دیني، سیرت او تاریخ

شرعي الفاظ بدلول؛ د دښمن لومه«دريمه برخه»

محمد سليم

د شرعي لفظ خیال ساتل ولې مهم دي؟
ددې الفاظو په خپل ځای استعمالول او ساتنه ډېره اړینه ده ځکه شریعت چې کوم لفظ د یوې مانا لپاره وضع کړی دی، دې کې یې خپل مصلحت او مقصد وي؛ ځینې الفاظ داسې هم دي چې په بدلولو سره یې ورسره تړلي فقهي احکام هم بدلیږي.

د بېلګې په ډول سرقة( غلا ) په شریعت کې ځانګړی تعریف لري چې علما‌‎ء یې داسې تعریفوي: أخذ مال الغیر خفیة محرزا .

دلته د سارق سره په څنګ کې یو بل شخص هم دی چې نباش( کفن غلا کوونکي) ورته ویل کیږي.
ظاهرا مونږ ته دواړه غله ښکاري او فکر به کوو چې په کفن غلاکوونکي باندې هم باید حد جاري شي او دا له عام غل څخه لوی مجرم ښکاري ځکه مړی رالوڅول یو جرم او کفن ترې تښتول بل جرم دی خو که شریعت ته نظر واچوو نو په ده باندې د غل حکم نه تطبقیږي ځکه د اصولي قاعدې پر بنسټ چې نباش کې تر سارق خفاء زیاته ده نو د سارق حکم ورته نه ورکول کیږي او دده به لاس نه قطع کیږي، نو لهذا کوم لفظ چې د چا لپاره وضع شوی بايد هماغه ورته استعمال شي‌.

اوس که دې سره سره بيا هم څوک دا الفاظ بدلوي او پرځای يې له ځانه جوړ شوي الفاظ وړاندې کوي نو مانا یې داده چې په شرعي الفاظو یې قناعت ندی حاصل شوی نو په تغييرولو سره به يې څومره احکام تغییر مومي!!.

امام مسلم -رحمه الله- په خپل صحیح کې یو حدیث راوړی چې له هغې هم ددې الفاظو په ساتنه ټینګار مالومیږي.

رسول الله -صلی الله علیه وسلم- وایی:
لَا تَغْلِبَنَّكُمْ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاتِكُمْ الْعِشَاءِ فَإِنَّهَا فِي كِتَابِ اللَّهِ الْعِشَاءُ. مسلم ۶۴۴.

ژباړه: کوچیان دې په تاسې د ماسخوتن نوم بدلولو برلاسي نشي ځکه په قران کریم کې ورته عشاء ویل شوی.

په همدې مانا یو روایت په بخاري شریف کې هم شته خو هلته د المغرب یادونه شوې ده.
علامه ابن حجر -رحمه الله- ددې حدیث په شرح کې وایي:

کوچیانو به په خپله ژبه کې ماسخوتن ته عتمه ویلې( او قرآن کريم کې ورته عشاء ويل شوی)،اګر چې دا لفظ هم جایز دی ځکه ځینو احادیثو کې هم راغلی خو کله چې ددې لفظ استعمال زیات شو نو منع یې کړل، دې لپاره چې جاهلي سنت په اسلامي سنت غالب نه شي. فتح الباري.

نوربيا…..

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx