دیني، سیرت او تاریخ

د حلالي روزي ګټلو اهمیت او فضیلت (۵)

لیکوال: حامد افغان

په ښه طريقه روزي وګټئ

دلته یو نبوي حدیث را اخلو، دا حدیث که څه هم مختصر خو تفصيلات یې زیات دي نو له تفصیل مخکي یې ژباړه را اخلو: ابو امامه الباهلي رضي الله عنه وایي رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: روح القدس یعني جبريل زما زړه ته دا خبره راواچوله چې یو نفس تر هغو نه مري څو یې خپله نیټه پوره کړې نه وي او خپله روزي یې ورټوله کړئ نه وي، نو له الله نه ووېرېږئ او په ښه طریقه روزي وګټئ، او که ستاسو د کوم یوه روزي وځنډېږي نو د الله په معصیت او ګناه سره دې روزي نه ترلاسه کوي، ځکه له الله سره چې څه دي هغه یواځي د هغه په اطاعت او پیروي سره ترلاسه کیدی شي. یعني له الله سره چې څه دي هغه باید په حلاله طریقه سره ترلاسه کړل شي.

عن أَبِي أمامة أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ، قَالَ: إنّ رُوحَ القُدُسِ نَفَثَ في رُوعِي أنّ نَفْساً لنْ تَمُوتَ حَتّى تَسْتَكْمِلَ أجَلَها وَتَسْتَوْعِبَ رِزْقَها، فاتّقُوا الله وأجْمِلُوا في الطَّلبِ، ولا يَحْمِلنَّ أحَدَكُمُ اسْتِبْطاءُ الرِّزْقِ أنْ يَطْلُبَهُ بِمَعْصِيَةِ الله، فإنّ الله تعالى لا يُنالُ ما عِنْدَهُ إلاّ بِطاعَتِهِ. رواه أبو نعيم في حلية الأولیــاء، و الطبراني و ابن أبي الدنيا والحاكم .

شرحه او تفصیل

په حدیث کې د جبريل علیه السلام له پاره “روح القدس” صفت راغلی یعني سپېڅلې روح، هغه په قرانکریم کې هم په “روح القدس” سره یاده شوې ده: قُلْ نَزَّلَهُۥ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ. [سُوۡرَةُ النّحل : 102]. دوى ته ووايه چي دا خو سپېڅلي پرښتې په صحيح توګه زما د رب له لوري په تدريج سره راوړی دى. او روح ځکه ورته ویل کیږي چې کوم پیغامونه دې د الله له لوري انبیاو ته راوړي دي په هغو کې د زړونو له پاره روح او ژوند ده، لکه انساني روح د انسان بدن ژوندی کړی دی داراز د جبريل علیه السلام الهي پیغامونو د انسان زړه ته روح او ژوند ورکړی ده.

حدیث کې راغلي: (نفث) یعني ویې توفل، نفث بې لاړو توفلو ته وایي، چې مطلب یې اچول دي، او له (رُوع) د راء په ضمه سره نه مراد زړه، عقل او نفس ده، نو النفث د الله له لوري خپل نبي ته الهام ته وایي او هغه د عین الیقین درجه لري، (إن نفساً لن تموت حتى تستكمل أجلها) انسان ته د مور په ګېډه کې د هغه د عمر اندازه لیکلې وي او د مرګ نیټه یې ورته لیکلې وي، نو ستوماني، خپګان او حرص باید ونه کړل شي او د الله په وعده باور وکړل شي، (وتستوعب رزقها) انسان ته الله د هغه د عمر په اندازه رزق هم معلوم کړی دی هغه نه زیاتیږي نه کمیږي او هغه به پوره کوي.

(فاتقوا اللّه) نو له الله نه ووېرېږئ، او د هغه په وعدو باور وکړئ، (وأجملوا في الطلب) یعني په ښه طریقه روزي طلب کړئ، په حلاله او ارامه طریقه، ډېر حرص او الوې ورځ مه جوړوئ، داسې مه کوئ چې د حلالو او حرامو توپیر نه کوئ او هرڅه په مخه درځي هغه جمعه کوئ. په پوه بل روایت کې د حدیث له دې جملې وروسته راغلي: خُذُوا مَا حَلَّ ، وَدَعُوا مَا حَرُمَ. یعني حلال در اخلئ او حرام پرېږدئ، که څه هم د ( و اجملوا في الطلب) جمله عامه ده له الله نه هر ډول غوښتنه ورنه مراد کیدلی شي خو دلته د سیاق او سباق او د خبرو له چلند نه معلوميږي چې له طلب نه مراد د روزي طلب ده. والله اعلم.

(ولا يحملن أحدكم استبطاء الرزق أن يطلبه بمعصية اللّه فإن اللّه تعالى لا ينال عنده إلا بطاعته)، شرعاً ثابته ده چې روزي مقدره او ويشل شوې ده، خامخا به بنده ته رسیږي، په مشروع او حلاله طریقه د روزي ترلاسه کول حلال بلل کیږي او په ناراوا او غیرشرعي طریقه ترلاسه شوې روزي حرامه بلل کیږي، په روایت کې راغلي کله چې دا لاندې ایت نازل شو ملایکو وویل:

بنيادمانو هلاک شول، خپل رب یې غوسه کړ ځکه هغه د دوی په روزي قسم ورته وکړ. وَفِى السَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ . فَوَرَبِّ السَّمَآءِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ. [سُوۡرَةُ الذّاریَات]. په همدې اسمان کښي ستاسي روزي هم ده او هغه شى هم دی چي ستاسي سره یې وعده کیږي. نو قسم دى د اسمان او ځمکي په مالك، دا خبره (ژمنه) حقه ده، همداسي يقيني ده لكه چي تاسي غږېږئ.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x