نظــر

بعد از یازده سال . . . وحید مژده

یازده سال از حملۀ نیروهای بین المللی تحت رهبری امریکا به افغانستان گذشت. یازده سال از روزی گذشت که جورج واکر بوش رئیس جمهور وقت امریکا دنیا را به دو قطب تروریستها و دشمن تروریست ها تقسیم کرد و اعلام داشت که هر کسی که با ما نیست، با تروریست هاست. به این ترتیب جنگ علیه تروریسم با یک ابهام بزرگ آغاز شد: چه تعریفی می توان از تروریسم ارائه داد؛ فرق بین شورشگری و تروریسم چیست و مرز میان این دو در کجاست؟

این ابهام موجب شد تا جبهۀ این جنگ وسعتی جهان شمول یابد.

اکنون که یازده سال بعد از آنروز به ارزیابی روند این جنگ می پردازیم، می بینیم که اهدافی که در ابتدا برای این جنگ در نظر گرفته شده بود تحقق نیافت. امریکا در این جنگ یازده ساله، یک تریلیون دالر هزینه کرد تا از گسترش تروریسم جلوگیری نماید اما نه تنها به این کار توفیق نیافت بلکه امروز تروریسم تاثیراتی فرا تر از مرز های افغانستان داشته است. در نتیجۀ این جنگ جهان به بحران اقتصادی دچار گردید و سرانجام امریکا تصمیم گرفت تا نیروهای خود را از افغانستان خارج سازد.

بعد از یازده سال امریکا می خواهد اشتباه خود را جبران نماید و مرز میان شورشگری و تروریسم را مشخص سازد. اکنون امریکا می خواهد مسئولیت های امنیتی یعنی مبارزه با شورشگری را بدوش نیروهای افغان بسپارد و خود به مبارزه با تروریسم بپردازد.

وعده های دیگری که در ابتدای این تهاجم نظامی به مردم افغانستان داده شده بود نیز تحقق نیافت. زیربناهای اقتصادی این کشور بازسازی نشد و بعد از یازده سال، هنوز هم حکومت داری خوب در این کشور خواب و خیالی بیش نیست.

یازده سال بعد از این تهاجم، گروه بین المللی بحران که مرکز آن در بروکسل است اعلام می دارد که بعد از خروج نیروهای بین المللی از افغانستان در سال 2014، افغانستان بدامن یک بحران بزرگ سقوط خواهد کرد و حکومت موجود از هم خواهد پاشید. این نهاد تحقیقاتی از احتمال وقوع یک جنگ داخلی دیگر در افغانستان هوشدار می دهد.

وعدۀ جامعۀ جهانی برای تقویت نیروهای نظامی افغان نیز تحقق نیافته است.  رئیس جمهور کرزی بعد از اینکه از دست یابی به وسایل نظامی مدرن برای دفاع از افغانستان از جانب امریکا و متحدینش مایوس شد، دستور داده است تا وسایل جنگی کهنه و فرسودۀ بازمانده از دوران تجاوز اتحاد شوروی به افغانستان که در انبار های وزارت دفاع وجود دارد، ترمیم شود. بخشی از این وسایل هنگام تطبیق برنامه های دی دی آر و دایاک جمع آوری شده است.

رئیس جمهور کرزی بار دیگر به انتقاد از امریکائی ها پرداخته می گوید که آنها علیه ما دست به جنگ روانی می زنند و می گویند که افغانستان بعد از سال 2014 دچار بحران خواهد شد این تبلیغات برای آنست تا ما به ادامۀ حضور آنان در افغانستان راضی شویم.

کرزی امریکائی ها را به عدم صداقت در امر مبارزه با تروریسم متهم می سازد و می گوید که امریکائی ها روش منافقانه دارند اما نمی گوید که وقتی امریکا روش منافقانه را در قبال افغانستان دنبال می کند پس منطق امضای قرارداد استراتژیک با آنها چیست؟

یازده سال بعد از اعلام جنگ علیه تروریسم از جانب امریکا و حمله به افغانستان که به سرنگونی رژیم طالبان منجر شد، نه تروریسم از میان رفت و نه هم طالبان ضعیف شدند. امروز طالبان بر بخش بزرگی از افغانستان نفوذ خویش را گسترده ساخته اند.

بعد از یازده سال جنگ، امریکا از نظر نظامی شکست نخورد همانگونه که اتحادشوروی هم بعد از یک دهه جنگ بی حاصل از افغانستان خارج شد و آن خروج ناشی از شکست در میدان نبرد نبود. هم اتحاد شوروی و هم ایالات متحدۀ امریکا در رسیدن به اهدافی که بخاطرش به افغانستان حمله کردند، ناکام ماندند. شوروی در افغانستان شکست خورد اما مجاهدین هم پیروز نشدند. اکنون به نظر می رسد که بار دیگر تاریخ تکرار می شود؛ امریکا شکست می خورد اما نیروی مخالف آنان یعنی طالبان هم به پیروزی نمی رسند.

چرا ما باید شاهد جنگ هائی باشیم که بجای پیروزی در برابر شکست، شکست در برابر شکست به ارمغان می آورد؟ دلیل آن هویداست. ما ناتوان از ایجاد یک ساختار فراگیر ملی هستیم که بعد از خروج نیروهای خارجی، افغانها را برای رسیدن به یک هدف مشترک ملی گردهم آورد. وقتی یک قیام علیه خارجی ها نتواند ما را در ایجاد صلح و یک زندگی مرفه و همراه با عزت و وقار در میان جامعۀ جهانی کمک کند، حاصل جنگی که در ظاهر در آن پیروز هم شده ایم، برای ما هم شکست خواهد بود.

پس اگر می خواهیم بار دیگر به گرداب یک مصیبت خانمانسوز دیگر نیافتیم، باید از گذشته درس بیاموزیم و با استفاده از تجربۀ گذشته، هرچه زود تر بسوی تفاهم ملی قدم برداریم و بدانیم که گذشت زمان به گونه ای که امروز شاهد آن هستیم، به نفع ما و آیندۀ این کشور نیست.

تجربۀ یازده سال جنگ امریکا در افغانستان نشان داد که هیچ قدرت خارجی قادر به تامین صلح در این کشور نیست. صلح زمانی به افغانستان باز خواهد گشت که خود افغانها ارادۀ بمیان آمدن آنرا داشته باشند.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx