اقتصاد

د اقتصاد پوه غنی په واک کی د افغانستان اقتصادی حالت

ليکوال: سحر بهار

ولسمشر غنی او د هغه پلويانو د ټولټاکنو کمپاين په وخت کی د ډاکټر غنی د بريالی کولو لپاره د نورو شعارو ترڅنګ دا شعار هم بدرګه کاوو چی ګواکی نوموړی په اقتصادی برخه کی ښه ماهر او پوه ده, او نوموړی به د افغانستان په اقتصادی برخه کی د پام وړ پرمختګ راولی.

رښتيا هم اقتصاد ديوه هيواد لپاره د ملا د تير مانا لری, ځکه هم ډاکټر غنی وتوانيد چی د نورو نومندانو په نسبت ځان په افغانانو کی مقبول او مطرح شخصيت کړی.

قدرمنو لوستونکو!

غواړم چی د يو شمير نظرپوښتنو د پايلو او اقتصادی کارپوهانو په تبصرو سره مو د ډاکټر غنی په واک کی د افغانستان له اقتصادی حالته خبر کړم.

د نړيوال بانک د شميرو له مخی په 2013 کال کی د افغانستان اقتصادی وده څلور سلنی ته او په 2015 کال کی 1.5 سلنی ته راښکته شوی, په داسی حال کی چی د 2003 او 2012 تر منځ دغه سلنه په منځنی کچه 9 سلنه وه.

ﭘﻪ ﻟﻨﺪﻥ ﮐﯥ ﺩ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﭼﺎﺭﻭ څﯧړﻭﻧﮑﻰ ﺳﺮﺍﺝ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﭘﻪ ﺩﯤ ﺍﻧﺪ ﺩﻯ ﭼﯥ ﺗﯧﺮﯤ ١٢ ﻣﻴﺎﺷﺘﯥ ﻟﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﭘﻠﻮﻩ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ ﻟﭙﺎﺭﻩ ښﯥ ﻧﻪ ﻭﯤ :

” ﭘﻪ ﺧﻮﺍﺷﻴﻨۍ ﺳﺮﻩ ﭼﯥ ﭘﻪ ١٣٩۴ ﻟﻤﺮﻳﺰ ﮐﺎﻝ ﮐﯥ ﺩ ﺍﻓﻐﺎﻥ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﺩ ﻭﺩﯤ ﮐﭽﻪ ﻟﻪ ﺩﻭﻩ ﺳﻠﻨﯥ ﻫﻢ ټﻴټﻪ ﻭﻩ، ﺍﻭ ﭘﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭﺩﻩ ﮐﯥ ﺭښﺘﻴﺎ ﭼﯥ ﺩﺍ ﺧﻮﺭﺍ ډﯦﺮﻩ ټﻴټﻪ ﮐﭽﻪ ﺩﻩ . ﺩﺍ ﻻﻣﻞ ﺷﻮ ﭼﯥ ﭘﻪ ﻫﯧﻮﺍﺩ ﮐﯥ ﺩ ﻭﺍﺭﺩﺍﺗﻮ ﮐﭽﻪ ﻟﻮړﻩ ﺷﻲ، ﺍﻭ ﺩ ﺩﯤ ﭘﺎﻳﻠﻪ ﺩﺍ ﺭﺍ ﻭﺧﺘﻪ ﭼﯥ ﺩ ﺑﻬﺮﻧﻴﻮ ﭘﻴﺴﻮ ﭘﺮ ﻭړﺍﻧﺪﯤ ﺩ ﺍﻓﻐﺎﻧۍ ﺑﻴﻪ ټﻴټﻪ ﺍﻭ ﺩ ﺳﻮﺩﺍﮔﺮۍ ﺩ ﺑﻴﻼﻧﺲ ﻳﺎ ﺍﻧډﻭﻝ ﮐﺴﺮ ﻟﻮړ ﺷﻲ .”

ﻧﻮﻣﻮړﯼ ﻭﺍﻳﻲ ” ﺩ ﺑﯥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭۍ ﮐﭽﻪ ﻫﻢ ﺧﻮﺭﺍ ﻟﻮړﻩ ﺷﻮﯤ . ﺭﺳﻤﻲ ﺷﻤﯧﺮﯤ ﻫﯧﻮﺍﺩ ﮐﯥ ﺩ ﺑﯥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭۍ ﮐﭽﻪ ٤٠ ﺳﻠﻨﻪ ښﻴﻲ ﺧﻮ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﮐﺎﺭﭘﻮﻫﺎﻥ ﻳﯥ ﺑﻴﺎ ﻧﮋﺩﯤ ٦٠ ﺳﻠﻨﻪ ﭘﻪ ﮔﻮﺗﻪ ﮐﻮﻱ . ﺗﯧﺮ ﮐﺎﻝ ﺩ ﺑﯧﻮﺯﻟۍ ﮐﭽﻪ ﻫﻢ ﻟﻮړﻩ ﺷﻮﻩ ﺍﻭ ﭘﻪ ﭘﺎﻳﻠﻪ ﮐﯥ ډﯦﺮ ﺷﻤﯧﺮ ﺍﻓﻐﺎﻧﺎﻥ، ﺷﺎ ﻭﺧﻮﺍ ٢٥٠ ﺯﺭﻩ ﻭﮔړﻱ ﮐډﻭﺍﻝ ﺷﻮﻝ “.

ﺩ ﺗﯧﺮ ﮐﺎﻝ ﭘﻪ ﻭﺭﻭﺳﺘۍ ﺍﻭﻭﻧۍ ﮐﯥ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺩ ﻣﻠﮕﺮﻭ ﻣﻠﺘﻮﻧﻮ ﭘﺨﻮﺍﻧﻲ ځﺎﻧﮕړﻱ ﺍﺳﺘﺎﺯﻱ ﻧﻴﮑﻮﻻﺱ ﻫﻴﺴﻢ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﺷﻮﺭﺍ ﺗﻪ ﭘﻪ ﺧﭙﻞ ﻭړﺍﻧﺪﯤ ﮐړﻱ ﺭﭘﻮټ ﮐﯥ ﻭﻭﻳﻞ ﭼﯥ ﻧﺎﻭړﻩ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭﺿﻊ ﺩ ﺍﻓﻐﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﭘﺮ ﻭړﺍﻧﺪﯤ ﻳﻮﻩ ﻣﻬﻤﻪ ﻧﻨﮕﻮﻧﻪ ﺩﻩ .

ښﺎﻏﻠﻲ ﻫﻴﺴﻢ ﻭﻭﻳﻞ ﮐﻪ ﺍﻓﻐﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩ ﮐﻮﭼﻨﻲ ﮐﯧﺪﻭﻧﮑﻲ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ، ﺍﻭ ﺩ ﺑﯥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭۍ ﺩ ﻟﻮړﯤ ﮐﭽﯥ ﭘﺮ ﻭړﺍﻧﺪﯤ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﮐﯥ ﭘﺎﺗﻪ ﺭﺍﺷﻲ ﻧﻮ ﭘﺎﻳﻠﻪ ﺑﻪ ﻳﯥ ﻧﺎﻭﺭﻳﻦ ﻭﻱ.

د ګلوپ مؤسسه چی مرکز يي په واشنګټن کی ده د خپلی نظر پوښتنی له مخی وايي 47 سلنه افغانان په دا باور دی چی د اقتصادی ودی سوکه کيدل او د وزګارتيا زياتوالی په راتلونکی کی د حکومت لپاره د طالبانو له ګواښ نه څو ځله زيات خطری ده.

ﺩ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻧﻪ ﻭﺩﻩ، ﺯﻳﺎﺗﯧﺪﻭﻧﮑﯥ ﺑﯥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﻱ، ډﻟﻪ ﻳﻴﺰﯤ ﮐډﻭﺍﻟۍ، ﺩ ﺍﻓﻐﺎﻧۍ ﺩ ﺑﻴﯥ ټﻴټﯧﺪﺍ، ﺩ ﺑﻬﺮﻧۍ ﭘﺎﻧﮕﻮﻧﯥ ﭘﻪ ﮐﭽﻪ ﮐﯥ ﮐﻤښﺖ، ﺍﻭ ﭘﻪ ﺳﻮﺩﺍﮔﺮﻳﻴﺰ ﺑﻼﻧﺲ ﻳﺎ ﺍﻧډﻭﻝ ﮐﯥ ﺩ ﮐﺴﺮ ﺯﻳﺎﺗﻮﺍﻟﻰ ﺩ ٩۴ ﻟﻤﺮﻳﺰ ﮐﺎﻝ خواشينوکی ځﺎﻧﮕړﺗﻴﺎﻭﯤ ﻭﯤ.

ياده دی وی ١٣٩۴ لمريز ﮐﺎﻝ ﺩ طالباﻧﻮ د جنګونو ﭘﻪ څﯧﺮ ﻟﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﭘﻠﻮﻩ ﻫﻢ د حکومت ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻟﻪ ﻧﻨﮕﻮﻧﻮ ډﮎ ﻭ.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x