دیني، سیرت او تاریخ

به مناسبت شب مبارک نیمه شعبان !

اگر چه برخی از مفسران آیات 3 , 4  سوره دخان یعنی ( انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین * فیها یفرق کل امر حکیم * ) یعنی : ما فرو فرستادیم این کتاب را در شبی مبارک،همانا ما بیم دهنده بندگانیم * درین شب ( بنهند برجای خویش) هر امر استوار حکم کنند * .. برخی آیه مذکور را در مورد شب نصف شعبان  دانسته اند اما آنگونه که امام قرطبی وبقیه مفسران درتفسیر این آیات می فرمایند نظر صحیح این است که آیات مزبور در مورد شب لیلة القدر بوده و آنچه که  در باره شب نصف شعبان وارد شده همه برگرفته از احادیث حضرت صلی الله علیه وسلم می باشد که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت :

حدیث اول :

“اربع لیال کأیامهن و أیامهن کلیالیهن یبر الله فیهن القسم و یعتق النسم و یعطی فیهن الخیر الجذیل : لیلة القدر و صباحها ، لیلة النصف من شعبان و صباحها ، لیلة عرفه و صباحها و لیلة الجمعه و صباحه” ( التاج لجامع الاصول ج2 /92)

ترجمه : امام ابو نعیم  این حدیث رابه سند صحیح روایت نموده که حضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند : (فضل عبادت در) چهار شب همچون روزهایشان بوده و روزهایشان نیز چون شب هایشان می باشند و خدواند در این شب و روزها ، قسم را برآورده می کند و بندگان را ( از سزای اعمال ) آزاد می نماید و اجر و پاداشی شایسته ( به بندگان ) عطا می کند  و آنها شب و روزِ قدر و نصف شعبان و عرفه و جمعه می باشند.
  نکته : در این باب احادیث دیگری در فضائل روزها و شب های یاد شده وجود دارد که امام بیهقی آنها را در کتابی به نام فضائل الاوقات  گرد آوری نموده است .
    حدیث دوم :
“أتانی جبرئیل علیه السلام فقال :هذه لیله النصف من شعبان و لله فیها عتقاء من النار بعدد شعور غنم کلب و لا ینظر الله فیها الی مشرک و لا شاحن و لا الی قاطع رحم و لا الی مسبل و لا الی عاق لوالدیه و لا الی مدمن خمر … ” (الترغیب و الترهیب ج2/118)
ترجمه: امام بیهقی حدیثی را روایت نموده که  حضرت ام المومنین عائشه ی صدیقه فرمود که رسول الله  صلی الله علیه وسلم فرمودند : جبرئیل امین نزدم آمد و گفت امشب شب نصف شعبان است و خداوند بندگانی به عدد موی گوسفندان طایفه ی کلب  را از آتش آزاد می نماید  و پروردگار در این شب به مشرک و شاحن ( کسی که میان مسلمانان اختلاف می اندازد ) و قطع کننده  صله  رحم و متکبر و کسی که پدر و مادرش را عاق کند و همچنین به کسی که دائم الخمر(همیشه مست) است نظر رحمت نخواهد انداخت .
توضیح :  آزاد شدن بندگان از آتش به معنی بخشودگی و عفو آنها از طرف باری تعالی است و منظور از عدد موی گوسفندان طایفه کلب نشان دادن کثرت بخشوده شدگان است است . همچنین این حدیث دال بر این است که در شب نصف شعبان پروردگار نظر رحمت خود را بر بندگان خواهد انداخت و جز افرادی که در حدیث ذکر شده ، همه مشمول این رحمت خواهند شد .
حدیث سوم :
“إن الله عزوجل ینزل لیلة النصف من شعبان الی سماء الدّنیا فیغفر لأکثر من عدد شعور غنم کلب … “(تفسیر قرطبی ج16/127)
ترجمه :  این حدیث را امام ابن ماجه  و ترمذی و امام احمد بن حنبل روایت نموده اند که حضرت عایشه (رض) فرمود : رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند : همانا خداوند الله تعالی عزو جل در شب نصف شعبان نظر رحمت خود را بر آسمان دنیا می اندازد و بندگانی  بیش از عدد موی گوسفندان طایفه کلب  را می بخشد .
حدیث چهارم :
“إذا کانت لیلة النصف من شعبان فقوموا لیلتها و صوموا یومها فإن الله تبارک و تعالی ینزل لغروب الشمس إلی سماء الدنیا فیقول ألا من مستغفر فأغفر له  ، ألا من مسترزق فارزقه ، ألا من مبتلی فأعافیه ، ألا کذا و ألا کذا حتی یطلع الفجر … ”                         ( تفسیر قرطبی ج16/127  و التاج لجامع الاصول ج2/ 93)
 ترجمه : امام ابن ماجه راویت نموده که حضرت علی رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت نموده که فرمودند: هرگاه شب نصف شعبان آمد شبش را ( با عبادت پروردگار) به پا دارید و روزش را روزه بگیرید همانا که با غروب خورشیدِ شب نصف شعبان حق تعالی با نظر رحمت خود به آسمان دنیا نگریسته و می فرماید : آیا نیست طلب بخشش کننده ای تا او را ببخشایم ،آیا نیست طلب کننده  روزی ، تا او را رزق دهم ،  آیا نیست بیمار و مبتلایی تا او را عافیت دهم و همچنین … تا طلوع صبح ، این مرحمت خدا ادامه دارد
حدیث پنجم :
 “قام رسول الله صلی الله علیه وسلم من الیل فصلی فأطال السجود حتی ظننت أنه قد قبض … یقول فی سجوده : أعوذ بعفوک من عقابک و أعوذ برضاک من سخطک و أعوذ بک منک إلیک لا أحصی ثناء علیک أنت کما أثنیت علی نفسک …. فقال أتدرین أی لیلة ؟ قلت و الله  اعلم و رسوله . قال هذه لیله النصف من شعبان ان الله یطلع علی عباده فی لیله النصف من شعبان فیغفر للمستغفرین و یرحم للمسترحمین …)  .. “(الترغیب و الترهیب ج2/119))
ترجمه : امام بیهقی حدیثی را از حضرت عائشه روایت نموده که در بخشی از آن آمده که : رسول الله صلی الله علیه وسلم درشب قیام نمود و به نماز ایستاد و سجده نمازشان آنچنان طولانی گشت که گمان بردم رسول الله قبض روح گشته … و درهنگام سجود شنیدم که می فرمود : پروردگارا  پناه می برم به عفو تو از عقاب تو و پناه می برم به رضای تو از ناخشنودی تو و از تو به تو پناه می برم و به سوی تو می آیم کسی ثنای تو را آنچنانکه شایسته است نگفته و تو آنچنانی که خود ثنا گفته ای … پس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود ای عائشه می دانی امشب چه شبی است ؟ عرض کردم خدا و رسول خدا آگاهند سپس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند امشب نصف شعبان است و همانا خداوند  در این شب بر بندگان خویش نظر رحمت خود را می افکند و استغفار کنندگان را می بخشد و جویندگان رحمت خدا را مشمول رحمت خود قرار می دهد .
نکاتی از احادیث یاد شده :
قیام شب نصف شعبان با عبادت پروردگار همچون نماز و قرائت قرآن و ذکر باری تعالی و
روزه  روز نصف شعبان
توبه و استغفار از گناهان و درخواست بخشش و رزق و طلب عافیت از گرفتاریها و ناملایمات و …
بنابراین ادای نماز قضا و یا سنت و اذکار و تسبیحات در این شب نه تنها بدعت نبوده بلکه از مستحبات هستند .
بنا به نظر جمهور علما ی اهل سنت و جماعت عمل کردن به احادیث ضعیف در کسب فضائل اعمال ، جائز بوده و باعث تقرب به درگاه باری تعالی خواهد بود ، لذا برخی از احادیث این رساله که در طبقه ی احادیث  ضعیف قرار دارد به این علت مورد استناد قرار گرفته که عبادت در ایام بخصوصی از سال “همچون  نیمه ی شعبان” در زمره ی فضائل اعمال و ترغیب و ترهیب می باشد .

تقدیم : محمود احمد نوید

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx
()
x