fbpx
zindanian1212

بندي به په زندان کې قبله څنګه پیدا کوي؟

په زندان کې د بندی د قبلې په اړه پوښتنې دا راولاړېږی، چې هغه بندی چې په زندان کې د قبلې لوری نه پېژنی، نو په کوم لور لمونځ وکړی؟ که چېرې یې له قبلې پرته بل لوری ته لمونځ کړی وی، وروسته په دې پوه شی، چې بل لوری ته یې لمونځ کړی و، نو ایا لمونځ بیا وکړی؟د لمانځه لپاره د قبلې لوری پېژندل له بنسټیزو واجباتو څخه دی، چې واجبوالی یې په قران، سنت او اجماع سره ثابت شوی.څښتن تعالی(ج) فرمایلی:

{ قد نری تقلب وجهک فی السماء فلنولینک قبلة ترضاها فول وجهک شطرالمسجدالحرام و حیث ما کنتم فولوا وجوهکم شطره وإن الذین أوتوا الكتاب لیعلمون أنه الحق من ربهم وما الله بغافل عما یعلمون} 1.

(په تحقیق سره وینو مونږ (بیا، بیا) ګرځول د مخ ستا په (طرف د) اسمان نو مونږ به وګرځوو هرو مرو (خامخا) تا (هغې) قبلې ته چې ته یې خوښوې، نو وګرځوه مخ خپل په لوری د مسجدالحرام (کعبې ته په لمانځه کې) او په هر ځای کې چې اوسئ نو وګرځوئ (تاسې) مخونه خپل (په لمانځه کې) په لوری د هغې (کعبې) او بېشکه هغه کسان چې دوی ته ورکړل شوی دی کتاب خامخا پوهېږی دوی، چې بېشکه دا (استقبال الکعبه) حق دی له لوری د رب د دوی او نه دی الله غافل له هغو کارو ځنې چې کوی یې دوی).

قبلې ته په ټولو لمونځونو کې د پیغمبر (ص) او د ملګرو یې مخ کول په قولی او عملی متواترو سنتو سره ثابته شوې. په هره دوره كې د امت د اجماع همدا کړنه هم په دې دلالت کوی.له همدې امله که مسلمان هرکله د لمونځ کول وغواړی، نو باید د قبلې پلټنه وکړی. که ورته څرګنده شوه، نو په هغې لوری دې لمونځ وکړی او که ورته څرګنده نشوه، نو که یې څوک هلته ولید، له هغه دې د قبلې د لوری پوښتنه وکړی. یا دې د قبله نما له الې څخه چې په اوس وخت کې معمول ده، ګټه واخلی، ترڅو پرې د قبلې لوری پیدا کړی. که دا هم نه وه، نو بیا دې خپله لمونځ کوونکی په خپل اجتهاد پلټنه وکړی او د قبلې د لوری د پیدا کولو لپاره دې لټون وکړی. د بېلګې په ډول په ځانګړو نښو او علامو لکه د ورځې د لمر له موقعیت څخه یا په شپه كې د سپوږمۍ او ستورو له ځانګړتیاو (لکه د سبا ستوری یا قطبی ستوری) څخه دې د قبلې د لوری لټون وکړی. که بیا هم لمونځ کوونکی کومه نښه یا داسې دلیل چې له ده سره د قبلې د لوری په پیدا کولو کې مرسته وكړی پیدا نکړ، تر دې چې یقین یې هم په کوم لوری نه و، نو په هر لوری یې چې غوښتل لمونځ دې وکړی.په دې اړه دا ایت نازل شوی:

{ ولله المشرق والمغرب فأینما تولوا فثم وجه الله إن الله واسع علیم} 2

(او خاص الله لره دی مشرق او مغرب نو هر لوری ته چې مخ وګرځوئ (په لمانځه کې) نو همدغه لوری د طاعت د الله دی بېشکه چې الله پراخ دی (رحمت دده) ښه عالم دی).

له دیني معلوماتو څخه ده، چې د واجباتو له ډلې شرطونه او ارکان هغه وخت د واجبوالی د حکم پرځای كول غواړی، چې لمونځ کوونکی د هغو د پرځای راوړلو وس ولری، خو که کله بې وسی یو له دوی یا ټول ساقطوی، نو الله(ج) فرمایلی:

{ فاتقوا الله ما استطعتم واسمعوا وأطیعوا وأنفقوا خیرا لانفسكم ومن یوق شح نفسه فأولئک هم المفلحون} 3

(نو ووېریږئ تاسې له الله څومره چې توانېږئ تاسې واورئ (خبرې د الله په سماع د قبول سره) او اطاعت کوئ (د احکام الله) او نفقه کوئ لګوئ ښه شیان لپاره (د نفعې) د ځانونو خپلو او هغه چې وساتلی شو له حرص بخیلۍ د نفس خپل څخه، نو دا کسان همدوی دی بریالیان (کامیاب) په مراد رسېدلی (له عذابه په دواړو دارینو کې).

د څښتن (ج) استازي (ص) ویلی:

(إذا أمرتکم بأمر فأتوا منه ما استطعتم) 4

(کله مې چې تاسو ته په یو څه امر وکړ، تر هغې چې مو توان وی، هغه ترسره کړئ).

کله چې وروسته له لمونځ کولو لمونځ کوونکی د قبلې لوری وپېژاند، بیا کول یې پرې واجب نه دی، ځکه خپل مکلفیت یې په ځای کړی او لمونځ یې سم دی. د بیا کولو لپاره بله هیڅ توجه نشته. (څښتن (ج) ښه پوهېږی).

¤ ¤ ¤

______
۱_ بقره : ۱۴۴
۲_ بقره : ۱۱۵
۳_ تغابن : ۱۶
۴- دا حدیث متفق علیه دی.

لیکوال : دوکتور یوسف قرضاوي
ژباړہ : عرفان الله لمر شرفزی

avatar
  ګډون وکړئ  
خبرتیا غوښتل د