دیني، سیرت او تاریخ

بشپړ او رښتينی مسلمان کوم دی؟

عبدالمالک همت

رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي:
«الْمُسْلِمُ مَنْ سَلَمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مِنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ» (صحيح البخاري، کتاب الايمان، باب المسلم من سلم المسلمون من لسانه ويده، ۱۰/ ۱ شمېره حديث او صحيح مسلم، کتاب الايمان، باب بيان تفاضل الاسلام  وای اموره افضل، ۶۸/۴۱ شمېره حديث).

ژباړه: مسلمان هغه دی چې له ژبې او لاس څخه يې مسلمانان ساتلي او په امن کې وي او مهاجر هغه دی چي هغه کارونه پرېږدي چې الله ځنې منع کړي دي.

د احاديثو له کتابونو څخه څرګنديږي چې دغه خبره رسول الله صلی الله عليه وسلم د ځينو اصحابو کرامو رضی الله عنهم د پوښتنې په ځواب کې کړې ده.

ځينو علماء کرامو رحمهم الله د دغه حديث په تشريح کې ويلي دي چي: په حقه، رښتينی او ډېر ښه مسلمان هغه دی چې خپل ځان الله ته تسليم کړي او ورويې سپاري، يوازې د هغه سبحانه وتعالی عبادت وکړي، ټول امرونه يې پر ځان پلې کړي او له منع کړی سوو چارو څخه يې ډډه وکړي او بيا داسې حالت او منزلت ته ورسيږي چې خلک يې له ژبې او لاس څخه ژغورلي او په امن کې وي.

همدا راز رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي:
« أَتَدْرُونَ ما المُفْلِسُ؟» قالوا: المُفْلِسُ فِينا مَن لا دِرْهَمَ له ولا مَتاعَ، فقالَ: «إنَّ المُفْلِسَ مِن أُمَّتي يَأْتي يَومَ القِيامَةِ بصَلاةٍ، وصِيامٍ، وزَكاةٍ، ويَأْتي قدْ شَتَمَ هذا، وقَذَفَ هذا، وأَكَلَ مالَ هذا، وسَفَكَ دَمَ هذا، وضَرَبَ هذا، فيُعْطَى هذا مِن حَسَناتِهِ، وهذا مِن حَسَناتِهِ، فإنْ فَنِيَتْ حَسَناتُهُ قَبْلَ أنْ يُقْضَى ما عليه أُخِذَ مِن خَطاياهُمْ فَطُرِحَتْ عليه، ثُمَّ طُرِحَ في النَّارِ.» (مسلم، کتاب البروالصلة والاداب، باب تحريم الظلم، ۶۴۷۴ / ۲۵۸۱ شميره حديث).

ژباړه: رسول الله صلی الله عليه وسلم له خپلو اصحابو څخه پوښتنه وکړه: آيا تاسې پوهېږئ چې مفلس څوک دی؟ هغو ځواب ورکړ: په موږ کې مفلس هغه څوک دی چې نه نغدې پيسې ولري او نه نور شته ولري. نو رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته وفرمايل: زما په امت کې رښتينی (يا په آخرت کې) مفلس هغه دی چې د قيامت په ورځ د (قبولو سوو) روژو، لمونځونو او زکات سره وړاندې سي او ورسره هغه کسان حاضر سي، چي يوه ته يې ښکنځل کړي وي، پر بل يې ناروا (د زنا او داسې نورو) تورونه لګولي وي، د بل يې (په باطلو) شته خوړلي وي، د بل يې (په ناحقه) ويني توی کړي وي او بل يې وهلی وي، نو يوه مظلوم ته ددغه ظالم ځينې نېکۍ ورکړي او بل مظلوم ته د ده ځينې نورې نېکۍ ورکړي. بيا که ددغه ظالم نېکۍ خلاصې سي او د دغو مظلومانو حقونه پرې اداء نه سي، نو د دغو مظلومانو بدۍ را واخيستل سي او د دغه ظالم پر ګناهونو واچول سي او بيا د دوزخ اور ته ورواچول سي.

يادونه:
د دغه حديث له محتوی څخه څرګنديږي چې د بنده ګانو په حقونو کې عفو او شفاعت هيڅ نسته، مګر دا چې الله جل جلاله يې وغواړي او مظلوم په خپله اراده راضي کړي.

همدا راز له دې حديث څخه دا هم جوتېږي چې مسلمانان بايد يو موټی او په اتفاق وي او د يو بل سره مينه او محبت ولري. نامتو عالم او حديث پوه قاضي عياض (۴۷۶هـ. / ۵۴۴ – ۱۰۸۳ع. / ۱۱۴۹ع.) فرمايلي دي: يو له بله الفت او محبت کول او اتفاق او اتحاد د دين له فرايضو څخه يو فرض او د شريعت لوی رکن دی او په دې سره د اسلام ټينګښټ او انتظام رامنځ ته کېږي.

موږ بايد په ټينګه خپلو کړنو ته متوجه اوسو، ځانونه ښه او رښتيني مسلمانان جوړ کړو او داسې څه ونه کړو چې هم پر دې دنيا بدمرغه سو، په وجداني عذاب اخته اوسو او د خپلو مسلمانو ورونو د کرکې او نفرت مورد سو او هم د حساب او کتاب په ورځ مفلس او حيران پاته يو او د قرآن کريم د دې آيتونو مصداق سو:

يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ (۱۱) وَصَاحِبَتِهِ وَأَخِيهِ (۱۲) وَفَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْوِيهِ (۱۳) وَمَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ يُنْجِيهِ (۱۴) كَلَّا إِنَّهَا لَظَى (۱۵) [المعارج:۷۰: ۱۱- ۱۵].

ژباړه:
۱۱. هغه څوک چې د جهنم وړ مجرم دی هيله کوي او خوښوي چې کاشکې کېدلای سوای د دغې ورځې له عذاب څخه د خپل ځان د ژغورلو لپاره يې پر خپل ځای خپل زامن په فديه او عوض کې ورکړي.

۱۲. او مېرمن او ورور په فديه کې ورکړي.

۱۳. او خپلې هغه نژدې کورنۍ او ټبر په فديه کې ورکړي چې په ستونزو او سختيو کې يې پناه ورکول او تر  څنګ يې درېدل.

۱۴. او ان ټول هغه چې په ځمکه کې دي (، لکه انسانان، پېرانان او نور) په فديه کې ورکړي، چې د ژغورنې لامل يې سي (او د جهنم له عذابه خوندي او په امان سي).

۱۵. خو خبره هيڅ داسې نه ده لکه دغه جنايتکار چې هيله کوي (دغه هيلې هيڅکله نه تر سره کيږي او هيڅ فديه نه منل کيږي) ځکه د دوزخ  سوځونکی اور لمبه پورته کوي (او دغه جنايتکار بايد خامخا دغه اور ته واچول سي).

الله دې موږ ټول ښه او بشپړ مسلمانان کړي او د دې او هغې دنيا له افلاسه مو دې وساتي.

 

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx