اقتصاد

سازمان جهانی تجارت يا WTO

څارنوال عبدالصبور مومند - ماستر حقوق بین الملل
څارنوال عبدالصبور مومند – ماستر حقوق بین الملل

څارنوال عبدالصبور مومند ماستر حقوق بین الملل

شناخت موافقتنامه گات (موافقتنامه ی عمومی تعرفه و تجارت) مرحله مهمی در حصه شناخت اصول و قواعد مقررات سازمان جهانی تجارت میباشد گات 1947 بنیانگذار سازمان جهانی تجارت میباشد همچنان اصول و قواعدی که در گات گنجانیده شده بود به نحوی از اِنحا در سازمان جهانی تجارت تجلی یافته است چه از بعد حقوقی یا از بعد گسترش حوزه شمول.

موافقتنامه گات در سال 1947 بوجود آمده و در اول جنوری سال 1948 لازم الاجرا گردید این موافقتنامه چند باراصلاح گردید ولی مذاکرات مهم آن مذاکرات دوری اروگویه است که در این دورِ مذاکرات قواعدی زیادی بر آن اضافه شد و یا برای قواعد پیشین ګسترشِ حوزه داده شد اینکه جابجا کردن این قواعد در یک سند واحد امکان ناپذیر بود به همین اساس در دو سند (ګات اول ۱۹۴۷و ګات دوم ۱۹۹۴) از یک دیګر مجزا ولی مرتبط باهم جابجا شدند که ګات اول مشتمل بود بر اصول و قواعد ۱۹۴۷ که در ابتداء مذاکرات دور اروګویه بوجود آمده بودند و بخش دوم آن (ګات دوم) مشتمل است بر مقررات همان ګات اول و اصلاحات که بعد از دور اروګویه بوجود آمده است که با این مذاکرات بعدی که منجر به ګسترش حوزه ی شمول قواعدی ګاتِ پیشین شد  یک بخش دیګری به ګات اضافه ګردید که آن عبارت است از (تجارت خدمات و مالکیت فکری TRIPS) در حالی که پیش از این قواعدی ګاتِ پیشین تنها شامل مقررات کالا بود، همچنان یکی از وظایف مهمی ګات هم انجام مذاکرات و مدیریت قواعد تجارت چند جانبه بود که حالا انجام این عمل بر عهده ی سازمان جهانی تجارت میباشد.
محتوای ګات ۱۹۹۴

•    مقررات ګات
•    اسناد حقوقی امضا شده در چارچوب ګات ۱۹۴۷
•    مقاوله نامه مراکش

اصول بنیادین ګات:

هدف این موافقت نامه فراهم کردن محیط امن، با ثبات و قابل پیشبینی برای صنایع وبنګاهای تجاری برای کشورهای مختلفِ تجاری میباشد.
بر اساس ګات ۱۹۴۷ اهداف کشورهای عضو عبارتند از:
•    ارتقای استاندردهای زنده ګی و درآمد.
•    تضمین اشتغال کامل.
•    ګسترش تولید و تجارت.
•    ایجاد امګان استفاده از منابع جهان.

ګات برای تامین و رسیدن به اهداف ذکر شده مجموعه ی از اصول را وضع نموده که عبارت اند از:
شفافیت، قابلیت پیشبینی، عدم تبعیض، تلاش مستمر در جهت آزاد سازی تجارت و اصل تجارت منصفانه.

سازمان جهانی تجارت:

موافقت نامه ګات مبنای حوقی نداشته و در سطح بین الملل به عنوان یک سازمان بین المللی مطرح نشد، پیچیده ګی در مسائل تجاری و عدم رسیده ګی به آن از طرف ګات باعث شد تا متعاهدین برای بوجود آوردن یک سازمان جامع دست به کار شوند این تصمیم متعاهدین باعث شد که ګات در سال ۱۹۹۵عمر خود را پایان بخشد و موافقت نامه های آن زیر یک چتر نوتاسیسِ دیګر فعالیت خود را ادامه بدهد، قابل یاد آوری است که در بین ګات و سازمان جهانی تجارت تفاوتهای موجود میباشد اما باز هم ګفته میتوانیم که سازمان جهانی تجارت عبارت است از (ګات+ خیلی چیزهای دیګر)

تفاوتهای سازمان جهانی تجارت و ګات:

سازمان جهانی تجارت یا WTO یک سازمان بین المللی میباشد اما ګات یک موافقتنامه بوده نه سازمان همینطور سازمان جهانی تجارت یک سازمان جامع میباشد که حوزه ی شمول آن تجارت کالا، خدمات و مالکیت فکری میباشد ولی حوزه شمول ګات تنها تجارت کالا میباشد و سازمان جهانی تجارت نسبت به ګات دارنده یی یک نظام کارای حل وفصل اختلافات میباشد.

اهدافد و اصول سازمان جهانی تجارت:

طوری کی معلوم است سازمانهای اقتصادی اهداف مشخصِ برای رفاه بشر دارد به همین طور سازمان جهانی تجارت یا (WTO) هم به اضافه از اهداف ګات یک سلسله اهدافی دیګری را هم در پیش میګیرد که عبارت اند از:

•    مدیریت و نظارت از اجرای ۲۸ موافقتنامه.
•    مجمعی برای مذاکرات تجارت چند جانبه.
•    سازوکار حل و فصل اختلافات تجاری.
•    بررسی و ارزیابی نظام ها و سیاستهای تجاری کشورهای عضو.
•    همکاری با دیګر سازمانهای بین المللی در زمینه ی مدیریت اقتصاد جهان.
•    کمک به کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای در حال ګذار جهتِ برخورداری از مزایایی نظام تجارت چند جانبه.

ساختار تشکیلاتی سازمان جهانی تجارت:

این سازمان در کل متشکل است از کنفرانس وزیران، شورای عمومی، شورای بخشی، کمیته ها، دبیر خانه و نشستهای رسمی و غیری رسمی.

شورای وزیران: این رکن بالاترین رکن این سازمان میباشد و متشکل از وزیرانِ زیربطی کلیه کشورهای عضو است، هردو سال یک بار جلسه میکنند مسؤلیت امور تجاری خارجی در کشورهای عضوِ این سازمان تجاری را بر عهده دارد.

شورای عمومی: پس از کنفرانس وزیران رکن دوم این سازمان شورای عمومی است و عهده دار امور خارجی روزمره ی سازمان است، در سه شکل تدویرِ جلسه میکنند که عبارتند از ۱ـ شورای عمومی، ۲ـ هیئت حل و فصل اختلاف، ۳ـ هیئت بررسی سیاست تجاری.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx