لیکنېنظــر

مه ديگه رفتم تو میفامی و کارت

اصف رفیق

آمریکا بعد از یک جنگ طولانی ۲۰ ساله امروز در فکر خاتمه دادن به این جنگ است. در حقیقت باید گفت که نخستین برنامه های مذاکراتی در سال های ۲۰۰۹ گرفته شده و اولین بار آمریکا در سال ۲۰۰۹ در جستجوی روابط دیپلوماتیک با طالبان شد و گام های ابتدایی را بر ختم جنگ برداشت. با پیشرفت در مذاکرات میان طالبان و دیپلوماتان آمریکایی در جریان ۱۰ و یا ۱۱ سال اخیر، دولت آمریکا برنامه خروج سربازان و موافقتنامه صلح را با طالبان نهایی کرد. به احساس این موافقتنامه گلم جنگ در افغانستان جمعه خواهد شد. اما تمام حرف در اینجا خلاصه نمی شود.

این فشرده حرف بود و به نقاط عمده و اساسی آن اشاره بیشتر می نمایم. اینجا چند نقطه مهم است که به تحلیل بیشتری نیاز دارد.

۱- آمریکا پلان خروج سربازان خویش را از سال ۲۰۰۹ در سر داشت، و دیالوگ های سیاسی را باطالبان از همان زمان آغاز کرده و راه های بیرون رفت از افغانستان را جستجوی میکرد.

۲- پلان خروج از ۱۱ سال قبل مطرح و امروز گام های نخست خود را می گذارد.

۳- تمام امکانات خروج و یا عدم خروج را مطالعه کرده و تصمیم نهایی گرفته شد. فساد اداری، عدم ثبات سیاسی و اقتصادی، وضعیت نامناسب نظامی و امنیتی، جز از موارد مطالعه شده است. مشکل اساسی اداره کابل فساد اداری و عدم ثبات سیاسی است. کمک های خارجی حیف و میل شده و این خود بی ثباتی سیاسی و اقتصادی را بوجود آورده که ربط مستقیم به وضعیت امنیتی دارد. در نتیجه کایش علاقه مندی کشورهای کمک کننده.

۴- ارزش و قیمت گذاری،
افغانستان به آمریکا چه ارزشی دارد (البته از دیدگاه سیاسی) و تا چه حد مصارف آن را می توان پذیرفت. جالب اینجاست که این نقطه اساسی است و آن را باید دقیق تعریف کرد.

آمریکا قبل از ۱۱ سپتامبر به افغانستان یک ارزش و قیمت گذاشته بود. وضعیت اقتصادی آمریکا در سال های ۲۰۰۰ چندان خوب نبود. به اساس گذارش لموند دیپلوماتک، اگر آمریکا جنگ ۱۱ سپتامبر را پلان نمی کرد امروز ابرقدرت جهان نمی بود. این جنگ برای آمریکا یک گاو شیری بود. که به کمک آن بر سیاست و اقتصاد جهان حاکم شود. بانک های جهانی را تحت پوشش خود درآورده تسلت و حاکمیت کامل را از ان خود نمود. لموند دیپلوماتک می‌نویسد، ترس جهان از تروریسم آمریکا را به یک ابرقدرت جهانی مبدل کرد. بوش گفته بود، “یا با ما ویا در مقابل ما”. پس هیچ کشوری نبود که در مقابل بوش ایستاده شود.

در آن روز ها افغانستان برای آمریکا یک گاو شیری بود. و از قیمت خوب برخوردار بود.

۵- در سال ۲۰۰۸ جهان را یک بحران اقتصادی تکان داد و آمریکا از آن نیز نصیب اش را گرفت. وضعیت اقتصادی موانع بزرگ در ادامه جنگ شد. پس باید راه دیگری را انتخاب کرد. این انتخاب سال ها را در بر گرفت تا اینکه به یک نتیجه نهایی “موافقتنامه صلح و ختم جنگ” خاتمه یافت. اگر اداره کابل به این فکر باشد که امریکا باقی خواهد ماند و از دالر ایشان استفاده می کنند، یک تحلیل نهایت ضعیف و بازی با سرنوشت ملت است.

من اینجا لازم می دانم که یک نظر کوچک به مداخله شوروی کنم که شباهت زیادی به حالت امروز دارد. اتحاد جماهیر شوروی سابق بخاطر بیرون رفت از محاصره اقتصادی لشکر کشی بر افغانستان نمود. و این لشکر کشی را کمک به انقلاب افغان نام نهادند. در حقیقت لشکر کشی شوروی سابق بخاطر نجات از محاصره اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی سابق بود. ولی مقاومت افغان ها شوروی سابق را وادار به فرار نمود‌.

گورباچف آخرین رئیس جمهور اتحاد جماهیر شوروی سابق به انقلابیون افغان چنین گفت.
” فرزندان شوروی دیگر نمی تواند از انقلاب شما دفاع کند. شما خود مسئولیت دفاع از انقلاب خود را دارید”

دونالد ترمپ ریس جمهور برحال ایالات متحده آمریکا به اداره کابل گفت، “آمریکا نقش پولیس را در افقانستان دارد ولی امروز وقت آن رسیده است که افغان ها مسئولیت خود را به عهده بگیرند.”

دو جمله متفاوت ولی به معنی یکسان.
” مه دگه رفتم تو میفامی و کارت”

ابتکار صلح امروز در دست طالب است. آمریکا موافقتنامه صلح و ختم جنگ را با طالب امضا کرد. سربازان خود را برگردانده و جنگ برای او دیگر ختم است. و حال نوبت اداره کابل است که از خود یک ابتکار عاقلانه نشان دهد، و جنگ را پایان دهد. اداره کابل نه توان مادی جنگ را دارد و نه هم حمایت خارجی. رها کردن زندانیان و آغاز یک دیالوگی سیاسی و طرح آتش بس از ماده های موافقتنامه می باشد. پس بیبینیم اداره کابل چه میکند. می خواهد که این موافقتنامه عملی شود و جنگ از این کشور رخت ببندد. ویا پلان های جنگی را طرح کرده به شدت جنگ می‌افزاید.

آصف رفیق

ټاګونه

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
1 Comment
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Adam Khan

The Kabul Administration may receive huge amount of financial support from India. This will help the Kabul Administration to survive for a while. India will do her best to keep Taliban under maximum pressure

Back to top button
1
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
Close
Close