د لنډې کیسې کرکټر- څلورمه برخه

کرکټر
کرکټر زموږد دې کتاب اصلي موضو ع ده،اوبې له کرکټره کيسه نه شي جوړېدلاى.هرومروبه په کيسه کې پېښه وي اوداپېښه يواځې په نوم کوم ارزښت نه لري. چاته به ورپېښېږي،چېرته به پېښېږي،څه وړبه پېښېږي ،ولې به پېښېږي…دغه ټولې پوښتنې به حل کوي.په لنډه کيسه کې چې چاته پېښه ورکېږي.ياکه لنډووايودلنډې کيسې کرکټرکېداى شي،انسان وي،حيوان وي ياهم غيرژوندي شيان.
په ١٣٥٤ل.کال دآرياناکتابخانې له دخواپه خپاره شوي ((انګليسې پښتو قاموس))  په ١٣٤مخ کې دکرکټرماناداسې کړېده:
کيفيت يابڼه،سيمبول چې دژبې په ثبتولوکې په کارېږي،حيثيت اومقام ، د اخلاقو مجموعه  چې  يوله بله بېلوي،دکيسې اتل.
داچې په کيسه کې کرکټرمهم رول لري،نوهغه ته دورپيښې شوې واقعې په عکس العمل کې به هرومروڅه کوي،دغه (څه)دکرکټرکړنه(Action)بولي.او د همدې ياټولوکرکټروخبرواتروته مکالمه (Dialog)وايې.اوهغه څه چې دکرکټرد کړنې يا ويلو سبب کېږي،انګېزه(Motivation)بلل کېږي.

په کيسه ليکنه کې وروستۍ ماناترې اخيستل کېږي،اوهغه څوک چې کيسه پرې راڅرخي دکيسې مرکزي اونوريې فرعي کرکټرونه ګڼل کېږي.
کله کله  دځينوضرورتونه پراساس ليکوال په کيسه کې غيرژوندى شى،کرکټر ټاکي هغه ته خوله ورکوي.حرکات ورکوي.اوخپل هدف دهمدې کرکټر په وسيله ترلوستونکي رسوي.داچې لنډه کيسه عموما لنډه وي،ځکه خوليکوال هڅه کوي چې يوه پېښه کله کله دوه پېښې په کې را واخلي.اوپه همدې علت چې لنډه کيسه اوږده نه شي ډېرى وخت مرکزي کرکټريو وي.بعضي وخت دوه کرکټرونه هم مرکزي راتلى شي.
په کيسه کې پرمرکزي کرکټرياکرکټروسربېره دضرورت له مخې څونورفرعي کرکټرونه هم موجود وي. لکه په پيل کې چې مويادونه وکړه د دې له پاره چې لنډه کيسه انسان ته خپله اودورځنيوپېښوکيسه ښکاره شوه.ځکه خويې هرکلى وشو.نوپرهمدې بنسټ په کيسه کې کرکټر سمه کښنه ياهم دفرعي کرکټرو راوړنه کيسه واقعيت ته نږدې کوي.نوليکوال بايد هڅه وکړي چې دکرکټرپه ټاکنه او انځورونه کې پوره هڅه وکړي.
که لوستونکى دکيسې له کرکټر سره زړه وتړې هغه که دمينې اوخواوخوږۍ پربنسټ وي،اوکه دکرکټر له خواپه کيسه کې دشوي انساني جرم په خاطر دهغه دسزا په تمه دلوستونکي مينه وي.نودکيسې دتلوسې يوبل مهم عنصربه موهم پرځاى کارولى اوکه موپه تلوسه کې په پورته يادو توکيوسربېره کرکټرکښنه هم سمه وکړه .دکيسې کشش به مو څوبرابره کړى وي.

دکرکټر ټاکنه
لنډه کيسه يوه هنري ليکنه  ده چې کېداى شي هم خوشالونکې وي اوهم خپه کونکې.دکرکټر په ټاکنه کې موبايدډېرپام دې ته وي چې دغه پېښه چې په کيسه کې ده.دکرکټرله عمر سره متناسبه ده.يعنې داسې بايد ونه کړوچې يولس کلن هلک دټول کلي دښمنۍ ،يادخان اوملک دښمنۍ ته لستوڼي رابډوهي.که څه هم کېداى شي چې په يوه ټولنه کې ديوه ظالم باداراودکلي ديوه خواربزګر دلس کلن زوى ترمنځ دښمنې پيداشي.خودغه سلنه بېخې کمه ده.که څه هم دښمني لرل سل په سلوکې شونې ده.خوپرمخ وړل يې نه دلس کلن هلک دفکر اونه هم دمټوپه وس کې ده.
په ورځني ژوند کې کېداى شي يو څلورکلن هلک کورته اور واچوي.ټول کور اېره کړي.که څه هم پېښه يې وزېږوله.خودغه پېښه په کوم پلان نه ده ترسره شوې.اوددغې پېښې پرمخ وړل دڅلورکلن هلک ترسويې پورته خبره ده.په ورځني ژوند کې کرکټر پېښه زېږوي.خودکيسې په ليکلو کې ليکوال په ذهن کې پېښه زېږوي اوبيا ورته کرکټر پيداکوي.زه پخپله دغه لاره ډېره نيسم.
د کيسې کرکټربه ياشخصيت وي،يانمونه:
 شخصيت :شخصيت يافردځانګړي خويونه لري،ټول شموله کړنې نه لري،يعني د ده پرکړنو سړی داحکم نه شي کولای،چې دټولنې استازې کړنې يې وبولي.دغسې کرکټر بايد په ښه وپېژنو،دهغه پرحال،کړنواوحتی افکارواوخيالاتوخبرشو.لکه د (بوف کور)دکيسوکرکټر.
 نمونه:دغسې کرکټرپه يوه ټولنه کې د يوې ‌طبقې پراستازيتوب دلالت کوي، هغه که دلرغوني يونان په څېرد غلامې يا اشرافې طبقې استازيتوب وي،ياهم د بې سواده اوباسواده له طبقواوياهم دکلي اوښارله ټولنواوطبقوڅخه وي.يعنې دهماغې طبقې غوندې کړنې اوتګلاره ولري.لکه دعبدالوکيل سوله مل د (ناشناس) په کيسه کې دملادښځې کرکټرپه پوره مانادملايانودښځوله ‌طبقې يوه ښه نمونه ده. اوهغه کرکټر چې ليکوال يې په اړه پور مالومات اوښه تجربه ولري،کانون(Focus)، هينداره(Mirror)ياهم دپېژندنې مرکز(Center Of Cousciousnees)ورته وايې.
له ميلاده تقريبا درې سوکاله وړ اندې ديونان نامتوفيلسوف او د (پوتيکس) ليکوال ارسطو  دهماغه وخت د تراژيديکو ډارمو دکرکټر ټاکنې په اړه دانظر درلود چې :ترراژېدي دروح سپېلڅتياده.په انسان کې زړه سوى او دوېرې احساس پيداکوي.ځکه خودتراژيدۍ قهرمان بايدډېرمتقي اوپرهيزګارشخص نه وي. دنوموړي پراند بايد شرافتمن خلک له ناکامۍ اوکړاوونوسره مخ نه شي.همدارنګه دتراژېدۍ قهرمان يا قهرمانان بايد ظالم اوشريرکسان هم نه وي ځکه نندارچي بايد له ظالمواوبداخلاقو اشخاصوسره مينه پيدانه کړي.اوزړه پرې ونه سوځي.دتراژېدۍ قهرمان بايد معمولي کس وي چې دخوشبختۍ له ماڼۍ ديوې اشتباپه اثردبدبختۍ کندې ته غورځېدلى وي.
دارسطو خبره بايد په تراژيديکه لنډه کيسه کې ځکه په پام کې ونه نيول شي.چې که شرافتمن خلک دتراژېدۍ دکرکټرکېدو وړنه دي.اوظالم هم بايد کرکټرونه ټاکل شي .نوحق خوبيا د خوارو اومظلومواوياهم د ارسطودوخت غلامانودى ،چې  لوستونکي  ورسره مينه  پيداکړي،اوپه درد يې خبرشي. خو ارسطود خپل استاد اپلاتون غوندې دانظر درلودچې غلامان ذاتا غلامان دي. اوبايد فزيکي کارونه وکړي.اوباداران هم ذاتاباداران دي.چې بايد يواځي تفکر او ذهني کاروته خپل وخت ځانګړى کړي.
اماپه اوس وخت اوزموږپه ټولنه کې دکيسې په کرکټرټاکنه کې هغه که تراژېدي وي اوکه کميډي ليکوال ازاد دى.ځکه په ډېروشرافتمنوخلکوکې داسې خلک لروچې ډېر داسې کارونه کوي چې له ظاهري څېرې  سره يې ښه نه ايسي.د داسې خلکو په کرکټر راوړلوکې هيڅ کوم خنډنشته.په ورځني ژوند کې موږ ډېر داسې خلک پېژنوچې خلک يې يوډول پېژني اوحقيقت يې بل ډول وي.
دنصيراحمداحمدي په خبره: (موږډېروخت يوکرکټر داسې انځورووچې څه وړ مو اورېدلي يالوستلي وي).ريښتياهم موږتل ظالم ته بدرنګه څېره.غټ برېتونه،اوخوشک طبعيت ورکو.په داسې حال کې چې په ورځني ژوندکې ډېرداسې خلک پېژنوچې ښايسته څېره،ارامه طبعه اويومهربان سړى مالومېږي.خوظلم يې هم بيانوم لري.يانې ډېروخت دپرښتي په جامه کې شيطان پټ وي.خوموږظالم کرکټرلکه څه وړ چې يې موږپه خپلوژوند کې ګورو هغسې نه راوړوبلکې هغه څه چې اورېدلي يالوستلي مو وي هغه انځوروو.
همدارنګه موبايد دې ته پام وي چې کيسې ته بايدله ځانه کرکټرجوړنه کړو ځکه چې دکيسې په اوږدوکې بيادکرکټر خويونه ،خبرې ياحرکات کله کله ګډوډېږي. موږبايد هرکرکټر د يوداسې چاپه قالب کې واچوو چې له نږدې ورسره پېژنوناسته ولاړه ورسره لرو.په دې ډول به موکرکټر سم ټاکلى وي.
په کيسه ليکنه کې موږعمومادوه ډوله کرکټرلرو:
 ثابت (Flat Caracter):دغه ډول کرکټرډېر پېچلی نه وي اوله زياتوجزياتوسره اړيکه نه لري.
 متغير(Round Caracter):دغه ډول کرکټرپه لاس جوړشوی ،کرکټرنه ښکاري، پېچلی وي،له ډېروجزياتوسره اړيکه لري.لکه دورځني ژونديوڅوک.
پاتې شته…

لیکوال: دادمحمد ناوک

د نن ټکی اسیا یوټیوب چېنل
avatar
  ګډون وکړئ  
خبرتیا غوښتل د