fbpx

د قرانکريم د معانيو د ژباړې اړتيا او وړتيا

احمدالله احمدزی

دا مقاله په کابل کې د دانش خپرندويه ټولنې له لوري «اسانه تفسیر» د مخکتنې په غونډې کې لوستل شوې
د قرانکریم د معانيو د ژباړې او تفسیر په مناسبت د جوړې شوې غونډې درنو ګډونوالو!

السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته

تر ټولو لومړی قدرمن استاد او فاضل شخصیت عبدالمالک همت صیب ته مبارکي وايم، چې د التوبه سورت د معانيو ترجمه او تفسیر برخه يې له خپلو هڅو وروسته د الله تعالی په فضل و کرم چاپ کړې. که څه هم ما دغه چاپ شوی زيار نه دی لوستی، خو باور لرم، چې ان شاءالله، استاد همت به تر خپل توانه د ترجمې او تفسير حق ادا کړی وي.

ورپسې دروند مشر الحاج دانش صیب ته درناوی وړاندې کوم، چې د فرهنګي او ادبي غونډو تر څنګ يې د قرانکريم په اړه د غونډې د کوربه‌توب وياړ تر لاسه کړی دی. ګل دادا پروس کال دا وخت د حج فریضې ادا کولو په موخه وتلی و او سږ کال يې د الله تعالی د کلام په مناسبت د غونډې په جوړولو يو ستر ګام پورته کړ.

د ترجمې او تفسير په اړه که لنډه خبره وکړم، هغه دا چې قرانکريم د الله تعالی هغه معجِز «عاجز کوونکی»کلام دی، چې د خپل وخت د بلاغت او ادب ستر ستر سرلاري يې له ځواب ويلو عاجز شوي او د ټولو هڅو سربېره د قرانکريم د يوه ايت په مقابلې هم نه دي توانېدلي.

د قرانکريم تفسیر او ترجمه د هر مسلمان لپاره اړينه ده، چې بايد ځان پرې وپوهوي، له دې پرته د مسلمان لپاره ژوند شرم دی، خو خلکو ته د ترجمې او تفسیر رسول د يوه مفسر او مترجم په توګه همدومره ستوزمن کار هم دی. له همدې امله د تفسیر او عربي ژبې علما يوې باريکۍ ته اشاره کوي، چې د قرانکریم مترجمین او مفسرین بايد داسې ونه وايي، چې «د قرانکريم ژباړه يا ترجمه» ځکه چې د قرانکريم د الفاظو ژباړه د عربي ژبې د پراخوالي او بلاغت سربېره د اعجاز له امله ناشونې ده. علماوو، چې څه ترجمه کړي، دا د قرانکريم د الفاظو ترجمه نه، بلکې د معانيو ترجمه ده؛ ځکه د الله تعالی د کلام متسقيمه ژباړه د مخلوق لپاره ناشونې ده. د علماوو باور دا دی، چې دغې باريکۍ ته د پاملرنې له امله باید داسې وويل: «د قرانکريم د معانيو ژباړه يا ترجمه».

د قرانکريم ترجمه درې معناوې لري:

1- د قرانکريم د معنا ژباړه: یعنې د قرانکريم د الفاظو رسول تر نورو لوستونکو.

2- د قرانکريم د ايتونو تفسیر په عربي ژبه. دا هم ترجمه بللی شي. الله تعالی فرمايي: بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ ۗ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ (۴۴) النحل سورت. له همدې امله عبدالله بن عباس رضي الله عنه ته ترجمان القران ويل کېده.

3- د قرانکريم د معانيو ترجمه له عربي ژبې نورو ژبو ته او دلته زموږ موضوع همدغه ده. نن سبا د عجمو سربېره عرب هم د قرانکريم لفظي ترجمې او تفسیر ته اړ دي.

د علماوو ټينګار او شرط همدا دی، چې څوک د قرانکريم د معانيو ترجمې او تفسير ليکلو هوډ کوي، نو بايد لومړی د عربي ژبې په صرف، نحو، اشتقاق، بلاغت، ژبوهنې، ژبښوونې، ترکيبي جوړښتونو او اړوندو نورو علومو واکمن وي او همدارنګه، چې کومې ژبې ته ترجمه کوي، په هغې ژبې کې هم بايد پراخ علم او تبحر ولري، چې د الله تعالی د کلام باره کې داسې يوه خبره ونه کړي، چې د ثواب پر ځای ګناه‌‌ګار شي او داسې يو څه ونه ووايي، چې د الله تعالی د نارضاتیا لامل شي. د تفسیر ډېری سترو مفسرينو د عربي او ديني علومو له پخولو وروسته د ژوند په وروستيو شېبو د تفسير ليکلو ته ملاتړلې او لامل يې هم د قرانکريم په لغوي او تفسیري معنا کې بشپړ احتیاط بلل شوی دی.

د عربي ژبې او دويمې ژبې د بشپړ علم سربېره د علماوو ټينګار دا دی، چې مفسر بايد په احاديثو او نورو شرعي علومو کې د ملکې تر کچې مطالعه ولري، ځکه چې د پيغمبر عليه السلام احادیث د قرانکريم لومړنی تفسیر دی او علماوو بيا دغه احادیث د عربي ژبې او شرعي علومو په رڼا کې شرحه کړي دي. که څوک د عربي ژبې سربېره په احاديثو او نورو شرعي علومو کې پراخه مطالعه ونه لري، په تفسیر کې به يې هم زيار له ننګوونو او کړاوونو ډک وي او زه هيله‌من يم، چې استاد همت به ان شاءالله تر خپل توانه د قرانکريم د معانيو په ترجمې او تفسیر کې احتیاط کړی وي.

باید ياده وي، چې يو په قرانکريم ځان پوهول دي، دا د هر مسلمان لپاره اړينه او په لږه خوارۍ اسانه ده او بل دا چې څوک د تفسير دعوه کوي. دا کوم شرطونه چې علماوو ياد کړي دي، دا يې د تفسير ليکلو او مفسر لپاره ياد کړي، د عام لوستونکي او په قرانکريم د پوهېدونکي لپاره نه دي.

والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

avatar
1 د تبصرو شمېر
0 د ځوابونو شمېر
0 ار ایس ایس کې ګډونوال - څارونکي
 
ډېر غبرګون شوې تبصره
تر ټولو ګرمه موضوع
  ګډون وکړئ  
نویو زړو ډیرو خوښو شویو
خبرتیا غوښتل د
محمد حذیفه
میلمه
محمد حذیفه

السلام علیکم و رحمة الله محترمه واقعا چی یو ډیری مهمی موضوع ته مو اشاره کړی د قرآنکریم د معانیو ترجمه او په لمانځه کښی د قرآنکریم د معانیو ترجمه لوستل بغیر د قرآن له لفظه په اصل کښی هغه څه دی چی د صاحبینو (امام ابو یوسف او امام محمد) او امام ابوحنیفه په کښی اختلاف ده صاحبین وایی چی د قرآن کریم د معانیو ترجمه په بله ژبه په لمانځه کښی د لمانځه د قرات قایم مقام ګرځی او پدی سره لمونځ صحیح کیږی خو پدی شرط چی لمونځ کوونکی په عربی د قرآن کریم د الفاظو له… نور لوستل »