نظــر

اسلامي نړۍ اوستونزې یی

لیکوال: اسد الله رزین

له با وري سرچینولاس ته را غلي ما لومات راښئ چې دا اوس دستي دنړۍ دخا کې په مخ (۵۷)آزاد اسلامي هیوادونه سته. اسلامي نړۍ د تیلوما لومې (۶۰)سلنه اود ګازو(۷۰)سلنه زیرمې لري. د سروزرو، سپینوزرو اونورو لوړ ارزښته توکو هم کمی ورکره نسته. هو!  دا خبره ده چې ډیری یی اوس هم چې نړۍ دتخنیک د پای په شیبوکې ده لاترخا ورو اولویو لویوډبرولا ندې دي.

دنړیوال تجارت څلورډیرمهم بندرونه له دوی سره دي. دسرشمیرني له پلوه هم نړیوال پا م وراوړیدلی ده.اوکه یی د سر شمیرني لړۍ همدغه شا ن مخ په وړاندي روانه وه کیدای سې چې تر(۲۰۳۰) او (۲۰۵۰) کلونو پوري یی دشمیرکچه ډیره لوړه سې.
ددی ټولو مانا داکیدا ی سي چې مسلمان امت نه یواځې یولوی امت دی. بلکه یوه لویه نړیواله (منډی)هم ده. مسلمان ولسونه په یوه ځا نګړې جغرافیه کې نه دي میشت. په ټوله انسا ني نړی کې تیت دي ، نوځکه ویلای سوای چې دا یونړیوال امت ده، خونړیوا ل امت د ځمکې په مخ هیڅ ډول وزن اوارزښت نه لري.
دی نړیوال امت تراوسه هم هغه با ورنه ده ترلاسه کړی چې له مخه یی دفلسطیني اړینې اوپه حقه ستونزې دحل لپا ره چا ته سترګې وروا ړوي. (۶۷) کا له کیږي چې دنړیوال امت دویا ړنو څلی فلسطین د اورپه لمبو کې سوځیږي اود ستونزې   ستونزمن حا ل نورهم ستونزمن کیږي. آن تردی چې نور  دمسلمانانوپه یا د کې هم په هغه بڼه فلسطین نه ده پا ته لکه څرنګه چې دآسمانودلاري حق ده.
ډیری مسلما نا نو دامت له دی ټولې شتمني سره سره له لوږي، نا روغي اوجهل سره تر غاړو نیولې دي.

په تیرو(۳۵)مکلونو کې شیطا ني ځواکونوپه وارو وارو ډیربی رحمه اونا روا یرغلونه پری وکړل. اولا روا ن دي.

د اسلامي نړی په ډیری هیوادونو کې اورلګید لی اومسلمان انسا ن بی توپیره وړاوزوړ، نر او ښځه ترستوني نسي اود مرګ خوله پری تودوي.

په سوریه کې د کورنۍ جګړی په لړۍ کې درحم اوعا طفې ټولې دروازې تړلې اومسلمان انسا ن د واک ترعلوي نشه جا ریږي.

په افغا نستا ن کې دنړیوا ل امت لښکردامریکا یی قبضی په وړاندي دمیړانې اوسرشندنې منظرې وړا ندې کوي.

په یمن کې دشیعه حوتي ډلې بغا وت روځ تربلې مستیږي اوکعبه ګواښي.

په لیبیا کې فرعون سیسي اونړیوال مسیحي صهیونستان په بی صبري لګیادي اودلیبیا پخپلوتیلوکې دنړیوا ل امت دلیبیا یی برخې مسلمان انسان سوځوي ترڅوله کلیواو  بانډ وبیا عمرمختا رراونه وزي.

په مصر کې اخوان المسلمین دانسا نیت هیله اومسلمان فکرخا نګو دانسان ځوروني په ترټولوستونزمنو تعذیبونو کې دنوی فرعون سیسي په حکم دتعذیب ډولونه مني،  دځولنو شرنګا هارته هوسیږي اودشها دت پیا لی په سراړوې.

په فلسطین کې ټپونه خورنیولوته نه وزګا ریږي، دسا جوړوني مجا ل یی د بل صهیوني ځنا ورمزاجه یرغل په دوړوکې سپیریږي اوورکیږي. اود نویوټپیا نو  کاروان د(رفح)په پوله دفرعون سیسي په حکم خلاصوني ته په هیلوکې دیوغړپ شربتو په آرمان کې دشهیدانو په لیکو کې ورګډیږي.

اوهغه مسلمان هیوادونه چې لا تراوسه یی دسوځیدولمبې نه دی را پورته سوي دانتظا رډیري ستونزمنې شیبې ګا لي. اودپلالې دغه بل سوی اورخا مخا ددوی تردرمنده هم وررسیږي.

اوس پوښتنه داده چې موږ ته ولي دغه نا ورین را پیښ ده؟

د تا ریخ دپا ڼوشریکه خبرده چې ولسونه دلوړو هیلوپه لرلو سره دعظمت اووقارلوړوته ورخیژي. اوله مسلمانو وا کوا لوسره چورلټ لوړه هیله سته هم نه.

له هغوی سره یوازنۍ هیله دا ده چې په وا ک کې پا ته وي.   اودسترګوبرګولوهیڅوک هم ونه لري چې ورته ووا یی چې دهیواد او ولس شتمني ولي لوټوی. اوستا سې ناروا کړني با ید ولي دقا نون په کچوکې وي.

که هغه پا دشا ه وي با ید دپا دشا هي تخت یی تل پا ته اود ټولو ستا ینویوازنی وړوي.

اوکه هغه په اصطلاح یوجمهوري وا کداروي، نوبیا ورته په کا رده چې په جمهوري دربا رکې یی د پا دشا هي شا ن ، ترقانون لوړوالی، اومعصومیت هرچا ته منلی  وي.

او دا چې ولسونه څرنګه دلوړوهیلو په ترځ کې لوړیږي اولویږي. ترټولو نیژد ی

او سترګو لیدلي بیلګه یی دافغان مجاهدینود جها د پیلامه ده چې دبیخې نه شونتیا و،

خو د رضا د حصول په هیله یی پیل اوهغې لوړي هیلې ته په کتوسره یی سورنه ماتیدونکی فوځ اوپه شا نه تلونکی کمونستي نظا م دځمکې له مخه ایسته کړ.

او یو نړیوا ل بی بیلګې حیثیت ورته حا صل اوتراوسه پوري یی هغې لوړې هیلې ته په مننه کې په جهادي ډګرونو کې دره ناوی کیږي. اوجامه یی د فتحې د رمزپه ډول کا روي.

اوپه نړیوا له سطحه پخپله د روس، فرانس اوایران اوښتونونه  هریو دیوې لوړې هیلې په آند کې را منځ ته اود خپل ځا نګړي تصور په برا بري کې یی نوي نوي فکري جها نونه جوړکړل.

د ولسونو هیلې په حقیقت کې دهغوی دشونتیا و اظهاروي. نوهیلې هسې چا ته نوي نوي خوبونو نه ورویني. بلکه لوی لوی خوځښتوپیدا کوي. چې د تا ریخ غیږ له دغسې بیخې ډیرو بیلګوډکه ده دروا یی خلی، خوپه ډیرافسوس سره زموږ او تا سې  وا کوا ل دومره غریبا نا ن دي چې هیڅ لوهیله نه لري.

انسا ن چې کله ددغسې لید نې اوکتنې په لندا ره کې را سې، نو بیا بی ځنډه دمشرتوب له پو ښتنې سره مخا مخ کیږي. اود مشرتا به اهمیت اوارزښت یی سترګوته دریږي.

په دی ما نا چې که دګید ړانو مشرتوب له زمري سره سې ، نوفتحه یی یقیني اوبی له شکه وي. اوکه دزمرو مشرتوب ګید ړانوته په لاس ورغی، نوبیا د زمرو ما تې هم یقیني ده.

مسلمان امت رښتیا هم دزمرویو پیا وړی لښکرده، خومشرتوب یی له ګید ړا نوسره ده.

ګید ړنه لوی خوب، نه لوهیله، نه تقوی، نه علم، نه اما نت، اونه اداري وړتیا لري.

هغوی یوا ځې یو شی لري چې نوم یی ځوا ک ده. هغوی تل دځواک په ژبه خبرې کوي. لکه:  دغه د یوڅه وخت لا مه وزی بی ننګه ډ له. اودا اوس هرڅوک مني چې یوا ځې دځواک وا کداري ترټولووا کدا ریوشرمید لي اومحکومه وا کداري ده.

مشرتوب هغه څه کولای سې چې دهرچا په وس کې نه را ځي، مشرتوب دولس ځوښا یا شیر ه وي، د مشرتوب له لاري ولسونه د خپلو شتو د پیژند لو وړتیا ترلاسه کوي، دا مشرتوبونه دي چې له کا نوراو تلې ډبرې ترا شې اوغمې تری جوړوي، دا مشرتوب ده چې د ولس په  مخ د پرمختګ دروا زې پرانیزې. اوداهم مشرتوب ده چې ولسونه د غلامي په لوموکې تپید وته نه ورپریږد ي. اود آزا دي، سرلوړي، او شها مت د خوبو نو تعبیریی جوړیږي.

د امت یوه ستونزه دا هم ده چې د امت په بڼه کې دسفرلوری نه لري.

د امت پیژند نه دا سلام په وا سطه کیږي، خوله بده مرغه دامت له منځه دقوم پرست ښئ اړخي، چپ اړخي اونورو په نا مه آوازونه را پورته کیږي چې دامت له کلمې اوحقیقت سره هیڅ اړخ نه لګوي.

سوسیا لیستا نود خپل عمرپه اوږدو کې ډیرې بریا وې و لرلې. اودبریا ولا مل یی د ګډ اوټا کلي سفرپا یله وه.
سرما یه داري نظا م هم په یو ډول سره بریا وي لرلې دي. اودهغوی د بري را زهم  د ټولي سرما یه داري نړی یولورته خوځښت و.

مګر دا سلامي نړی فکري ځوا ک په ویش کې هم ویشل سوی. اولا ویشل کیږي. دامت کلمه یوازې یوه وچه کلمه پا ته ده. اوحقیقت یی چې یووخت دهرچا لپاره خیراود نا هیلیو مارکیټ یی سوړ کړی و نن په دوربین کې هم نه ښکا ریږي.

اسلا م چي له ایمانه وروسته دیوشي لورته ډیرمسلمان ورهڅه وي هغه علم ده.

اوقرانکریم په سلا وځا یونوکې دمسلمان مخ دعلم، تفکراوتد برلورته وراړوي. په نبوی احادیثوکې هم په لوړه کچه دعلم یا دونه سوی، اوپه لاس ته را وړلویی زور اچول سوی، خواسلامي نړی له دغې لوهستې هم بی برخې ده.

عربي نړۍ بیخې ډیروختونو کیږي چې له هستي سره مستي کوی. اوعیا شي ته یی عیا شا ن ګوته په غا ښ اود طلایی کمودونو ترکا رونې خوپکې ورسید ل، دیورپ په نومیا لو ښا رونوکې یی د موټرو تم ځا یونه جوړکړل، دیورپ په ډیری مهمو ښا روکې یی ډیری مهمي اوزرغوني سیمې په خپلو نومونووا ړولې اویورپ ددوی دبی سا ري پا نګونې په پا یله کې د پرمختګ ورته پا ته پړاونه هم یوپه بل پسې لنډ کړل، خود تیلو دغو لویولویوزیرموپه دوی کې علمي اوښتون اوآند پیدانه کړای سوای.

په ټوله عربي نړۍ کې هیچا هم د یا دولو وړعلمي مرکز د جوړولوهمت ونه کړ.

اومسلما ن لګیا ده اوپه هرځا ی کې دغرب د برلا سې یا دوني کوي، خودی ته یی پام نه ده چې دغربي برلا سې اصلي سبب تعلیم ده. نه غربي توب، نه کا فرتوب اونه انګریزتوب.

غربي غلبې په مسلما نوهیوادو نو کې دخپل وا کي فکروزلی ده. اوهرڅو ک چې د آزادي له نعمته وشړل سې هغوی بیا د پرمختګ له تصوره سره مخه ښه کوي. ځکه چې دزدکړې داحسا س په فرصت یی عیا شي، فحا شي اود تعلیم ترسرلیک لا ندي بی تعلیمي چا په لګوي.

اویوه ډله خوبیا دغرب په شدید اغیزکې چورلټ خپله خودی له لاسه ورکوي. دغه ډله دکولو لپاره یوشی بیا لري اوهغه دغرب پیروی.

دغسې مننئ اوسرټیټونې په حقیقت کې دغلامي دورې یاد تا زه کوي. اوغواړي چې انسا نیت یوواربیا دغلامي په کړا یی کې ایخوا دیخوا په چمچه واړوي. البته په یوڅه توپیراوهغه داچې: دغلامي په تیرسوي منحوس دورکې به وګړي اوولسونه غلامان کیدل اواوس حکومتونه. اودا هم د منلوده چې غلام کله هم دنوښت هیله نه ده لرلې.
هغه تنها سپی دی یم ژوندی دي یم. حا لت خوښوي. اودغه باټې چې ها کوم او دا کوم یوازي تر دغو الفاظو پوري با ټې دي. له دی کبله چې دغلامي په خټه کې دبیا ودانولو، جوړولو، اوښو جوړولو تصور هډو شته هم نه.

اود غلامي ځا نګړنې په ټوله ما نا له انسا ني اوآزادي ځا نګړنو سره توپیرلري.
رزین

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
2 Comments
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
ارمان احمدزای

کلي مو ډيرنفوسه سيمه ده او خلک ي هم نسبتآ ارام او بي ازاره دي دچا په سياست او واکمني باندي چنديان اعتراض او نیوکي نکوي هره سختي ګالي خوتر حکمتونو فرياد نه وړي ? ناپوهه هم ندي چي نه پوهيګي يا خپل مشکل چاته نشي ويلي او يا هغه اداري او خلک ندي ورته معلوم چی شکايت او مشکل ورته بيان کي خو مجبور دي په خپل سر او مال او عزت ډاريګي دسيمي واکداران مو اربکي هغه پخواني جنګ سالاران دي نظام اوقانون مو مجهول ده هيڅ پته نه لګيږي چي دکوم ملک دغلو قانون به وي اربکي… نور لوستل »

ارمان احمدزای

هلکه هم تاسي ي لګ برابر جوړ کي
چي ناوخته ده چيري روان يم
او له بريښناليک سره نا اشنا هم يم مننه
ستاسو کشر ورور ارمان احمدزاي

Back to top button
2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x