نظــر

«انیس» دا فقهاء او قرآن ژباړونکي له کومه کړي؟

ليكوال: سلطان محمود صلاح

نه پوهیږم په افغانانو څه شوي؟ جګړو ځپلي، که هوسونو په سر اخستي؟ بمونو په زړه ویشتلي، که خیراتي غوړو یې احساسات وروژلي؟ او که د غربي دموکراسۍ اثر دی چې بېخوده غوندې دي، نه د ظالم ظلمونه ویني او نه د مظلوم کړیکې اوري؟ نه خپله غلطي درک کولی شي او نه د بل ناروا کړنې ته ګوته نیسي. نه څوک د دیني او ملي ارزښتونو پروا کوي او نه د ثابتو او منل شویو معیارونو!!

د دین او اصیل افغاني کلتور دښمنان پر افغانستان لویدلې دې تیارې نه ښه ګټه پورته کوي. لومړی یې زمونږ د ملي او رسمي ژبو، پښتو او دري ریښې لمر ته کړې، داسې لیکل او ویل یې ترویج کړل، چې نه په کومه قاعده برابر دي او نه ددې خاورې پښتانه او دري ویونکي پرې پوهیږي. دا ډول غلطۍ دومره دود او رواج شوې چې ان د کورنیو چارو وزارت اوس د انضباط کلمې ض په ظ بدل کړی ، که یې نه منئ، نو په کابل ښار کې له مودې راهیسې دریدلو هغو لوحو ته وګورئ چې پرې لیکل شوي «…انظباط شهری…»

که پر ژبنیو غلطیو سترګې پټې کړو او دا یو عادي امر وګڼو، نو له هغو غلطیو سره به څه کوو، چې ترسره کول او په وړاندې یې سکوت غوره کول، له دیني پلوه نه بښونکی جرم او ګناه ده. د غرض او مرض خاوندانو چې افغانان په دې درانه خوب ویده لیدلي، نو د اسلام په خلاف یې سیستماتیکه جګړه پیل کړې ده، کله د اسلامي مقدساتو په اړه د شکوکو راولاړولو او کله د اسلامي لارښوونو د تحریف شومې او نامراده هڅې کوي. ځینې یې دومره سپین سترګي شوي چې د ځانه جوړه کړې خبره قرآنکریم ته منسوبوي او په کاذبانه ادعا سره خپله خبره د قرآنکریم آیت ګڼي (نعوذ بالله). ددې ډول شیطاني کړنو مثالونه ډیر دي، د مثال په توګه: کال، نیم مخکې یو شمیر تلویزیوني شبکو یو داسې تجارتي اعلان خپاراوه، چې پکې ویل شوي وو:

«قرآنکریم وایي: زیتون غوړي خورئ، ځکه زیتون صحت ته ګټه لري». ما همغه وخت د یوې معتبرې دیني مرجع محترم مشر ته ددې غلط اعلان خبره ورسوله، هغه دې خیر یوسي فورا یې لازم اقدام وکړ او اعلان بند شو.

زړه مې هغه وخت ډیر وځورید کله مې چې د انیس ورځپاڼې د سرطان د آتمې (۱۲ رمضان) په ګڼه سترګې ولیګدې او داسې غلطۍمې پکې ولیدې، چې اړ یې کړم د تصحیح لپاره یې دا څو کرښې ولیکم:

د یادې ګڼې په درېیم مخ کې د ګل احمد په نوم یو چا د «هر کس که نیروی روزه ګرفتن را نداشته باشد شیخ فانی ګفته می شود» تر عنوان لاندې څو دا کرښې لیکلې چې تر لیکلو یې نه لیکل په زرهاوو ځله غوره دي او څرنګه چې لیکوال یې نه پیژنم، نو دا قضاوت هم نه شم کولی چې دا کوم ډول غلطي ده؟ تمه ده اړونده چارواکي پدې اړه خپل مسوولیت هیر نکړي.

نوموړي د مقالې په پیلی کې د روژې اصطلاحي تعریف ناقص او نیمګړی رانقل کړی، لیکلي یې دي: «اجتناب از خوردن و نوشیدن است». حال دا چې روژې اصطلاحي تعریف هیچا دومره لنډ او ناقص نه دی یاد کړی، کم له کمه داسې باید تعریف شي: له سپیده داغه تر لمر لویدو پورې له هر ډول مفطر (روژه ماتوونکي څيز) نه په نیت سره اجتناب ته روژه ویل کیږي. دویمه غلطي یې دا ده، چې وایي:«هر ګاه پسر مسلمان نشانه های بالغ شدن به عمر ۱۴ سالګی در وجودش ظاهر نګردید، در پانزده سالګی روزه بالایش فرض میګردد، و دختر مسلمان که نشانه های بالغ شدن را نداشت به عمر ۱۶ سالګی..». نه پوهیږم دا خبره یې له کومه رانقل کړې او که یې خپل اجتهاد دی؟ دا خبره هم غلطه ده، ځکه د زیاترو علماوو قول دا دی چې د بلوغ د نښانو د نه ښکاریدو په صورت کې پر هلک او نجلۍ د روژې د فرضیت لپاره د ۱۵ کلونو تکمیدل شرط دي.او هغو علماوو چې د نجلۍ او هلک لپاره یې د عمر د اختلاف خبره کړې، هغوی هر یوه د هلک لپاره د نجلۍ په نسبت زیات عمر شرط بللی، مثلا یو شمیر علماوو د نجلۍ لپاره ۱۸ او هلک لپاره ۱۷ کاله عمر شرط بللی.

درېیمه غلطي کوي او لیکي: «روزه بالای یک تعداد مردم از قبیل مسافر، دیوانه، مریض صعب العلاج روا نمی باشد». دا هم ستره غلطي ده چې مسافر له لیوني او صعب العلاج ناروغ سره یو شان وبلل شي. په روژه کې د مسافر حکم بیل دی، تفصیلات یې نه شم راوړلی، خو هیڅوک دا نه شي ویلی چې مسافر ته روژه روا نه ده، بلکې مسافر کولی شي د سفر په دوران کې هم روژه ونیسي او یا وروسته قضایي راوړي. د لیوني او ناروغ حکم هم ځانګړی تفصیل لري چې دلته یوازې دومره ویل کافي دي چې دلته د «روا نمی باشد» جمله په بشپړه توګه بې ځایه او غرضي ده.

لیکوال د شیخ فاني په تعریف کې هم خپل کمال!!! ښوولی، خبره یې دومره لنډه کړې چې مفهوم سم نه شي ادا کولی، په هر حال له هغه به تیر شو، له دې خبرې سره به یې شو چې د مبدأ تاریخی روژه تر جانبي عنوان لاندې لیکي: «در حدیث شریف ذکر ګردیده است که در زمان آدم ع هم روزه بود…..» پدې فقره کې نوموړی د څلورمې غلطۍ مرتکب شوی، ځکه اول خو داسې حدیث نشته چې ترجمه یې همداسې وي، لکه ده چې لیکلې او که مطلب یې د لومړني صائم په اړه راغلی روایت وي، نو بیا هم لازمه دا وه چې لومړی یې باید پدې اړه راغلی آیت شریف د دلیل په توګه رانقل کړی وی او بیا یې دا روایت.
تر دې فقرې لاندې کاږي: «این عمل نیکو در زمان خلافت و رسالت هر فرستاده خداوند ج برای رهنمایی سایر پیغمبران فرق داشته است». دا جمله زما د فهم له کچې لوړه ده، اړینه ده لیکوال یې په خپله تشریح او توضیح کړي.

ورپسې یې د مشکاة شریف په حواله د یوه حدیث شریف ترجمه رانقل کړې، چې هغه هم ناقصه او نیمګړې. کاشکي لیکوال له دې مبارک حدیث سره هغه کار نه وی کړی، چې اقلا د خپل دفتر د آمر له کومې خبرې سره یې د کولو جرأت نه لري!! ورپسې یې همدا ډول بل جسارت کړی د سحري او افطار په اړه د راغلي مبارک حدیث ترجمه هم د خپلې هوی مطابق کړې. بالآخره یې له غلطیو، یا له تحریفونو ډکه مقاله په یوه بله غلطه خبره پای ته رسولې لیکلي یې دي: «شخصیکه دو روز و یا بیشتر از آغاز ماه مبارک رمضان روزه نفلی بګیرد و متصل آن رمضان مبارک آغاز ګردد، خداوند ج آن شخص را مستحق اجر و پاداش بیشتر قرار می دهد». ددې غلطۍ د تصحیح لپاره دا مبارک حدیث رانقلوم چې فرمایي: «لا تقدموا رمضان بصوم یوم و لا یومین، الا رجل کان یصوم صوما فلیصمه» (متفق علیه).

ددې غلطیو غم مې هغه وخت هیر شو چې د انیس ورځپاڼې د همدې ګڼې په همدې مخ کې مې د «رمضان ماه قرآن عظیم الشأن» تر عنوان لاندې د عبدالقدیر عمر زاده لیکنه ولوسته. لومړني لیکوال که حدیث د خپلې خوښې (هوی) ترجمه کړي، دې ښاغلي له مبارکو آیتونو سره همدا معامله کړې ده، دا پداسې حال کې چې د قرآنکریم ترجمه باید ډیره دقیقه او له هر ډول زیادښت او کمښت نه پاکه وي.

عبدالقدیر عمر زاده د خپلې لیکنې په لومړنۍ فقره کې د بقره سورت د (۱۸۵) آیت ترجمه داسې لیکلې: «ماه رمضان ماهی است که در آن قرآن برای هدایت مردم فرو فرستاده شده است». که څه هم دا ترجمه ډیر اشکال نه لري، خو فکر کوم که له دقت او احتیاط نه پکې کار اخستل شوی وی، غوره به وه او ددې پر ځای چې دومره لنډه جمله ورنه راواخستل شي، ښه به دا وی د آیت شریف هغه سره وصل برخه یې را اخستی وی. ورپسې یې د انعام سورت (۳۸) آیت چې ده یې شمیره په غلطۍ (۳۷) لیکلې، داسې ترجمه کړی: «در قرآن هیچ چیزی را فرو ګذار نکرده ایم بلکه همه چیز در قرآن می باشد». دلته « بلکه همه چیز در قرآن می باشد» جمله اضافي ده، ځکه ددې آیت شریف د همدې برخې صحیح ترجمه داسې ده: «ما درین کتاب از (توضیح) چیزی را فرو ګذار نکرده ایم». او د حشر سورت چې سهوا ورنه «حثر» لیکل شوی د (۲۱) آیت ترجمه یې هم نیمګړې او غلطه لیکلې: «اګر این قرآن را به کوهی نازل می کردیم شکافته می شد». صحیح ترجمه داسې ده: «اګر این قرآن را بر کوهی نازل می کردیم، بی شک آنرا از بیم خدا خاکسار و متلاشی می دیدی…»

لیکوال د همدې لومړني ستون په وروستۍ برخه کې د یوه حدیث ترجمه داسې رانقل کړې :«بهترین عبادت امت من خواندن قرآن است». زه خو نه پوهیږم چې په همدې نص دې کوم حدیث شریف راغلی وي، ممکن دلته زه نه وم پوه شوی، د توضیح په هیله.

په دویم ستون کې یې د انعام سورت د (۵۹) آیت ترجمه داسې کړې: «هیچ تر وخشکی نیست که در قرآن نیامده باشد». باید دا ترجمه داسې تصحیح شي: «هیچ تر وخشکی نیست مګر اینکه در کتابی روشن [درج] است».

څو کرښې لاندې یې د مسلم شریف په حواله یو حدیث لیکلی، خدای وکړي صحیح وي، زما علم خو ددې اجازه رانکړه، په بشپړه توګه یې ژباړه صحیح وبولم، ده لیکلي: «قرآن برای قرائت کنندګان و پیروان و حامیان خود در روز قیامت شفاعت می کند». فکر کوم دلته به د پیروان او حامیان کلمې پر حدیث زیاتونه وي، والله اعلم.

خبره د همدې مقالې د لیکوال پدې جمله راغونډوم چې زه یې په معنی پوه نه شوم، خدای وکړي، کله یې له ده نه توضیح واورو، نوموړي د مقالې په درېیم ستون کې لیکلي:« آنچه بعضی ها با قرآن کریم کرده اند، بخش عظیم دین خویش را با صلیب جهالت کشیده اند» دلته ډیره مبهمه کلمه د صلیب جهالت کلمه ده، چې توضیح یې اړینه راته ښکاري.

ومن الله التوفیق

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
5 Comments
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
نعمت الله

السلام علیکم برادر محترم سلطان محمود صلاح : الله (ج) شما را خیر و برکت نصیب نماید که بطرف موضوع که توجه اکثریت ما نشده و در جامعه عملا دیده میشود اشاره نمودید. از زمانیکه افغانستان تحت استعمار دوره فعلی قرار دارد. دشمنان قسم خورده مسلمانان که همانا یهود و نصاری به این کشور هجوم آوردند. دبن و فرهنګ ما افغانها را تسلیم ایران نموده اند. در بین سالهای ۱۳۸۵ زمانیکه در پوهنتون کابل بودم به کتابخانه پوهنتون کابل مراجعه کردم دیدم تمام کتابهای تازه وارد در کتابخانه در صفحه اول آن عکس از خمینی به تعریف و تمجدید از… نور لوستل »

khalid

محترم لیکوال صاحب له دی بی ناموسانو ګیله بیځایه ده دا که په رښتیا هم مسلمانان وای نو صلیبیان به یی افغانستان ته نه رادعوتول او په نیولو کی به یی کمک نه ورسره کاوه دا ددوی له خوا ددوی دصلیبی بادارانو په اشاره یو منظم پلان ده چی څنګه وکولای شی د اسلام ددوو اصیلو منابعو احکام او مفاهیم د افغانستان تر مسلمانانو په تحربف شوی شکل ورسوی ترڅو افغانان د تل لپاره کرار کرار له واقعی اسلام نه پردی او بالاخره هم ملحد یا عیسوی کړی خو زه دهغو علماو په حالت تاسف کوم او ګیله می ترینه… نور لوستل »

بلاغ

محترمو ورڼو الله پاک دی اجر عظیم درکی چې داسي ناخوالی او کرغیړني دسیسی افشاکوی زموړ قوم ډیر ضعیفه دی د توری ډموکراسي په نامه خلګ خطا باسی او ورځ په ورځ یي د بي علمی و تورتم ته ورننباسی د دینه یي لیری کوی دا د یهودو مزدوران دی د خپلو جیبو د ډکولو لپاره هڅۍ کوی قاتلهم الله تعالی

غوربندی

صلاح صيب تاسو ته سلامونه أو أرادت ما به تاسو د ديرو منحرفینو او جیب پرستو سره په بحث کی د مثال په توگه يادولي، چی هغه ده خداوند متعال یی تر تاسو بهتره په پیشاور کی ساتي، خو چی سو کاله مخکي مو کابل ته په تشریف آوری خبر شوم نو را ته د منلو ور نه وه، اوس را ته عادی خبره ده، اوس مي تعجب هغو ته رازی چی په نامطلوبو محيطونو او مذبذبو حلقاتو او معديي (مدني) تولنو کی بیا هم خداوند متعال ساتلی دی. اوس هم دی ته تعجب نه ده پکار چی د انیس… نور لوستل »

حق جو

غوربندی صاحب الله تعالی دې ژوندی لره زما همیشه د لیکنې په نسبت ستاسو تبصرې ته سودا وي او لیکنه د همدې لپاره ځان ته خلاصوم ، ستاسو تبصره همیشه دقیقه ، معنی داره ، مسؤلانه او کله کله خو د اوس غوندې نیش داره هم وي مننه زوندی اوسي

Back to top button
5
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x