نظــر

قواعد شرعي در مورد قضاوت و حكم بر اشخاص 

دوکتور فضل الهادي وزين

قضاوت و حکم کردن در مورد اشخاص و افکار و تصرفات آنها از نظر شریعت اسلامی قواعد و ضوابطی دارد که در ذیل به بعض آنها اشاره می شود:

۱- قول و فعل هر انسان غیر از پیامبران علیهم السلام قابل پذیرش و رد است، زیرا بنابر عقیده اهل سنت تنها انبیاء از خطا و گناه معصوم اند و هر کس دیگر در معرض ارتکاب خطا و گناه قرار داد.

۲- بنابر قاعده بالا گفتار و اعمال هیچ فرد از نقد بالا نیست و می شود نظریات و تصرفات هر انسان غیر از پیامبران را مورد نقد و مناقشه قرار داد.

۳- نقد باید مستند و مبنی بر حقایق و دلایل باشد واز نقد بی دلیل و مبنی بر گمان واوهام اجتناب شود

۴- نقد باید مطابق با موازین عدل و انصاف باشد و در مناقشه افکار و تصرفات اشخاص از تحامل و عقده و انتفام و تفسیر وتعببر غلط نظر و عمل اجتناب گردد.

۵- نقد باید متوجه افکار و اعمال باشد نه به خود شخص و امور شخصی و خانوادگی وی

۶- در اثنای نقد و مناقشه باید از زبان مهذب و با ادب استفاده شود و از دشنام دادن و عبارات و کلمات زشت و رکیک در حق مختلف اجتناب شود

۷- رعایت ادب گفت و شنود و اختلاف نظر در هر نقد و مناقشه مهم و ناگزیر است

۸- گمان نیک در مورد میان اشخاص در وقت نقد افکار و تصرفات شان باید بحیث بک اصل مهم رعایت شده و اعمال و نظریات شان تا حد امکان باید بر بد نیتی حمل نشود

۹- نظر و عمل مخالف باید با استدلال و برهان و نه با انفعال و غضب نقد شود

۱۰- هدف و قصد از نقد و نقاش باید اصلاح و خیر خواهی و رسیدن به حق باشد نه انتقام و تشهیر و بدنام سازی مخالف

۱۱- ناقد باید توجه داشته باشد که نظر و رای وی احتمال اشتباه بودن را دارد و نظر مخالف احتمال صواب و درست بودن را

۱۲- در نقد باید از تعمیم اشتباه یک شخص بر خانواده، قوم، وطن ، مذهب، جماعت و گروهی که مخالف به آن وابسته است خود داری شود، زیرا حتمی نیست که همه اشخاص در یک فوم، مذهب، جماعت وگروه این نظر را داشته باشند

۱۳- نظریات و افکار اشخاص نباید بحیث ابزار ووسیله در جهت تشهیر و بدنام سازی آنان و انتقام از شخص و یا گروه استفاده شود

۱۴- نقد کننده باید از تحمیل فکر و اندیشه خود بر دیگران اجتناب نماید و به دیگران حق بدهد تا با فکر و نظر وی اختلاف کنند

۱۵-به سبب ارتکاب گناه مسلمان را نباید تکفیر کرد، زیرا مرتکب گناه کبیره کافر نیست.

۱۶-الفاظ و کلمات و تعبیرات مخالف را که احتمال چند تفسیر را داشته باشد به بهترین وجه و مطابق قصد متکلم و گوینده تعبیر نمود.

والله الموفق

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
2 Comments
زړو
نویو ډیرو خوښو شویو
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
غوربندي

د دي ليکني اجرونه مو په صبور جان باندی دي ز که چی د ليکني د ليکوال هدف د صبور جان دفاع او له اسلام منکرو بی دينانو ته اسلامی ادب شودل دي!!!

ابن شهید ين

وزين صيب .. تاسي هم كاشكي ( مجمع اصلاح).. به مستقلو نظامو خبلي مباريزي ته دوام ور كروايي…. ستاسي تو لو تلمذي دوران او دافكارو تباروز انقلابي حركتونه دبا كستان دجماعت اسلامي تر نوشت لاندي شوي او نن حر كت مو بيا د امريكا دقواو دروز بركت ديو نظام تر جتر لاني بيل كر ..نو رخو مو ولا كه فرق وي بس به باكستان كي ور ته جماعت اسلامي واي او به كابل ورته جمعيت اصلاح.. به باكستان كي ورته جمعيت عربية طلبه واي او دلته به كابل كي ورته دنجم زوانان واي …بس يو شي درنه باته ده جي… نور لوستل »

Back to top button
2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x