وجدان مجبوره کړی چه د افغانستان په اړه څه ناڅه حقایق په ډاګه کړی مګر زمونږ جهانی صاحب او یا هغه ته ورته خلک یی د ویلو جرات نه لری بلکه د ژباړلو او راړولو جرات کوی .
    د لیکنی اخری برخه چه دده خپله ارزونه ده ، هلته بیا دی د اسلام او مسلمانانو به ځای د خپلو بادارانو دخوشالولو د پاره ( ملی او یا ایزمی خوند او رنګ ورکړی ) د پشتنو نوم ورکړی ، چه تلفات د پشتنو سیمه کی دی دا معنی چه دا جنګ د پشتنو او غیر پشتنو جنګ دی او طالبان هم د جهاد په ځای د پشتنو د فاع او که دوی هم پشتانه وژنی یادوی . تر څو په دی واسطه یی د بادارانو د راتلونکی ستراتیزی سره یی لاس اړونه کړی وی کومه چه هغوی د روسانو له وتلو وروسته زمونږ د خېل منځی جنګو ( شمال او جنوب ) یا د پشتنو او غیر پشتنو تر منځ جنګول او بلاخره تجزیه کول دی او اسلامی جهادی روحیه په قومی کرکو او دسمنیو اړول دی
    سادات صاحب ، باور وکړی چه ماته یی دی څو مخیو ژړا راوستله چه د الله دشمنانو زمونږ خپل خلک زمونږ په مقابل کی اچولی او د هماغه کفارو د پاره په داسی حال کی چه نومونه یی هم د مسلمالانو او دننه تر کفارو بدتر ، دهشتګر او وحشتګر دی . مننه

  3. طوفان طوطاخیل

    جهاني صیب چې دومره درته معلومه ده چې جنګ دپښتنواو غیرپښتنودی نو باید پښتانه رابیدارکړی شي چې دطالبانو ملاتړ وکړي او له یوه مخه داسلامي امارت ترچترلاندي دیرغلګرواودهغوی دګوډاګیانوپه خلاف سپیڅلي مبارزه پیل کړی ، زه قسم هم کوم چې دپښتنو اصلي عزت اوله ذلت نه دخلاصون لاره یواځي همدا ده چې دطالبانوسره ملګري شي ، هم یې ددې دنیا ګټه ده اوهم دآخرت هم دپښتنو اوهم دغیرپښتنو بلکه دانسانیت ګټه په دې کې ده چې دکفر اودهغوی دګوډاګیانوله غلامۍ نه ځآن راوباسي او ټول سپيڅلي طالبان اومجاهدین شي

تبصره وکړه

ستاسو ایمیل ادرس به هیڅ کله نشر نه شي.