دیني، سیرت او تاریخ

د نیت معنا ، محل ، حکمت او فائده يې ( 2 )

لیکنه : مفتي احسان الله رشاد

الله رب العزت ته په قربت کې تر ټول ستر رول د نیت دی ، مباح کار که د الله د رضا د حصول په نیت وشي ، د الله د نزدېکت لامل ګرزي ، او حرام یا ناروا کار که د الله څخه د وېري په وجهه ترک شي ، الله ورباندي خوشحالیږي ، او که یو کار وکړو ، خو هیڅ نیت مو نه وي ورته کړی ، نو یو عبث او بې فائدې کار دی .

تر ټولو مهمه خبره دا ده ، چې نیت و پېژندل شي ، نیت د اهل لغت په ژبه د ( عزم القلب ) او یا د قصد په معنا ده ، یعني : د زړه ارادې ته نیت ویل کیږي ، که د مباح کار په کولو کې د الله د رضا اراده شامله شي ، نو کونکی يې د ثواب مستحق ګرزي ، او د ناروا کار په نه کولو کې د الله رضا مطلب شي تارک يې د ثواب وړ دی .

او د نیت اصطلاحي معنا دی : قصدُ الطاعة والتقرُّب الی الله تعالی في ایجاد فعْل . یعني : په یو کار کولو کې د طاعت اراده کول او الله تعالی ته ځان ورباندي نیژدېکول .

د بیلګي په توګه که یو څوک بغیر له ینت کولو نه اودس وکړي ، نو اودس خو يې وشو ، ثواب نه ورکول کیږي ، او که د عبادت نیت ور سره ملګری کړي ، نو د اوداسه سره د ثواب حقدار هم دی .

د نیت محل او ځای

د نیت محل زړه دی ، په خوله ویل يې لازم نه دي ، البته که د چا دِل جمعي نه کیږي ، نو له زړه سره په خوله هم نیت ویلای شي ، خو که په خوله نیت ووايې ، او په زړه کې هیڅ نه لري ، نیت يې معتبر ځکه نه دی ، چې په اصل کې د نیت ځای زړه دی ، او هغه خالي پاته دی ، او که په خوله یو څه ووايې ، په زړه کې بل څه وي ، د اعتبار وړ د زړه هغه دی .

ياد ساتئ ! زړه د ټولو اعمالو اصل دی ، ابن قیم رحمه الله تعالی په ( بدائع الفوائد ) کې وايې : د زړه اعمال د ټولو اعمالو اصل دي ، او د نورو اندامو اعمال د زړه د اعمالو تابع دي ، او نیت د روح غوندي دی ، عمل د جسد په شان دی ، له جسد نه چې روح جلا شي ، جسد هلاک دی ، نو دا شان که زړه له نیته خالي وي ، نو عمل کول یو عبث کار دی ، او زړه اصل دی ، کله چې په زړه کې اراده وي ، لازما نور بدن ته هم سرایت کوي ، دا امکان نه لري ، چې په زړه کې دي یو څه وي او بدن دي بل څه وکړي ، نبي کریم صلی الله علیه وسلم فرمايې : ( یاد ساته ! په بدن کې یوه ټوټه ده ، کله چې هغه روغه شي نو ټول بدن ورسره روغیږي ، او کله چې هغه خرابه شي نو ټول جسد ور سره خرابیږي ، خبردار ! هغه ( ټوټه ) زړه دی ) . بخاري

د نیت حکمت او فائده

په کارو کې د نیت فائده دا ده ، چې عبادت له عادت نه جلا کړي ، او هغه څه چې د الله لپاره وي هغه له هغه نه بیل کړي ، چې د مخلوق لپاره وي ، مثلا : له مفتطراتو نه خوله بندول ، که د روژې په نیت سره وي ، نو عبادت دی او که د غیرت او یا علاج لپاره وي ، او یا يې خوړلو ته اړتیا نه وي ، بیا عبادت نه دی .

په مسجد کې ناسته ، کله د ارام او استراحت لپاره وي او کله بیا د عبادت لپاره وي .

یو چا ته مال ورکول ، کله هبه وي او کله دنیوي غرض او کله بیا د الله د رضا د حاصلو لپاره وي ، کله بیا د زکات لپاره وي .

د میلمه پالنه ، کله د یو رسم او رواج لپاره وي ، او کله بیا د دې لپاره وي ، چې اکرام الضیف په شریعت کې یو اهم حکم دی .

په نیت سره د عباداتو په منځ مراتب هم معلومیږي ، مثلا : لمونځ ، روژه او داسي نور عبادت ، فرض هم شته ، نفل هم او نذر هم ، خو دا فیصله به نیت کوي ، چې عبادت مي فرض دی او که نفل .

له دېنه معلومیږي ، چې هغه څه چې عبادت نه وي ، او یا يې له بل څه سره التباس نه راځي ، په هغو کې نیب شرط هم نه دی ، لکه ایمان او کفر .

حاصل دا چې : یوازي موږ په نیت سره کولای شو ، چې د خپل عمل روخ معلوم کړو ، او ځان د ثواب مستحق جوړ کړو ، عبادت له عادت نه جلا کړو ، کله سړي عمل هم نه وي کړی ، خو په نیت سره هغه څه تر لاسه کړي ، چې نور يې په عمل سره ګټي .

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
2 Comments
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
غ.حضرت

کور مو ودان ښه لیکنه ده. زه یو وړاندیز او یوه پوښتنه لرم. وړاندیز می دادی چي کومه کړکۍ د خلګو د فقهی او عقیدوی پوښتنو لپاره پرانیزي څو خلګ خپلی پوښتنی وړاندی او مطلوب ځوابونه تر لاسه کړی. زما پوښتنه داده چي: د نورو مسلمانانو په رسم او رواج نه یم خبر خو په پښتنو کی دا رواج دی ( البته په اصل کی خو د کونډی لپاره څلور میاشتی او لس ورځی د عِدی تر سره کول یو قرآنی حُکم دی)چي عده ئې داسی تعبیر کړېده چي حتی کونډه به دا ټاکلې موده حتی له کوره نه وځی.… نور لوستل »

غمی،پښتین

حضرت صاحب سلامونه. ښه پوښتنه دکړی ده.نو ځواب په برخه کی باید درته ولیکم چه.د کونډه عمر.اوسیدو ځای مهم دی چه لیکلی د وای، بل دا چه زموږ د افغانستان میرمنی ټولی جنتی دی.او ټولی مظلومی هم دی.او د ټولو نیتونه صافه دی.او زړونه یی هم صفا دی. د هری میرمنی ،یا زوی یا ورور یا خپلوان شهید شوی دی. هری میرمن چه زړه نیت صفا وی .هر وخت وتلی ګرځیدلی شی.دا څلور میاشتی وخت د دی لپاره چه معلومه شی چه امید واره خو به نه وی. اسلام دومره ظالم نه دی چه د ښځه میړه مړ شی او… نور لوستل »

Back to top button
2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x