ادبي لیکني

د‌ محمد عليم بسمل د‌ يو بيت تشریح

عنايت صارم

د بسمل صيب د دغه بيت تشريح رانه ځينو ملګرو په يو مجلس کې غوښتې وه. اوس مې وغوښتل چې په ليکلې بڼه يې هم له درنو لوستونکو سره شريکه کړم.

خلاص نه شو د طورخم ور د پنجاب زليخا خپل کړې
کميس دې له شا غوڅ و پېښوره ساده ګله

بيت لږ پيچلی دی، په اسانۍ سره ترې مفهوم نه تر لاسه کيږي او بسمل صيب هم کمال کړی دی. په يوه بيت کې يې د ادبي فنونو صنعتونه تشبيه، استعاره او تلميح درې واړه کارولي دي.

لومړی: د پنجاب تشبيه د زليخا سره چې پنجاب مشبه او زليخا مشبه به ده. د دواړو تر منځ ګډ صفت يا د تشبيه وجه د پنجاب او زليخا دواړو بدرنګوالی دی.

دوهم: د پېښور تشبيه د يوسف عليه السلام سره خو دا چې په تشبيه کې د طرفينو (مشبه او مشبه به) دواړو شتون لازمي دی او دلته يوازې يوه خوا ذکر شوې ده نو ځکه ورته استعاره وايو چې پېښور پکې مستعار له، يوسف ع مستعار منه، د زليخا راتلل، د کميس غوڅېدل قرينې دي او مونږ دې ته متوجه کوي چې د الفاظو نه مجازي معنا واخلو.

دريم تلميح: تلميح دې ته وايي چې شاعر په خپل کلام کې يوې مشهورې تاريخي کيسې يا پيښې ته اشاره وکړي چې دلته هم د يوسف ع د کيسې هغې مشهورې پېښې ته اشاره شوې ده چې يوسف ع تښتي او زليخا بي بي يې له کميس نه رانيسي چې بالآخره د کميس شاته لمن يې څيري کېږي.

په عموم کې د بيت مفهوم داسې دی چې د پيښور سره د شاعر په لېونۍ مينه مو پوهوي.
شاعر غواړي چې پيښور د پنجاب له تاثر نه خلاص شي او د خپلو نورو پښتنو سره د مينې او محبت ګډ ژوند وکړي. که داسې نه کيږي نو کم از کم د دوی تر منځ د طورخم بنده دروازه او د بيلتون ديوالونه خو بايد چې نه وي کنه.

نوټ: يوازې د ادبياتو محصلين او د ادب مينوال به پرې پوهيږي.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
1 Comment
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
غوربندی

خوندوره تشریح مو کړې ده عنایت صاحب

د بیت مفهوم او د بسمل صاحب مطلب روښانه دی اما

لومړی نیم بیت د لوستلو له مخې لاهم د فهم وړ نه دی

د تورخم ور،،، که مطلب دروازه وي نو “کړې” ورسره سر نه خوري،،

که داسې ولیکل شی چې

خلاص نه شو د طورخم ور د پنجاب زليخا خپل کړ

یا

خلاص نه شوې د طورخم وره د پنجاب زليخا خپل کړې

مګر دا چې په دواړو نیم بیتو کې مخاطب پېښور وي

والله و البسمل اعلم

Back to top button
1
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x