نظــر

جنګيالي که جګړه مار؟

زاهد کريمزی

زموږ په اوسنيو خبري ادبياتو کې ډېر کلمې متردافي( هم مانا) ګڼل کيږې؛ خو که ځير شو هره کلمه خپله مانا لري او پرځای يې بله کلمه کارول سم نه دي، يانې هيڅ داسې کلمه نشته چې هغه سل په سلو کې د بلې کلمې مانا وليږدوي.

زيات خبريالان او ليکوالان د د خپلې ناپوهۍ او ځينې يې ځانښودنې په موخه ډېر کلمې مترادفې کاروي چې دا کارونه زموږ د موخو په ليږد کې ابهام زيږوي.

د مترافو کلمو له پېژندنې هم مالومه ده چې مترادفي کلمې بېلې بېلې ماناوې لري؛ رديف په لغت کې دوه پشته ته وايي، يا بله مانا کله چې دوه کسه په يو اس سپاره شي دويم ته يې رديف وايي، نو مترادفه کلمه هم عينې مانا نه لري او دويمه کلمه ده؛ پښتو نوموونه (هم مانا) يې هم ښه پرځای شوې يانې هم مانا کلمې نه يو مانا کلمې، يانې ماناوې سره ورته دې خو يو مانا نه دي.

په هم مانا کلمو کې ځينې داسې وي چې مبتدي ليکوال يا ژورناليست ته يې بېلونه ستونزمن وي؛ خو ډېر يې داسې دي چې لږ غور او پوهه غواړي، له دې ډلې جنګيالي او جګړه مار دوه وييونه چې کابو ټول خبريالان، چارواکي او ځينې ليکوال يې مترادف (همنا) کاروي، د دې دوه کلمو مترادفه کارونه مې په ډېرو تلويزونونو، ورځپاڼو، راډيوګانو کې ليدلې او اوريدلې وه؛ خو پرون مې د يو لوی(!) ليکوال په ليکنه کې ولوسته، دولت پلوې ورځپاڼې او ليکوال د د ډنډ غوري وسلوالو مخالفينو ته جنګياليو کلمه کارولې وه؛ نو ځکه يو څه ليکلو ته اړ شوم.

جنګيالي او جګړه مار دوه صفتونه دې چې کابو د يو بل ضد مانا ليږي يانې يو مثبت صفت دی او بل منفي، جنګیالي ښه صفت د او بايد په مثبت مانا وکارول شي او جګړه مار بيا منفي مانا لري.

لکه: که موږ وايو چې د داعش جنګيالي، نو دا ښئ چې دغه جنګ ښه بولو.

که و وايو چې د داعش جګړه مار، نو جګړه يې د زموږ د ارزښتونو په مقابل کې ده.

دا چې جنګيالي لفظ زموږ ذهن کې مثب انځور زيږوي؛ نو لامل ښايې په همدې اهنګ ورته مثبتې مانا لرونکی کلمي وي. لکه: بريالي، توريالي، زمريالي.

د مار د کلمې يوځای کيدل له جګړې سره ښايې د جګړه مار مانا منفي کړي وي؛ ځکه مار د دوښمن لپاره کارول شوی.

 

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x