لیکنېنظــر

صلح آرزوى همگانى ماست؛ ولى، چطور و چگونه؟

عبدالبصير کاکړ

اگر در مورد جنگ بيشتر از چهار دهه بحث و تبادل نظر داشته باشيم ، عوامل ، اسباب و عوارض جانبى اين جنگ تباه كن به ساعت ها ، هفته ها و ماه ها مناظره ، مباحثه و مناقشه را در بر ميگيرد و هيچ يك طرف درگير در جنگ ها ملامتى خودش را قبول نخواهند كرد.

همان طوريكه جنگ فراز ها ، نشيب ها و نابسامانى ها را داشته ، صلح با وجوديكه كلمه و شعار مقدس است و در قرآن از آن به عنوان خير صحبت شده است و ما را توصيه كرده است كه اگر جناح براى صلح شما را دعوت و صدا ميكند؛ پس شما برايش لبيك بگوئيد و ميلان پيدا كنيد.

طوريكه شما آگاهى داريد ، كه فصول و باب هاى از تاريخ مانند پديده هاى ديگر از زندگى در يك انتروال زمانى ماضى ، حال و مستقبل گهره و عقد بسته است ؛ پس جنگ ، جدال و ناهنجارى هاى كشور ما سابقه بيشتر از چهار دهه را با خود دارد و اگر آغاز اين انتروال را از ٢٦ سرطان ١٣٥٢ و يا كودتاى منحوس ٧ ثور ١٣٥٧ آغاز بكنيم ؛ همه واقعات پى در پى بوده و عاملين آن از آدرس قوت هاى بيرونى مستقيم و يا غير مستقيم تمويل ، تجهيز و حمايت شده اند.

طوريكه موقعيت جيو پولتيك افغانستان ويران را مشاهده داريم و افغانستان در جايگاه قرار داشته و دارد كه همه كشور هاى نفوذى و استخبارات جهان و منطقه براى منافع خويش و رقابت هاى منطقوى در اين جغرافيا سرمايه گزارى كردند.

اگر از ديدگاه كوچكتر مشاهده و ترصد بكنيم در اينجا تنها بحث پاكستان و ايران مطرح نيست و جا دارد كه از منافع استخباراتى و نفوذى تركيه ، هندوستان ، عربستان ، بعضى از كشور هاى اروپايى در حلقه ناتو ، و قدرت هاى بزرگ چون امريكا ، روسيه و چين و حتى جمهوريت هاى آسياى ميانه هريك براى منافع استخباراتى خود سرمايه گزارى كردند. افراد و گروه ها را تمويل و حمايت كردند و مانند همان ظرف بدون سر پوش هر آنكس ، هر چه توان داشته از موقع و فرصت خودش استفاده نموده است.

حكومت و نظام هاى بيشتر از چهار دهه خونين نيز مردمى نبوده و بنحوى در هر مقطع زمانى از آدرس و منابع بيرونى انتصاب و تمويل شدند ، به اين مفهوم كه بعد از سقوط دهه دموكراسى و همكارى اتحاد جماهير شوروى وقت با جمهوريت سردار محمد داود ، ديكته شده و در عدم منابع اقتصادى و خود كفائى اين كشور ، جريان ها ، سازمان ها ، گروه ها و حكومت هاى بوجود آمده ؛ بيشتر روى كمك ها و منابع بيرونى فعاليت داشتند.

حال از مدت ها بدينسو بحث و نشست هاى از صلح در دوحه قطر آدامه دارد ، اداره متقاعد ايالات متحده امريكا تحت رياست رئيس جمهور دونالد ترامپ با آنها توافق نامه را امضا كرده است ، با وجود چالش ها نشست هاى پيهم ميان تيم مذاكرات كننده تيم ارگ و گروه طالبان با مصارف هنگفت مالى آدامه دارد.

در اينجا نميخواهم بيشتر در مورد ميكانيزم ، كوايف و تركيب از هئيت صلح صبحت داشته باشيم ؛ ولى چرا اين مذاكرات به ميعاد بيشتر و نشست هاى پيهم تا هنوز هم ، كليدى براى منازعات نداشته ؟

آيا صلح بعد از جنگ چهار دهه در يك هفته ، يك ماه و شش ماه بالاخره كليدى همه مشكلات خواهند بود ؟ نخير !

طوريكه در فوق تذكر داديم كه در اينجا منافع كشور ها و استخبارات منطقه و جهان نهفته است و هريك براى نفوذ خويش ترس و هراس دارند و به شكل گروهى و انفرادى در بين توده ها  نفوذ كردند.

شما بخاطر داريد كه سه سال قبل زمانيكه ،  گلبدين حكمتيار بعد از گفتگوى پيهم هئيت مذاكره كننده كه مخالفين ايشان و حزب اسلامى هر عنوان برايش انتخاب دارند ؛ ولى بيشتر از دو سال را در بر گرفت تا اينكه هئيت مذاكره كننده صلح به رياست مهندس محمد امين كريم با تيم همراه خويش سفر ها و نشست هاى پيهم داشتند ، تا اينكه حلقات بيرونى جهان و منطقه و حلقات داخل در نظام كه با آمدن و حضور ايشان مخالفت جدى داشتند ، رضايت و توافق حاصل بكنند ،  تا اينكه ايشان ظاهراً با مسوولين ارگ ولى با همه مخالفين اين حزب در حلقات بين المللى و منطقه صلح و آشتى داشته باشند.

حتى چندين مراتبه گلبدين حكمتيار به اين موضوع اشاره داشتند كه چنين كارى از حيطه و صلاحيت كارى رئيس جمهور غنى خارج بوده ، كه چنين حرف ها حساسيت هاى خودش را داشته است كه نميخواهم در اينجا در مورد اين موضوع تفصيل بيشتر داشته باشيم.

حال اين صلح نيز زمانگير بوده ، روى همين اصل زلمى خليل زاد به كشور هاى منطقه و تاثير گزار سفر هاى پيهم داشته است ؛ تا اينكه رضايت و قناعت همه جناح ها و طرف هاى ذيدخل و عمال نفوذى آنها حاصل بگردد كه روزى پاكستان از هندوستان ، تركيه از ايران ، ايران از عربستان ، امريكا از روسيه و چين ، چين از نفوذ امريكا و روسبه و بالاخره عكس موضوع از يكديگر ترس و هراس نداشته باشند.

فقط ميخواهم كه اضافه بكنم كه فرجام و پايان هر جنگ و جدال تباه كن ، صلح و تامين عدالت بوده ؛ ولى نه اين زودى و ما نبايد در هر موردى نا اميد شويم ، از جنگ همه خسته شدند و حتى آنهائيكه نفوذ و منافع آنها با جنگ و تمويل از جنگ نفهته است.

فقط يگانه راه و كليدى آن ، همين كه افغان ها روى يك محور ملى جمع شوند و منافع بيرونى ها را براى مسائل ملى كشور خويش ترجيح بدهند ، در اين صلح تعادل و توازن ميان همسايه ها و عمال نفوذى آنها ، كشور هاى جهان و منطقه و حتى استخبارات اين كشور ها در نظر گرفته شود ؛ تا اينكه براى همه خاطر جمعى داده شود ،  كه لطفاً در همين جغرافياى فعلى ما را اجازه داده كه نفس آرام سياسى و حياتى داشته باشيم ، ما در مسائل داخلى هيچ كشور و هيچ جغرافياى تشبث و مداخله نداريم ، فقط در محدوده افغانستان فعلى صلح ، ثبات ، تامين امنيت و عدالت مبخواهيم و كسى هم اين خواب و خيال و آرمان را نداشته باشد كه در اين كشور يك گروه و يك قوم و يك تبار به تنهائى حكومت و زمام دارى خواهند داشت كه همه اين محال و رويا خواهند بود و بس !؟

نويسنده :-  ” عبدالبصير كاكړ ”

 

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx