نظــر

در پيوند به درج وارج از نام مادر، در تذكره هويت!

” عبدالبصير كاكړ ”

ما در گذشته ها براى بكار بُرد از اصطلاحات رسمى زبان هاى درى و پشتو در ارگان هاى دولتى درست بلديت و شايد هم سواد كامل اين دو زبان شرين را نداشتيم ، چون براى تذكره هويت ” Identification Card ” به عوض شناسنامه و پيژندپاڼه اصطلاح ” تذكره هويت ” و يا “د هويت تذكره” كه معادل آن در زبان انگليسى ” Identification Card ” مى باشد ، بكار برده ميشد.
ياد آورى فوق كاملاً يك بحث جدا است كه به شرح و تفصيل يك مقاله جداگانه نياز دارد و حال در مورد اصل موضوع و بخاطر روشنگرى اذهان عامه ، ميخواهم در اين مقاله بحث داشته باشم كه در گذشته ها از اين آدرس در مورد شناسنامه اشاره شده بود، خواستم تشريح مفصل از اين مغالطه ذهنى ، فكرى و اجتماعى داشته باشم ، كه شناسنامه چيزى جدا از تصديق نامه تولد كه معادل آن در زبان انگليسى ” Birth Certificate ” مى باشد.

از دو دهه بدينسو در كشور ما با استفاده از دموكراسى به عاريت گرفته و قلابى روى بعضى مسائل و پديده هاى اجتماعى منازعه و اختلافات به وجود آمده كه روز ها و ماه ها اعضاى پارلمان ، رسانه ها و كاربران صفحات اجتماعى در مورد آن جنجال اختلاف ، بحث و مشاجره هاى لاينحل دارند كه كشور و مردم ما مشكلات آحاد ، مهم و بزرگتر از آن را با خود دارند.

طوريكه در فوق تذكر دادم كه در كشور ما عده يى “شناسنامه و يا تذكره هويت ” را به ” تصديق نامه تولد ” در مغالطه گرفتند و تاكيد به اين دارند ، كه در تذكره هويت و يا شناسنامه نام مادر درج و يا ثبت بگردد ؛ تا هنوز بحث قوم ، مليت ، ملت و دين لاينحل و توزيع شناسنامه هاى برقى و يا الكترونيكى توقف داده شده بود كه حال بحث و موضوع تازه را عده يى بنام حقوق از زن و مادر رسانه يى و در مورد آن بحث ، جنجال و مشاجره رسانه يى و اجتماعى دارند.

ميخواهم به نكات ، مسائل اجتماعى ، مشوره ها و راه حل آن اشاره و حرف هاى در اين مقاله داشته باشم كه چرا عده يى بنام حقوق از زن بيچاره و محروم روى آن تاكيد و شهرت طلبى دارند؛ متاسفانه در اين اواخر گراف طلاق ” Divorce “ و جدا شدن ” Separations “ در كشور ما روبه افزايش و با تقليد از غربى ها ؛ عده يى ميخواهند كه خود را بنام مادر مجرد و يا ” Single Mom” خطاب كنند و روى اين پروژه غربى از مدت ها بدينسو سفارت خانه ها و مؤسسات غربى سرمايه گزارى مالى و تبليغاتى دارند و در مركز و ولايات مراكز و ارگان هاى را بنام خانه امن ” Shelter” ايجاد كردند.
اينكه در اين مراكز بنام خانه امن چه گذشته و جريان دارد؛ نگارنده هم دقيق اطلاع نداشته و واقف نبوده و نخواسته معلومات اشتباه را ارائه كنم كه از بابت آن در دنيا و آخرت جوابگو باشم ؛ ولى آنچه واضح ، آشكار و مبرهن است كه در كشور و اجتماع سنتى و اسلامى مانند افغانستان عواقب و نتايج آن خطر ناك و وخيم عنوان و پيش بينى شده است.

طوريكه از طريق رسانه ها و صفحات اجتماعى آگاهى داريد، كه در اين اواخر نسبت حضور فعال دختر خانم ها در اجتماع ، سياست و ارگان هاى دولتى و غير دولتى عده يى از اشخاص منسوب به مافياى قدرت ، سياست و قدرت مندان از آن استفاده سؤ جنسى و شهوت رانى دارند، كه اين عمل شهوت رانى را در اسلام زنا و يا عمل غير مشروع عنوان كردند ، با چنين افواهات ، شائعات و حتى واقعيت هاى تلخ بهترين خانواده ها را از بابت اعضاى خانواده به تشويش انداخته ، كه اگر در جامعه اسلامى و سنتى افغانستان كه در آن قانون و مدنيت حاكم نبوده ، گراف فحشا و ناروا افزايش يافته، همان است كه همه مردم و شهروندان از اين نوع مسائل اجتماعى دلهره و پريشان ميشوند.

در دنياى خارج بخصوص اروپا ، امريكا و آستراليا عده يى زيادى از جوانان با همبسترى با دوست پسر ” Boyfriend ” و دوست دختر ” Girlfriend ” و قبل از نكاح شرعى و درج ازدواج رسمى در محاكم و دفاتر دولتى والدين ميشوند و بعد از يك مدت زندگى در خشونت فراق و جدايى صورت ميگيرد ، چون تعهد و قرار داد رسمى در ميان نبوده و همان است كه والدين اين كودك را بنام مادر مجرد و يا پدر مجرد عنوان ميدهند.
گاهى اوقات مسؤوليت اين كودك را پدر و گاهى اوقات مادر به عهده ميگيرد و حتى در عدم مسؤوليت هر دو ، شخص سوم و يا ارگان بنام خانه امن مسؤوليت او را به عهده ميگيرند.
اين كودك بيچاره و نخواسته را كه تقصير از او نبوده در جغرافياى افغانستان بنام ولد زنا مسمى ميكنند و حتى عده يى او را در يك مكان نا مناسب بخاطر چسپ زدن نام بدى خانواده در جايى رها ميكنند.

حال آن عده محدود از كسانيكه از روابط غير مشروع در جغرافياى ويران از جنگ و متاثر از چندين نوع فرهنگ صيغه، دوست پسر و دوست دختر غربى والدين ميشوند و در عدم موجوديت پدر آن كودك زندگى كرده ، مجبور آنهائيكه اين پرورژه غير مشروع را حمايت و همكارى مالى و معنوى دارند ، ميخواهند بنام حقوق از زن و مدافع از زن بيچاره چنين يك پروژه هاى شهرت طلبى ، ديكته و اشاره شده را حمايت و تقويت كنند.

اگر در جغرافياى افغانستان ، همسايه ها و كشور هاى مطرح اسلامى و غير اسلامى جهان تحقيق ، تتبع، جستجو و توجه شود ، حتى در شناسنامه ، پاسپورت ” گذر نامه ” نام والدين تذكر داده نشده و يا شايد هم فقط نام پدر و نام خانوادگى در آن درج باشد.
حال نياز دارد كه گروه متخصص و مراجع زير ربط در نظام افغانستان تحقيق و جستجو كنند، كه آيا در تصديق نامه تولد كه معادل آن به انگليسى ” Birth Certificate ” و در كشور هاى عربى ” شهادة ولادة ” نام دارد ، كدام نوع مشخصات درج و ثبت گرديده است.

در دنياى خارج و جهان پيشرفته و آن جغرافياى كه در آن قانون حاكم و مردم چيزى را بنام مدنيت رسمى آشنايى دارند ، از حقوق انسان و شهروندى سواد و به آن احترام دارند ، با حامله شدن خانم در نخستين ماه هاى حاملگى در نزديكترين مراكز صحى و كلينك منسوب به ولادى و نسائى مراجعه ، خانم موصوف ثبت و راجستر ميگردد و الى تا هنگام تولد ، از وضعيت روانى و صحى مادر و كودك وارسى صورت ميگيرد ؛ در مجموع عمل زايمان و يا ولادت در زايشگاه ها صورت ميگيرد كه در كشور ما در پايتخت از گذشته ها و زمان شاهى مركز زايمان را بنام زايشگاه ملالى و يا ملالۍ زيږنتون ياد ميكردند كه در نزديكى قواى مركز و برج شهر آرا كابل موقعيت داشت و شايد هم حال نسبت تراكم نفوس و مردم در هر ولايت و ولسوالى يك مركز كوچك از اين نوع كلينك ها و زايشگاه ها داشته باشيم و ضمناً مناطقى در كشور داريم كه نسبت نا امنى ، جنگ هاى طولانى و عدم توجه حكومت ها از امكانات ابتدائى جهان امروز ، همچون مراكز صحى و كلينك هاى ولادى و نسائى بى بهره هستند، خانم ها در هنگام ولادت كودك در عدم موجوديت امكانات صحى و بهداشتى مادر و كودك ، هر دو فوت و تلف ميشوند.

حال در اكثريت از مناطق كشور ، مراكز شهر ها و پايتخت كودكان نوزاد در زايشگاه و مراكز صحى تولد ميشوند و ديگر از آن دايه هاى قديم و پير زن ها خبر و اطلاع نيست كه در منازل مسكونى وظيفه نرس قابله ولادى و نسائى را به عهده داشته باشند.
در مناطق اطراف و بدور از شهر ها تا هنوز هم با همان سيستم كهن و كلاسيك زايمان صورت ميگيرد و نظر به دلايل فوق مردم محل و مناطق دور افتاده امكانات صحى و كلينك هاى حاملگى را در اختيار و دسترس ندارند.

با استفاده از تكنالوجى و امكانات دنياى معاصر هر پديده زندگى در حالات تغير هست و عملاً مشاهده ميگردد كه در اكثريت از ابعاد روزمره زندگى تغيرات فاحش بوجود آمده است ، كه به شرح و تفصيل بيشتر در مورد هر پديده نميخواهم به حجم مقاله افزوده شود.

جامعه سنتى و قبيلوى كشور ما طورى است كه تا هنوز هم در بعضى خانواده ها و مناطق كشور با وجود اينكه امكانات صحى و وقايوى را بدسترس و اختيار ندارند، از نشر و پخش حاملگى يك نوع شرم و حيا دارند ، وقتى كودكى بدنيا مى آيد اگر دختر بود، عده يى هستند و دوست ندارند كه اين پيام خوش نعمت الهى را اعلام كنند و عده يى هم كودك پسر را با فير هاى هوايى و پخش شرينى ها اعلام ميدارند.

موضوع ديگرى كه در كشور ما كسانيكه اهل سواد و مكتب نبودند ، تا چندين سال پيش عده يى تاريخ تولد را نمى دانستند و در بين افراد و خانواده چنين روايات و حكايت ها سر زبان ها بوده كه مادرم مى گوئيد كه در روز تولد شما هوا بسيار سرد بود ، قحطى بود ، در همان سال پدر كلان فوت كرده بود ، عروسى كاكايت صورت گرفته بود ، ماه مبارك رمضان بود ، وقت جمع آورى حاصلات بود ، مامايت به عسكرى رفته بود ، در حاشيه قرآن شريف نوشته و با جنگ ها و مهاجرت هم از بين رفته است و غيره مثال هاى ديگر كه در جامعه ما عام بوده است.

با وجوديكه در مؤلفه ها و متون اسلامى از اكثريت پيامبران عليهم السلام اسامى زوجات آنها ، تذكر داده شده و از روايات اسلامى نيز در زمان اصحاب كرام ، اسامى زوجات پيامبر گرامى “ص” و اصحاب كرام تذكر يافته است ؛ ولى جامعه سنتى و قبيلوى ما از قديم الايام طورى هست كه اكثريت خانواده ها دوست ندارند كه در مجالس و محافل از اسامى مادر ، دختر ، خواهر و خانم خويش نام بگيرند و اگر كسى هم نام ببرد براى عده يى يك نوع شرم بوده و به اصطلاح جامعه سنتى افغانستان غيرت عده يى و يا اكثريت به چنين چيزى اجازه نميدهد كه كسى از اناثيه خانواده خويش نام ببرد و اگر حرف و يا مكالمه در هم ميان باشد ، اصطلاحات چون والده ، مادر اولاد ها ، همسر و هميشره بكار برده ميشود.

در جامعه سنتى افغانستان وقتى دختر خانم ها عروسى ميكنند در خانواده خُسران با القاب و نام هاى ديگرى مسمى ميشوند و حتى وقتى مادر و صاحب فرزندان ميشوند در بعضى از خانواده ها فرزندان با اسم اصلى مادر بلكل آشنايى و معرفت ندارند ، وقتى پرسان شود كه نام مادر شما چيست ؟ جواب اين پرسش دو احتمال دارد ، نميدانم و يا از همان القاب خانواده خسران نام ميبرند كه نام مادرم شاه گل ، كوكو گل ، شاه جان و شرين گل است ، چون فرزندان از كودكى بنام مادر آشنايى نداشتند و از بابت احترام و حيا عده يى نخواستند كه پرسان كنند كه مادر جان نام اصلى شما چيست ؟

به اين همه توضيحات ، تحليل و مثال هاى عاميانه از جامعه ما در بخش هاى قبلى اين مقاله ، مشكلات ، اختلافات ، مشاجره ها و حساسيت هاى مثبت و منفى در جامعه افغانى كه اكثريت و يا عده يى متاثر از افكار سنتى و قبيلوى هستيم ؛ نگارنده اين مقاله از تجارب زندگى در دنياى خارج و ممالك جهان بعد از تحقيق ، جستجو و مطالعه در اين مورد به اين نتيجه رسيدم كه مشوره با مسؤولين امور دولت و حكومت دارى در اين راستا داشته باشم و اميد است كه پيش از توافق و يا عدم توافق در مورد درج و ارج اسم مادر در تذكره هويت و يا شناسنامه كه معادل آن به زبان انگليسى ” Identification Card ” مى باشد ، بهتر است به يك ابتكار تازه و بهتر با تقليد مثبت ، جامع و بنيادى از كشور هاى پيشرفته اسلامى و غير اسلامى جهان اقدام بكنند ، كه اين اقدام و ابتكار بتواند در آينده از بابت ثبت احوال نفوس و ديگر مسائل مراجع رسمى و اجتماعى نتائج ، خوبى ها و جوانب مثبت بنيادى را در طويل المدت براى كشور و مردم ما داشته باشد و در اكثريت از مراجع رسمى شهروندان و حكومت را كمك و همكارى بكند.

اينكه اسم از مادر بخاطر شهرت طلبى عده يى و به بهانه حقوق قشر زن در تذكره هويت درج ميگردد و يا خير ؛ ولى تصديق نامه تولد ” Birth Certificate ” در آينده براى اداره احصائيه مركزى ، ثبت احوال و نفوس ، وزارت صحت عامه ، وزارت تعليم و تربيه ، ارگان هاى زيربط حكومتى ، خانواده كودك ، شخص كودك كه در آينده شخصيت مطرح جامعه خود مى باشد، فوائدى مثمر و مفيد خواهد داشت.

اگر از لحاظ اسلامى و شرعى ، قوانين مدنى و قانون اساسى كشور در اين مورد كدام مانع حقوقى وجود ندارد ؛ بهتر است به كشور هاى اسلامى دور و نزديك مانند ايران ، پاكستان ، تركيه ، امارت متحده عربى ، ماليزيا ، اندونيزيا و غيره توسط گروه متخصص و امور كارى تحقيق و جستجو صورت بگيرد، كه آيا در آنكشور ها با تغيرات عصر حاضر اسم مادر را در تصديق نامه تولد درج ميكنند و يا خير ؟!

اداره احصائيه مركزى ، اداره ثبت احوال و نفوس و رياست ارگان هاى محل كه طبعاً ارگان هاى مستقل تحت اداره حكومت افغانستان هستند با هم آهنگى وزارت صحت عامه در هر زايشگاه و كلينيك صحى مربوط به ولادى و نسائى و در دهكده ها و مراكز ولسوالى ها دفترى را فقط بخاطر ايجاد تصديق نامه تولد ” Birth Certificate ” ايجاد كنند كه با تولد هر كودك به شكل ديجتل ثبت و راجستر بگردد.

اين پروسه فوائدى بنيادى و طويل المدت را به سطح كشور دارد كه به بخش از آن در اينجا اشاره ميشود ، زمينه كار يابى در اين بخش براى شهروندان و بخصوص نسل جوان ، جمع آورى مقدار فيس ناچيز كه در هر كشور دنيا مروج است و اين پول به مقدار ٣٠ الى ٤٠ افغانى كه به خزانه حكومت يك نوع عائدات و بودجه مالى مى باشد ، سالانه شمارش نفوس و گراف كودكان نوزاد به سطح ولسوالى ها ، ولايات و كشور ، شمارش نفوس كودك پسر و دختر كه هر سال به چه تعداد دختر و پسر بدنيا مى آيد كه در اين زمينه حكومت در چندين سال آينده آگاهى و اطلاع دارد كه براى چه تعداد كودك ، مكاتب و مراكز تعليمى را ايجاد كنند.

به آن كودك پسر و دختر نوزاد ، به گرفتن تصديق نامه تولدى از كودكى تلقين ميشود كه آقا و خانم فردا شما يك شخصيت مطرح كشور و اجتماع هستيد؛ اينكه در كدام بخش و ساحه تبارز ميكنند ، بر ميگردد به خانواده كودك و نظام حاكم كه در بخش تعليم و تربيه او ، چه نوع برنامه دارند. كودكان امروز كه فردا شخصيت جامعه مى باشند ، مانند كودكان ديروز و بزرگ سالان خانواده در جوانى ديگر تاريخ تولد خويشرا اول جنورى سال عيسوى و اول حمل سال هجرى شمسى در فيسبوك ها درج و ثبت نمى كنند و ديگر از مادر و بزرگان خانواده روايت و حكايت نمى كنند كه در سال قحطى مواد ، در هواى سرد زمستان ، در روز عروسى كاكايش ، در جمعه اول فوت پدر كلانش ، ٦ ماه بعد تر از تولد پسر مامايش ، در روز گلكارى همسايه ها و در وقت جمع آورى حاصلات باغ ها و گندم بدنيا آمده است.

آن كودك اگر پسر باشد و يا دختر در تصديق نامه تولدى ” Birth Certificate ” او تمام مشخصات تا وزن طفل به كيلو گرام ، ارتفاع قد كودك به سانتى متر ، محل تولد ، دكتور معالج ، روز و ساعت تولد درج ميگردد و آن كودك در جوانى به شخصيت خودش افتخار ميكند كه از ايام كودكى من شخص مطرح جامعه و خانواده بودم كه از آوان كودكى تمام مشخصات منسوب به شخصيت فردى من در ارگان هاى رسمى و دفترى كشور ثبت و راجستر گرديده است.

بحث تذكره هويت ” ID Card ” در آينده نيز ساده و مشخصات ابتدائى در آن درج ميگردد و هر شهروند ميتواند بعد از ١٦ سالگى آنرا با داشتن تصديق نامه تولد از مراجع رسمى آن بدست بيآورد.
اين بود بحث درج و ارج از نام مادر در تذكره هويت كه در سه بخش به شكل مفصل توضيح و تشريح گرديد و جهت معلومات تصاوير از ” Birth Certificate ” ، ” شهادة ولادة ” و تصديق نامه تولد از سه كشور جهان را با هر بخش از اين مقاله حك زدم ، تا اينكه آگاهى و اطلاع رسانى باشد كه در اكثريت از كشور هاى جهان روى اين اصول و قاعده آنرا چاپ ، پخش و توضيح ميكنند و در هر مرجع رسمى و تا اخذ پاسپورت و تذكره هويت مدار اعتبار مى باشد.

اميد است مغالطه كه ميان تذكره هويت و تصديق نامه تولد صورت گرفته است ، رفع و روى اصل مسئله كار و فعاليت مفيد و مثمر صورت بگيرد.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx