د حلالي روزي ګټلو اهمیت او فضیلت (2)

عمر بن الخطاب – رضي الله عنه – يو ځوان ولید، هر وخت به جومات کې و ذکر او عبادت به یې کاوه او علم یې زده کاوه، ورته ویې ویل: خرڅ او خوراک څوک درکوي؟ هغه ورته وویل: ورور مې، عمر ورته وویل “أخوك أعبد منك”. یعني ورور دي له تا زیات او ښه عبادت کوي.د سلفو د عبادت او دین فهم ډېر ژور او عمیق و، دا چې په جومات کې ارام ناست وي عبادتونه کوي او علم ترلاسه کوي لوی عبادت دی خو د چا په مټ چې دی دا عبادت کوي هغه د کار او زیار ستونزي په ځان منلې، هغه سفرونه ګالي او د سفر ترخې زغمي نو د الله په نزد هغه لوی عابد دی.

د تابعينو سرخیل او د علم او تقوا غر سعید بن المسیب رحمه الله خپلو ملګرو ګرم کړ چې د تیلو او غوړیو په تجارت بوخت یې، خو هغه ملګرو ته داسي ځواب ورکړ چې دا ځواب یې زموږ له پاره د لاري د مشال حیثیت لري، دی هغوی ته وایي: که دا دینارونه نه وي د بنوامیه (د وخت واکمن) هلکان به لاسونه راباندي پاکوي، په دې سره موږ خپل درنښت ساتو، په دې پیسو سره خپلوي پالو، په دې سره د دعوت کار مخته ولو، د چا احسان نه وي راباندي چې ژبي راوتړي، او هغوی ته مو تندي ټیټ نیولي وي.”لولا هذه الدنانير لتمندل بنا غلمان بني أمية، لكننا نصون وجوهنا، ونحفظ أحسابنا، ونصل أرحامنا، ونبلغ أمر ربنا، وليس لأحد في عنقنا منة تعقل ألسنتنا، أو تنحني لها جباهنا”.

د امام سعید بن المسیب رحمه الله دا څو خبري باید په سرو زرو ولیکل شي، د دین خدمت کوونکي او د علم د لاري لارویان که د واکمنو مزد او مزدوري ته ځانونه مجبور کړي د شتمنو زکاتونه او خیراتونه خپله اقتصادي منبع وګرځوي بیا نو په خپل کار او مسؤلیت کې ازادي او حریت له لاسه ورکوي، او آن خپل شخصیت او رجولیت یې له کنتروله وځي، دا ډول حالات او تجربې زموږ ډېرو لیدلې او ازمایلي دي زیاتو تفصیلاتو ته یې اړتیا نشته.

تاریخ لیکي کله چې تاتاريانو په اسلامي نړۍ د برید او د بغداد نیولو اراده وکړه څو کسان یې د مسلمانانو د حال معلومولو له پاره بغداد ته ولیږل، دې کسانو یو هلک پیدا کړ چې ژړل یې، پوښتنه یې ورنه وکړه چې ولې ژاړې؟ هغه ورته وویل: په یوه کاڼي مې دوه مرغۍ ویشتلې یوه مې وویشتله بله رانه خطا شوه، دا کیسه د چنګیزیانو مشرانو ته ورسيدله، هغوی وویل دا په مسلمانانو د برید وخت نه دی، د هغوی فکري حالت باید تغیر کړو، په هغوی له برید مخکي باید دوی کې مستي، لټي او بيکاري پیدا کړو، له څه مودې فکري یرغل وروسته یې کسان ورولیږل، هغوی په بغداد کې د یوه کوهي خواته یو ځوان پیدا کړ چې ژړل یې، له پوښتني وروسته هغه ورته وویل: څه موده مخکي په دې کوهي کې زما د معشوقې ګوتې لويدلې وه په هغه ژاړم، تاتاريانو وویل: په مسلمانانو د برید وخت راورسیدی.

د قومونو حالت د هغوی له موخو او اهدافو معلوميږي، که د هغوی اهداف لوړ او ارزښتناک وي نو د هغه ترلاسه کولو له پاره شپه ورځ کار او عمل ته اړتیا ده، او د کار خلک چټیاتو او وهمي بوختياوو ته وخت نه لري، دا خبره لکه د قوم او ټولني په اړه صدق کوي داراز د فرد په باره کې هم ده، یو څوک چې لوړ هدف لري، څوک چې په دنیا کې د عزت ژوندترلاسه کول د انسانیت د خیر او ښو ارادې او د اخرت بریاوو ته رسیدلو نیت لري هغه ته په کار ده شپه ورځ په کار بوخت واوسي.

د حلالي روزي او کار د اهمیت په اړه نبوي حدیثونه

کار او عمل او حلاله روزي ترلاسه کول په اسلام کې زښت زیات اهمیت او فضیلت لري، په دې اړه څو نبوي حدیثونه را اخلم، او په هغو لنډي خبري لرو، انس بن مالک رضي الله عنه وایي رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: که قیامت رامنځته کیده او ستاسو کوم یوه په لاس کې نیالګی و که کولی شي د قیامت له واقع کیدلو مخکي هغه وکري نو دا کار دي وکړي. عن أَنَسٍ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم « إِنْ قَامَتِ السَّاعَةُ وَبِيَدِ أَحَدِكُمْ فَسِيلَةٌ فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لاَ يَقُومَ حَتَّى يَغْرِسَهَا فَلْيَفْعَلْ » رواه أحمد.

نور بیا