ساینس او ټکنالوژې

اغا ملکو سهار

لېکنه: آغاملوک سهار

ساینس او ټکنالوژې په وروستیو څلورو، پنځو لسیزو کي خورا په چټکي روان دي، اوس یې د خلګو ټول پام ځان ته را اړولی دی، د پام اړولی دلیل یې دادی چې دقیق نتایج او ټولو ته د منلو وړ پایلې وړاندي کوي، بشر ته د لوي پوښتنو له حل سره، خورا سهولتونه ورکوي.

جنیټک چې د ساینس یوه برخه ده په وروستیو پنځلس کلونو کي خورا بدلون کړي، اوس مهال د وګړو اوسط عمر 1000 کاله دی، چې په نژدي راتلوونکي کې به جنیټک له خورا نورو بدلونونو سره دا اوسط عمر له سلو کلونو ډیر لوړ کړي. ورسره د ډاروین د تکامل نظریه او د بیک بانګ(لوي چاودنې) تیورې خپلی رقیبی نظریې له مارکیټه باسي،او ډیرو پوښتنو ته ځواب وایې.

په ټکالوژي کي مصنوعی ذکاوت(artificial intelligence) چې یوه برخه یې روباټونه دي، هم له انسان نه به سختي دندې په غاړه واخلي.

خو د ساینس لویه نیمګړتیا داده چې په مادي نړۍ راڅرخي. هغه څه ورته د منلو وړ دی چې پنځه ګوني حواص یې مني او تجربي اړخ ولري. یعنی ساینس معنویاتو ته اهمیت نه ورکوي، نو هم دا دلیل دی چې ساینس روح او دیته ورته نورو مهمو بشری معنوی مسایلو ته وخت ندی ورکړي او نه به په ورباندی پانګونه وکړي.

ساینس له فلسفې سره په ډیرو ځایو کې په ټکر کې دي او فلسفې مسایل ردوي د مثال به ډول فلسفه وایې له هیڅ نه څه نسی رامنځ ته کیداي خو کوانتم فزیک دا په ثبوت ورسوله چې له هیڅ نه څه رامنځ ته کیږي.

خو تر اوسه لا معلومه نده چې ساینس به کله خپلو تیوري ته دا ورشامل کړي چې له بیګ بانګ (لویه چاودنه چې ټوله هستې یا ګیټې ترې منځته راغلي) نه مخکي څه وو.

تبصرې (1)

  • سهار صاحب نیکی هیلی مو ومنۍ !
    په دی کی شک نشته چه نن صبا ساینس او تکنالوژی ډیر پرمختګ کړی، مګر هر وخت د خپل مخکی وخت څخه زیات پرمختګ لری، یعنی د هری حاضری زمانی خلکو ته د هماغه اخری زمانی پرمختګ تر سترګو کیږی، انسانی هلی ځلی لکه د سیند د اوبو په شان تل مخی ته شاته نه ځی سل کاله وروسته خلک به د هغه وخت خبره کوی چه د بل هر وخت ساینس او تکنالوجی تر بل هر وخت ډیر پرمختګ کړی هغوی به هم سمه وایی، د الکتریک او الکترانیک په کشفولو سره دا بهیر تر بل وخت ډیر تیز شو مګر سل کاله وروسته به د اکتریک او الکترانیک هم نور مخکی څه کشف شی چه د اوس زمانه به ورته داسی ښکاری لکه مونږ ته چه سل کاله مخکی ښکاری .
    ستاسی دا خبره منم چه چینیتک هم ساینس او ډیر پرمختګ پکی شوی مګر دا خبره مو چه متوسط عمر به زیات کړی ناسمه خبره ده ، که په دی زمانو کی د الله ج اراده د اوسط عمر زیاتوالی وی د هغی د پاره همدغه جینیتک وسیله کړی ممکنه ده ، مګر د هر ژوندی شی مرګ چه د څه شی ، او څه وخت او له څه مشخص شوی هغه د جینیتک یا نور ساینس او تکنالوزی باندی نه یوه ثانیه مخکی او نه وروسته کیږی دا زما خبره نه د قران خبره ده، تاسی په دی اړه ساینس او تخنیک ته سجده مه کوی .
    همدی جینتیک د داروین دتکامل نظریات د فالس کانسپټ لاندی لیکلی په اړه یی ډیر څه نه لیکم تبصره اوږدوی د بیک بینګ چاودنه تر اوسه ساینس هم پوره اټکل نه شی کولای نه هغه شرایط او نه هغه وسایل اماده کولای شی د بیک بینګ موضع فلسفی تیوری ده ساینس نه دی که ژوند څو میلونه یا بیلونه کاله نور دوام ولری کیدی شی دغه تیوری سمه ، ناسمه یا منځکوره معلومه شی تر اوسه په کایناتو کی تر بیک بینګ دومره نور ( کوور ) یا نامعلومه شیان پاتی دی چه څو میلونو کلو کی به لا کشف نه شی.
    د ساینس نیمګړتیا په اړه مو لیکلی، دا دساینس دنده نه ده چه د معنویاتو سره سر وکار ولری او نه دی ته اړه ده چه مونږ الله ج یا ادیان هم په ساینس ثابت کړو ، ساینس د انساتی تفکر محصول دی او هغه هم د ټولو انسانانو ټولنیز او د پیړیو پیړیو انسانانو د فلسفی نظریاتو په ورکولو ساینس رامنځته شوی او رامنځته کیږی په نامعلومو شیانو کی انسانی فلسفی نظریات لمړنی مرحله ده، کار ورباندی کیږی او کیږی تر دی چه یا د ساینس په واسطه لکه د داروین د فلسفی نظریاتو په شان رد شی، یا د اډیسن د نظریاتو په شان تایید او یا ورسره نوی څه زیات یا کم شی دفلسفی نړی د ساینس نړی ته ورننوځی بیا هم د تکامل او ښه والی په اړخ روان وی مثلا سل کاله مخکی موتر د نن موتر او د نن موتر د سل کاله وروسته موتر په شان نه وی.
    دا خبره چه ساینس په فلسفه یا فلسفی نظریات محوه کړی داسی مثال لری لکه مونږ چه ووایو کرنه او مالداری به طبی علوم محوه کړی ناممکنه خبره ده فلسفه ابتدایی نظریات او ساینس منځنی یا اخری لاسته راوړنی دی یو دبل سره لازم او ملزوم دی .
    دا چه ساینس وایی جه د نیست څه هست کیدی شی او فلسفه یی نه منی دواړه خبلی دندی نه پیژنی ، کیدی شی فلاسفه وو نظر ورکړی وی مګر د فلاسفه وو نظریات مثبت ، منفی او مابینی پڼه لری کیدی شی دغه نظریه یی د سلو او زرو نورو نظریو په شان غلطی وی فلاسفه که د هری نظری دعوی کوی چه سمی دی هغه بیا فلاسفه نه دی
    ستاسی له تصویر معلومیږی چه تر اوسه لا کم عمره یاست د ساینس ، تکنالوژی او فلسفی په اړه تر دی زیات مطالعی ته اړه ده که نه له ساینس او تکنالوژی به ستاسی د لیکنو له مخی خدای جوړ شی .مننه