نظــرنکات - د لطف الله خیر خوا کالم

د ثور اتمه؛ لږ به تم شو!«وروستۍ برخه»

لطف الله خيرخوا

څلورم:
د ثور اتمې تر ټولو ستره ناکامي دا وه، چې د داخلي جګړو عوامل يې دا نه چې ختم نه کړل، بلکې نور يې هم ډېر کړل. له دې مخکې په شرعي لحاظ د روسي يرغل او په مسلمان وطن کې د کمونستانو د کفر بواح پر ضد د مسلحانه جهاد دلايل وو، چې د ثور د اتمې له امله دلايل پاتې نه شول. له بده مرغه د ثور له اتمې وروسته نور داسې دلايل وزېږېدل، چې کورنۍ جګړې وشي او وطن د اور لمبو کې وسوځي.
د کورنيو جګړو ستر عامل تنظيمي تعدد و. تنظيمونه ونه توانېدل، چې خپلو کې سره پر يو ټغر کېني. بده يې دا وه، چې تنظيمونو کې د خلق و پرچم د وېش دلايل شته، چې دوی جلا جلا تنظيمونو کې سره تقسيم شول او ځينې تنظيمونه دوی سره وجنګول.

بايد ياده کړو، چې تنظيمي تعدد د کورنيو جګړو يو عامل و، که څه هم ستر به و، خو نور هم داسې دلايل وو، چې کورنيو جګړو او لږ تر لږه مخالفتونو ته يې لار هواره کړه. مثلا ملت او دولت سره خپلوي نه درلوده. د ملت او دولت صله رحمي د يو نظام د بقاء اساسي عنصر دی. کوم نظام چې له خپل ملت سره خپلوي نه پالي، هوا کې پاتې کيږي او بلاخره يې سقوط برخليک وي. د وطن ټول خلک، حاکم دی که رعيت؛ د وطندارۍ پر روحيه ژوند کولی شي. د وطن هېڅ قشر بايد د محروميت احساس ونه کړي.

د هوښيار نظام لومړنی کار همدا دی، چې د داخلي اختلاف ټول دلايل ختموي او هېچا ته داسې دليل نه ورکوي، چې لږ تر لږه يې د نارضايتۍ سبب شي، اختلاف او جګړه پر ځای پرېږدئ. کله چې مکه فتحه شوه، عمومي عفوه وشوه او ځينې داسې خلک هم اعلان شول، چې په هېڅ صورت به نه پرېښوول کيږي، نو د کورني اړ و دوړ د ختمولو په خاطر څو کاره وشول. يو دا چې طايف کې د محارب دښمن يوه ځاله پاتې وه. دوی هر وخت له فرصته ګټه اخيستلی شوه، نو د هغوی پر ضد اقدام وشو.

په دې اقدام کې اسلامي نظام هغه خلک هم پر جګړه قانع کړل، چې مسلمانان نه وو، خو د مکې اوسېدونکي وو. د هغوی له بشري او پوځي قوته ګټه واخيستل شوه او د حنين غزا ته د مسلمانانو صف کې لاړل. د صفوان بن اميه په مشرۍ دا خلک له مسلمانانو سره اوږه پر اوږه وجنګېدل. کله چې دې جګړه کې رسول الله صلی الله عليه وسلم محاصره شو، ځينو يې وويل، کاش چې ووژل شي، صفوان وويل: خوله دې ماته شه، چې د هوازن سړی راباندې حاکم کيږي، زر وارې غوره ده، چې د قريشو يو کس راباندې حاکم وي. د صفوان له خبرې دا معلوميږي، چې مسلمانانو صفوان ته د وطندارۍ مينه ورکړې وه، خپلوي يې ورسره پاللې وه، ده ته ثابته وه؛ که زه محارب نه يم، نو دې وطن کې مې شپې تېرېږي. کله چې مسلمانان بريالي شول، نو صفوان او ملګرو ته يې هم غنيمت ورسېد.

دا چې دې غزا کې نا مسلمانو ته غنيمت ورسېد، زموږ تاريخ يې د «تأليف القلوب» له امله ګڼي، مګر زه يې بل بعد ته اشاره کوم او هغه دا چې کله دې نظام حاکم شو، نو ګټې او تاثير يې بايد عام وي. ګټې يې بايد انحصاري نه وي. ټول هغه خلک، چې ستا په رعيت کې راځي، بايد د نظام خواږه وڅکي. د کورنيو جګړو يو عامل دا هم دی، چې د نظام ګټه منحصره شي. يو خاص قشر يې فايده ګوري او نور خلک ترې محروم وي.
د نظام په ګټو کې د ملت مشارکت مهم دی او ان د نظام په اډانه کې د ملت شريکول تر دې هم مهم دي.

له فتحې وروسته، چې رسول الله صلی الله عليه وسلم کعبې ته راغی، نو د کعبې کيليد داسې کورنۍ سره وه، چې پخه دښمني يې کړې وه او په مکې دور کې يې رسول الله صلی الله عليه وسلم له کعبې ګرځولی و، سختې ستغې سپورې يې ورته کړې وې. په دوی کې يو کس مسلمان شوی و او د فتحې غزا کې هم شريک و. کله چې يې کليد ترې وغوښته، نو ځينو صحابه کرامو ګومان وکړ، چې له دې وروسته به د کعبې پالونکي بدليږي، ځکه چې دا کورنۍ خو سر سخته مخالفه وه او د رسول الله صلی الله عليه وسلم نږدې خپلوانو دا هيله لرله، چې دا کيليد به ورکړل شي، مګر پايله معکوسه وه. ځينو صحابه کرامو کوښښ وکړ، چې کيليد به واخلي، خو رسول الله صلی الله عليه وسلم بېرته همغې کورنۍ ته کيليد ورکړه او ورته يې وويل دا د وفا او احسان ورځ ده، دا کيليد دې تاسې سره تل وي، څوک يې چې درڅخه اخلي، هغه به ظالم وي. هغه کيليد تر اوسه هغې کورنۍ سره ده.

دلته شايد دا موضوع هم مطرح وي، چې هغه ملي موضوعات چې ځانګړی هيبت لري، بايد ضايع نه شي او داسې رويه ورسره ونه شي، چې حساسيتونه راوپاروي او د داخلي کدورت عامل شي. تېره هفته د دوکتور نصر من الله مجاهد لېکچر ته ناست وم، د کعبې اړوند يې يوه خبره وکړه، چې د وخت پاچا امام مالک رحمه الله ته راغی او ورته يې وويل، چې دا کعبه پر ابراهيمي تهدابونو جوړه نه ده او رسول الله صلی الله عليه وسلم غوښتل، چې پر همغو تهدابونو يې جوړه کړي، خو ستونزه دا وه، چې قريش تازه مسلمان شوي وو، د دې وېره وه،چې دا موضوع به انتشار پيدا کړي، نو هغه صلی الله عليه وسلم ترې تېر شو. اوس خو هغه ستونزه نه شته، تاسې به فتوی ورکړئ، دليل يې د رسول الله صلی الله عليه وسلم موقف دی او موږ امکانات لرو، دا کعبه به پر ابراهيمي تهدابونو جوړه کړو. امام مالک رحمه الله ورسره مخالفت وښود او ورته يې وويل، چې کعبې نه د پاچاهانو لوبه مه جوړوه، چې څه ډول ده، همغسې يې پرېږده.

معلوميږي، چې ځينې وخت به نظام سره دلايل او امکانات دواړه وي، خو چې د ځينو ملي مسايلو د هيبت ضايع کېدو وېره وي، بايد ګوتې ور نه وړل شي او د کورني حساسيت راپورته کولو فرصت پيدا نه شي. دا د کورنۍ جګړې د زېږېدو ستر دلايل دي، چې انګېزه پيدا کوي او يو څوک د عسکري مخالفت لور ته ځي.
دا چې په اسلامي نظام کې د اپوزيسسيون تصور نه شته او ټول خلک به بيعت کوي، مقصد يې همدا دی، چې داخلي مسايل به تل حل وي. هېڅکله به داسې حالت ته لار نه هواريږي، چې يو څوک د نظام مخالف شي. د اپوزيسيون نه شتون او د ټول رعيت بيعت معنا دا نه ده، چې خلک به د نظام لخوا مستبدانه کنترول وي، بلکې بيعت کې رضاء څرګنده وي، چې د نظام تمام اطاعت به کوي.

دا چې د ثور اتمه کې موږ ونه توانېدو او وضعيت د کورنۍ جګړې لور ته لاړ، څوارلس کلنه غميزه تر څلوېښت کلنۍ اوږده شوه او ډېر لوړ قيمت اداء شو. همدا موږ ته د عبرت او درس ځای دی، چې د کورنۍ جګړې دلايل ونه زېږوو. موږ الحمد لله تنظيمي انشعابونه نه لرو، خو ثابته شوه، چې انشعاب د کورنۍ جګړې يو عامل دی، نور هم ډېر عوامل شته، چې کورنۍ جګړې پېښولی شي، په پورته کرښو کې په خوره وره بڼه ورته اشاره وشوه.

پای

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx