ادبي لیکني

د ژباړي اهمیت او په اړه یې یوه مشوره

حامد افغان

د یوه لویدیځوال ژباړن کیسه

د ايټاليا ګيرارډ د لويديځوالو لاتينيانو له پاره هغه كارونه كړي دي كوم چي حنين ابن اسحاق د ختيځوالو عربو له پاره كړي و، ده له عربي ژبي نه لاتيني هغي ته د فلسفي ،طب او طبيعي علومو ګڼ شمير كتابونه وژباړل. ګيرارډ په كال 1114م كي د ايټاليا په كريمونا سيمه كي زيږيدلي و، دی په عربي ژبه ښه پوهيدی د بطليموس په كتاب المجسطي (عربي) پسي د اندلس طليطليي ښار ته راغی، ده په كال 1175 م كي دا كتاب لاتيني ژبي ته وزباړه، دی د عربي كتابونو په ژباړلو كې وتلې څيره وګرځيدی، يوه يهودي او يوه عيسايي عالم په دې كار كې له ده سره مرسته كوله، ده په لومړي ځل د لويديځ له پاره د يوناني او عربي علومو دروازې پرانستلې، له ده وروسته نور ډېر خلك بيدا شول چې په دې لاره كې يې د ده په پله پل كيښود، د ډاكټر ميكس ميرهاف په وينا دی په اروپايي نړۍ كې د عربيت مؤسس و.

د طب په علم كې يې د بقراط او جالينوس كتابونه ، د حنين تقريبا ټولي ژباړي، د الكندي ټول كتابونه ، د ابوعلي سينا ستر كتاب القا نون او د ابوالقاسم الزهراوي كتاب جراحت وژباړل. په طبيعياتو كې يې د ارسطو ډېر كتابونه له عربي نه وژباړل په هغو كې د حجرياتو هغه رساله هم ده چې خلك يې ارسطو ته منسوبوي، له دې پرته يې د علم په دې برخه كې د الكندي ، الفارابي ، اسحاق ،ثابت او نورو كتابونه لاتيني ژبي ته وژباړل.

ګيرارډ په كال 1187م كې ناروغه شو، دی په دې ګومان شو چي اوس يې نو اجل رانږدې شوی دی او كه دی ومري نو د عربي دا غوره كتابونو به لويديځوالو ژبو ته څوك ژباړي، دې احساس دی وكړاوه او را ويې پاراوه، او په ده كې د كار نوی ځواك پيداشو له ناروغي سره سره ګیرارډ د دې نورو كتابونو ژباړه پيل كړه هغه چې ده له ځانه سره ايښي وو، ويل كيږي له مرګ مخكي یې يواځي د يوې مياشتي په موده كې اتيا كتابونه وژباړل!.

دا کیسه مي د ژباړي د اهمیت له پاره راواخيستله، په ساینسي، ټولنیز او آن دیني لحاظ زموږ په څیر ولسونه د نورو ولسونو کتابونو راژباړلو ته زیاته اړتیا لرو، په دې اړه خورا زیات کار ته اړتیا ده او حقيقت دادی چې كار له جذبې سره تړاو لري كه په يو چا كې د كوم كار له پاره د جذبې اور ژبغړانده شي نو دا كس دا كار خامخا كولی شي، كه څه هم هغه د مرګ په بستره پروت وي او ظاهري حالت يي بيخي د دې كار د ترسره كولو اجازه نه وركوي، لکه د ګیرارډ کیسه یې ژوندۍ بیلګه ده.

مشوره

ډېر پخوا مي د مولانا ابو الحسن علي الندوي رحمه الله مشهور کتاب «ما ذا خسر العالم بانحطاط المسلمین» ترنیمايي زیات وژباړه، غالبا هغه مي لومړۍ ژباړه هم وه، چې یوه ملګري مي پیښور کې د دې کتاب پښتو ژباړه موندلې او راويې لیږله، ماهم د کتاب ژباړه په هغه ورځ ودروله او ترننه لا پاته ده، دا په داسي حال کې چې له ډېرو هڅو او اوږده انتظار وروسته بریالی شوی وم چې له مرحوم ندوي صاحب نه مي د کتاب د ژباړي په اړه رسمي اجازه لیک هم ترلاسه کړی و، هغه څو اسانه شرطونه او په مینه او له دعاوو سره د کتاب د ژباړي اجازه راته لیکلې وه.

زه د دې خپلي کیسې په اړه وایم چې ما په کوم فکر د دې مهم کتاب ژباړه پرې ایښې دا مي سم کار نه دی کړی، او اوس زه په دې نظر یم که لس لیکوالان هم دا مهم کتاب وژباړي او هر یو یې چاپ کړي ډېر ښه کار به یې، ځکه هغه کتاب د جهاد په پیر کې چاپ شوی ، غالباً 2000 نسخې به هغه مهال لا ختمي شوې یې، نو دا مهم کتاب به ګوتشمیر خلکو ته رسیدلی وي، او اوس که بل چا ژباړلی وي راته معلومه نه ده خو هغه ژباړه فکر نه کوم له چا سره وي.

او د مرحوم ندوي صیب د دې کتاب: (ما ذا خسر العالم بانحطاط المسلمین) د اهمیت په اړه باید ووایم چې خپله ندوي صاحب لیکلي کله به چې زه د عربي نړۍ هیوادونو ته ولاړم نو هلته دا کتاب زما د تعارف ښه ذریعه وه، د علماو په هره غونډه کې به چې زما په اړه وویل شول: دا د ماذا خسر العالم .. لیکوال دی نو هر چا به خورا زیاته مینه راسره کوله، یو بل ځای ندوي صیب ليکلي: د دې کتاب د لیکلو له پاره مي چې څومره ستونزي او سختۍ تیري کړې دي شل کاله وروسته هم په بدن کې هغه دردونه احساسوم. دا راز دا کتاب د عربي هیوادونو په اکثره جامعاتو کې تدریس کیږي، او آن د برتانیه هیواد د دې کتاب په واردولو بنديز هم لګولی و. نو دومره مهم کتاب که ډېر کسان وژباړي ډېره به ښه وي او زیاتو خلکو ته به ورسیږي.

نو محترمو ژباړونکو ته مي دا مشوره ده چې د ژباړي له پاره د کتاب انتخاب خورا زیات مهم او ستونزمن کار دی، کله چې کوم کتاب انتخابوئ خامخا د اړوند موضوع له مشرانو لیکوالانو او عالمانو سره مشوره کوئ، او کله مو چې کتاب انتخاب کړ دې ته مه ګورئ چې دا بل چا ژباړلی دی او که نه، که چا ژباړلی وي هم باید بیا وژباړل شي، ځکه یو خو په زیاتو ژباړو سره کتاب ډېرو خلکو ته رسیدلی شي، او بل د هر ژباړن اسلوب او د ژباړي مهارت بیل بیل وي کیدی شي ستاسو ژباړه له هغه نورو غوره او ښه د استفادې وړ وګرځي. داراز مختلفو ژبو ته ژباړل شوي کتابونه که وګورو یو کتاب څو لیکوالانو ژباړلی وي. نو یو کتاب د دوو یا زیاتو کسانو له خوا ژباړلو کې هیڅ مشکل نشته .

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
1 Comment
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
عزام افغان

الله تعالی دی اجرجمیل درکڑی وروره له داسی خوندورمعلومات نه دی آگاه کڑو .
دیوکتاب ژباڑه می پیل کڑی وه لاترنیمیه نه وم رسیدلی چی داخبرمی ترلاسه کڑ چی دایوزل ژباڑل شوی دی نوسخت ورته زڑه ماتی شوم اوپه ڈیر ناخواسته زڑه سره به می داکار ورو ورو کوی خوددی پوسٹ په لیدلوسره می بیرته زڑه اوسڑه شوی جذبه تازه شوه اوبیابه ورپسی په شوق مٹی رابڈوھم ان شاءالله.

Back to top button
1
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x