ټولنیزه برخه

د مور او پلار حقوق (۲۲)

ليکوال : م، نجم الرحمن (فضلي)

د مور پلار مننه هره ورځ پنځه ځلې ضروري ده

له يو شمير تابعينو رحمهم الله څخه مروي دي : کوم کس چې هره ورځ پنځه ځلې د مور پلار لپاره دعا کوي نو دې کس د مور پلار حق اداء کړ، ځکه چې الله تعالی جل جلاله په قرآنکريم کې فرمايي :

(اَنِ اشْکُرْ لِيْ وَلِوَالِدَيْکَ) (لقمن، آية : ۱۴).

د الله تعالی جل جلاله شکر دا هم دی چې پنځه وخته لمونځ اداء کړی شي او د مور پلار شکر هم همدا دی چې پنځه وخته دعا ورته وکړی شي (خدمت خلق ايک عظيم عبادت، ص : ۲۷۸.).

(وعن عبد اللَّه بن عمرو بن العاص رضي اللَّه عنهما قال: أَقْبلَ رجُلٌ إِلى نَبِيِّ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، فقال: أُبايِعُكَ على الهِجرةِ وَالجِهَادِ أَبتَغِي الأَجرَ مِنَ اللَّه تعالى . قال: فهَلْ مِنْ والدِيْكَ أَحدٌ حَي؟ قال: نعمْ بل كِلاهُما قال: فَتَبْتَغِي الأَجْرَ مِنَ اللَّه تعالى؟ قال: نعم. قال: فَارْجعْ إِلى والدِيْك، فَأَحْسِنْ صُحْبتَهُما).

وفي روايةٍ لهُما: جاءَ رجلٌ فاسْتَأْذَنُه في الجِهَادِ فقال: أَحيٌّ والِداك؟ قال: نَعَم، قال: ففِيهِما فَجاهِدْ)

ژباړه : له حضرت عبد الله بن عمرو بن العاص رضی الله عنه څخه روايت دی يو کس د رسول الله صلی الله عليه وسلم په حضور کې حاضر شو عرض يې وکړ چې زه له تا سره په هجرت او جهاد باندې بيعت کوم او له الله تعالی څخه د همدغه کار په عوض کې د اجر غوښتونکی يم، رسول الله صلی الله عليه وسلم ترينه وپوښتل :

آيا ستا په مور پلار کې کوم يو ژوندی دی؟ هغه په ځواب کې ورته وويل : هو ! دواړه ژوندي دي، رسول الله صلی الله عليه وسلم ترينه وپوښتل : آيا ته په رښتيا له الله تعالی څخه د اجر غوښتونکی يې؟ هغه ورته وويل : هو، رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وويل : ته واپس هغوی ته ور شه او له هغوی سره ښه چلند کوه (بخاري او مسلم) دا د مسلم الفاظ دي، د بخاري او مسلم په متفقه روايت کې دا الفاظ دي : جاءَ رجلٌ فاسْتَأْذَنُه في الجِهَادِ فقال: أَحيٌّ والِداك؟ قال: نَعَم، نو له دې خبرې وروسته رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وويل : ته د هغوی په خدمت کې ښه کوشش وکړه (رواه البخاری فی الجهاد، باب الجهاد باذن الابوين ومسلم فی البر والصلة، باب برالوالدين وانهما احق به.).

فايدې : (۱) سره له دې چې هجرت واجب دی مګر د والدينو حق ډير واجب دی، ځکه په هغه باندې مقدم کړای شو، دا د هغه وخت حکم دی کله چې دی په داسې ځای کې اوسيږي چې د خپل دين ساتنه کولای شي، که نه نو هجرت کول ضروري دي تر څو يې چې دين وساتلای شي او والدين دې پريږدي لکه څنګه چې مهاجرينو کړي (۲) له والدينو سره احسان له جهاد څخه مقدم شوی، ځکه چې له هغوی سره احسان کول فرض عين دي او جهاد فرض کفايي دی، دا په هغه وخت چې کله جهاد فرض کفايي وي، مګر کله چې نفير عام وي نو په دې وخت کې بيا جهاد مقدم دی (نزهة المتقين شرح رياض الصالحين)

وعن أَسْمَاءَ بنْتِ أبي بكْرٍ الصِّدِّيقِ رضي اللَّه عنهما قالت: قَدِمتْ عليَّ أُمِّي وهِي مُشركة في عهْدِ رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم فَاسْتَفتَيْتُ رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قلت: قَدِمتْ عَليَّ أُمِّى وَهِى راغبةٌ ، أَفأَصِلُ أُمِّي؟ قال: نَعمْ صِلي أُمَّكِ (متفق عليه).

ژباړه : له حضرت اسماء بنت ابی بکر صديق رضی الله عنه څخه روايت دی چې زما مور ما ته راغله کله چې هغه مشرکه وه او دا له رسول الله صلی الله عليه وسلم سره د معاهدې د زمانې خبره ده، ما له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه په دې باره کې پوښتنه وکړه چې زما مور ما ته راغلې، هغه غواړي چې زه له هغې سره صله رحمي وکړم، آيا زه له هغې سره صله رحمي کولای شم؟ رسول الله صلی الله عليه وسلم وويل ته له خپلې مور سره صله رحمي وکړه، اګر چې هغه مشرکه ده (بخاري او مسلم) (رواه البخاری فی الهبة، باب الهدية للمشرکين والجزية والادب ومسلم فی الزکاة، باب فضل النفقة والصدقة علی الاقربين.).

وقولها : راغبة ؛؛ ای طامعة فيما عندی تسئلنی شيئا قيل کانت امها من النسب وقيل من الرضاعة والصحيح الاول.

راغبة : له ما څخه د کوم شي غوښتونکې ده، دا يې نسبي مور وه که رضاعي؟ ډيره صحي خبره دا ده چې هغه يې نسبي مور وه.

لغات : قَدِمتْ عليَّ أُمِّي : زما مور له مکې څخه مدينې ته راغلې او د هغې نوم قيله بنت عبد العزی وه، ځينو ويلي چې فتيله وه کومه چې د تصغير صيغه ده، أَفأَصِلُ أُمِّي : آيا زه په مور باندې صدقه کولای شم؟.

فايده : تر څو چې نږدې خپل حربي نوي نو له هغه سره صله رحمي کول روا دي او خاصکر د والدينو په باره کې خو د الله تعالی قول دی : وَ اِنۡ جَاہَدٰکَ عَلٰۤی اَنۡ تُشۡرِکَ بِیۡ مَا لَیۡسَ لَکَ بِہٖ عِلۡمٌ ۙ فَلَا تُطِعۡہُمَا وَ صَاحِبۡہُمَا فِی الدُّنۡیَا مَعۡرُوۡفًا (لقمان، آية : ۱۵) که چيرته تاسو مور پلار په شرک باندې مجبوره وي د کوم چې تاسو ته هيڅ علم نه وي نو د هغوی اطاعت مه کوئ، مګر له هغوی سره په دنيا کې ښه چلند غوره کړئ (نزهة المتقين شرح رياض الصالحين)

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x