ادبي لیکني

مختومقلی فراغی،شاعر،عالم و احیا گر زبان و ادبیات ترکمن ها

دیوان اشعار مختومقلی فراغی در کشورهای ترکمنستان، افغانستان، ایران، ترکیه، به کرات چاپ گردیده، و به زبان ها مختلف دنیا ترجمه و تکثیر گردیده است.

 

تهیه کننده : سرقونسلگری ترکمنستان مقیم هرات

مختومقلی فراغی شاعر بزرگ ترکمنها فرزند دولت محمد آزادی که از علمای جید و شاعران مشهور قرن دوازده هجری بشمار میرود، این شاعر توانا در حومۀ حاجی غوشان قریه ایکه در مسیر دریای گرگان واقع شده در سال 1147 هجری پا به عرصۀ هستی نهاده است، و سال وفات این شاعرشیرین سخن سال 1198 هجری میباشد.

مختومقلی فراغی تحصیلات ابتدایی را در محل تولد خویش فرا گرفته و جهت اکمال تحصیلات خویش به یکی از مراکز بزرگ علوم آن زمان یعنی مدرسه شیر غازی در شهر خیوه سفر نموده زانوی ادب بر زمین نهاد.

مختومقلی فراغی در شیر غازی در کنار فراگیری آموزش های رایج با استفاده از ذکای خدا دادی خویش تحقیات و یادگیری جغرافی پیرامون خویش گرفت.

مختومقلی فراغی زاده دوران پر آشوبی بود، با مرگ نادر و فروپاشی دودمان ترکمن های اوشار( افشار) و شروع جنگها بین خان های مختلف اوضاع اجتماعی و سیاسی شاعر نامی ترکمن را هم دست مایه طوفان نامهربانی خویش نمود، وعبدالله برادر بزرگش را در جریان جنگها از دست داد و این حوادث تلخ شاعر را بر آن داشت تا بیشتر مضامین شعری و اندیشه های خود را تاکید بر وحدت قومی داشته باشد.

شروع دیوان فراغی با شعر ربم جلیل نشان از دانش والای نام برده در علوم دینی بود.

اشعار مختومقلی دارای جنبه خاصی است به این معنی که اولاً نمونه کاملی از زبان ترکمنی را بدست می دهد ثانیاً در نوشته های او یک قاعده و نظم محکمی وجود دارد که در سایر آثار ادبی شرق به ندرت یافت می شود. اشعار مختومقلی سبب اتحاد طوایف مختلف ترکمن که با هم سر جنگ داشتند گردیده است.

یکی از برجستگی های اشعار مختومقلی فراغی سروده شدن به زبان عامیانه میباشد به گونه ای که تمام مردم به سادگی به آرزوهای شاعر پی می بردند.

اشاره شاعر در اشعار خویش به دولت مردان زمان چون «فتح علی خان قاجار»، «احمد خان درانی» و «چاودرخان» نشان از دانش سیاسی نام برده دارد که آرمان اتحاد ملی و منطقه ای را در سر داشه است.

این شاعر توانا آرزوی همیشگی خود را در قالب اشعار که همانا اتحاد کل ترکمنها و ساختن یک کشور مستقل، آسوده و آزاد، تحصیل، رشد فرهنگ، عدالت خواهی،فهم و فراصت مردم خویش نام برده است.

دیوان اشعار مختومقلی فراغی در کشورهای ترکمنستان، افغانستان، ایران، ترکیه، به کرات چاپ گردیده، و به زبان ها مختلف دنیا ترجمه و تکثیر گردیده است.

با وجود گذشت قرنها، آثار خلق شده توسط این شاعر برجسته ترکمنها اهمیت خود را از دست نداده و حتی در کشورهای خیلی دورتر از ترکمنستان نیز محبوبیت دارد، زیرا در آثار آن ارزشهای جهانی از قبیل عشق به وطن، انسان دوستی، صلح دوستی، خلاقیت و برادری به وضوح بیان میشود.

رئیس جمهور ترکمنستان اقای سردار بردی محمدوف شعار سال 2024 را بنام «مختومقلی فراغی گنجینه خرد و دانش» اعلان نمود. قرار است به اساس فرمان جلالتماب رئیس جمهور این کشور، بزرگداشتی بسیار با شکوه از سیصدمین سالگرد تولد مختومقلی فراغی متفکر بزرگ و شاعر کلاسیک شرق در سال 2024 در این کشور و دیگر کشورهای ترکی زبان تجلیل گردد، و از مجسمه های خیلی بزرگ این شاعر توانای ترکمن رونمائی بعمل خواهد آمد.

و همچنین بر اساس قطعنامه سی و نهمین اجلاس شورای دائمی وزرای فرهنگ کشورهای ترکی زبان که در شهر بورسای ترکیه برگزار شد، سال 2024 از سوی سازمان بین المللی کشورهای ترک (TURKSOY) به عنوان «سال مختومقلی فراغی» اعلام شد.

 

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx