نظــر

مصاحبۀ جالب جان کری با شبکۀ جیو / وحید مژده

جان کری وزیر خارجهء امریکا شخص جالبی است. این مرد که اکنون وزیر خارجهء امریکاست در جوانی در جنگ ویتنام شرکت کرد اما بعدا به گروه افراد ضد جنگ پیوست که از وی یک چهرهء ضد جنگ در اذهان مردم امریکا ترسیم کرد.

او مدت 20 سال سناتور از ایالت ماساچوست و مدت طولانی رئیس کمیتهء روابط خارجی مجلس سنای امریکا بود. در سال 2004 از جانب دیموکرات ها کاندید ریاست جمهوری در برابر جورج بوش گردید که شکست خورد و در دورهء دوم ریاست جمهوری اوباما بحیث 68 مین وزیر خارجهء امریکا جانشین خانم کلنتن گردید.

 

گفته می شود که وی روابط خوبی با رئیس جمهور کرزی ندارد. او حتی کرزی را رئیس جمهور به قدرت رسیده از راه تقلب هم خوانده که حامدکرزی هیچگاه وی را بخاطر این سخنانش نبخشید.

هفتهء گذشته جان کری سفری به پاکستان داشت و با مقامات این کشور در مورد مسایل مورد علاقه بخصوص روابط استراتژیک میان واشنگتن و اسلام آباد بحث و تبادل نظر نمود.

رسانه های پاکستانی به این سفر اهمیت زیادی قایل شدند و شبکهء تلویزیون جیو مصاحبهء اختصاصی با وزیر خارجهء امریکا داشت. از همه جالب تر، سوال در مورد موضوع کودتای نظامی مصر و تحولات اخیر در این کشور بود که وزیر خارجهء امریکا را در موقعیت نامساعدی قرار داد.

حامد میر خبرنگار جیو در آغاز مصاحبه و در شرایطی که جان کری انتظار داشت تا به سوال در مورد روابط استراتژیک میان امریکا و پاکستان مواجه شود، او را در برابر این سوال غیر منتظره قرار داد:

در مصر کودتای نظامی صورت گرفته و یک حکومت مشروع و منتخب مردم را سرنگون کرده اما امریکا تاکنون این تغییر را کودتا نخوانده است، از نظر شما این تحول یک کودتا نیست؟

خبرنگار با شگرد ماهرانه، سوال را از نقطهء ضعف امریکا آغاز کرد و همین سوال موجب شد تا وزیر خارجهء امریکا در موقعیت دشواری قرار گیرد و تا پایان این مصاحبه، حتی در مورد سوالات بعدی نیز تحت تاثیر همین ضعف باقی بماند.

کیری در جواب گفت که ملیون ها مردم مصر از نیروی نظامی این کشور خواهان تغییر گردیدند و نیروهای نظامی مصر هم به این خواست مردم جواب مثبت دادند!

خبرنگار از وی پرسید که پس کشتن مردمی که در خیابان ها دست به تظاهرات مسالمت آمیز زده و بدست نیروهای نظامی کشته شده اند نیز باید بعنوان خواست مردم از نیروهای مسلح مورد قبول قرار گیرد!!

جان کری با دست وپاچگی تلاش کرد تا به جواب خویش سروسامان ببخشد و گفت که کشتار غیرنظامیان در حال تظاهرات صلح آمیز به هیچ صورت قابل قبول نیست و ما هرگز این عمل را تائید نمی کنیم!

این تناقض در گفتار کری نشان از دست داشتن مستقیم امریکا در توطئه کودتای نظامی در مصر و براندازی حکومت مورسی داشت. ناگفته پیداست که وقتی نقش اردوی یک کشور در براندازی یک نظام دیموکراتیک را برسمیت می شناسید، کشتن مخالفین که لازمهء هر کودتای نظامی است، نباید زیاد مورد اعتراض باشد. از طرف دیگر این موقف امریکا نشان می دهد که کودتاگران قبل از دست زدن به کودتا، با مقامات امریکائی در این مورد مشورت کرده بودند اما کری سعی کرد تا بخشی از کودتا را مشروع و بخش دیگر را نامشروع جلوه دهد تا هم نظامیان از وی راضی باشند و هم مخالفین کودتای نظامی و اما این تلاش وی بی ثمر بود.

مردم جهان از طریق رسانه های تصویری دیدند که چه تعداد از مردم در میدان تحریر به نفع کودتا و چه تعداد به حمایت از اخوان المسلمین در میدان رابعهء عدویه و سایر میدان ها در سراسر کشور مصر اجتماع کرده بودند. بر هیچکس پوشیده نیست که اجتماع هواداران مرسی با جمع ناچیز حامیان کودتا به هیچ صورت قابل مقایسه نبود؛ وقتی یک جمعیت چند هزار نفری در مخالفت با یک حکومت منتخب مردم، با اجتماع خویش در یک میدان می تواند به کودتای نظامی، بیشتر از حکومت بمیان آمده با رای دهها ملیون رای دهنده مشروعیت ببخشد و امریکا هم آنرا تائید می نماید، این سوال جای مطرح شدن دارد که تعریف امریکا از دیموکراسی در کشور های اسلامی چیست؟

گفتیم که این سوال خبرنگار، جان کری را در موقعیت نامساعد قرار داد و بعد از آن حامدمیر از کری در مورد حملات طیارات بی سرنشین امریکا به مناطق قبایلی پرسید. کری گفت که حملات طیارات بی سرنشین به معنی دفاع از خویشتن توسط امریکاست و امریکا برای دفاع از خود در برابر القاعده، لشکر طیبه و شبکهء حقانی ناچار به استفاده از این حربه است. این گروه ها مسوول کشتن امریکائی ها در داخل افغانستان اند.

این موضع امریکا به این معنی است که اگر یک کشور قدرتمند به بهانهء دفاع از خود به هر کشور ضعیفی حمله نماید، جامعهء جهانی باید این کار را بپذیرد. اگر بعنوان مثال افغانستان این موضع امریکا را بعنوان یک اصل قانونی بپذیرد، در آن صورت باید در انتظار چه تبعات منفی باشد؟

افغانستان از نظر نیروهای نظامی یک کشور ضعیف در منطقه بشمار می آید و اگر کشور های همسایهء ما به این بهانه که منافع شان از خاک افغانستان تهدید می شود، به بهانهء حمله به مراکز القاعده، گروه حقانی یا سایر تروریست ها با طیارات بی سرنشین (که اکنون این تکنالوژی در حال عام شدن است) به افغانستان حمله کنند، ما در همان موقعیتی قرار خواهیم گرفت که در برابر حملات موشکی پاکستان به مناطق مرزی کشور با آن مواجه هستیم. اینکه چرا امریکا نمی تواند بر پاکستان بخاطر حملات به خاک افغانستان اعتراض نماید، تاحدی به حملات طیارات بی سرنشین امریکا به خاک پاکستان رابطه دارد. پاکستانی ها به امریکا می گویند که ما هم به همان دلیل به خاک افغانستان حمله می کنیم که شما به خاک ما حمله می کنید.

سوال دیگر از جان کری در رابطه به خانم عافیه صدیقی بود که سالهاست بجرم رابطه با القاعده در امریکا زندانی است. موضوع داکتر عافیه صدیقی از موضوعات مهم در اذهان مردم پاکستان بوده و موجب تقویت بیشتر احساسات ضد امریکائی شده است. جان کری در جواب به این سوال گفت که موضوع خانم صدیقی یک مسئلهء حساس در نزد امریکائی هاست و در حال حاضر برنامه ای برای آزاد ساختن یا سپردن وی به پاکستان وجود ندارد.

این موضع امریکا نشان می دهد که با سفر وزیر خارجهء امریکا رابطه میان پاکستان و امریکا در دو مورد دو موضوع مهم و حساس یعنی مسئلهء طیارات بی سرنشین و موضوع عافیه صدیقی حل نشده و به گفتهء کری، موضوع عافیه صدیقی در مذاکرات با مقامات پاکستانی حتی مورد بحث نیز قرار نگرفته است.

تقاضای پاکستان از امریکا برای کمک اقتصادی به این کشور بخصوص در سکتور انرژی، مورد قبول جان کری قرار گرفت در این مورد پاکستانی ها جواب مثبت شنیدند اما این مسئله با بهبود روابط استراتژیک میان دو کشور رابطه دارد. این روابط از سال 2010 بعد از حملهء طیارات امریکائی به یک پوستهء سرحدی پاکستان که در آن 24 سرباز پاکستانی کشته شدند، به حالت تعلیق درآمد.

پس می توان نتیجه گرفت که رابطه میان امریکا و پاکستان با سفر کری به اسلام آباد تغییر زیادی نخواهد کرد و به همین دلیل نمی توان انتظار داشت تا پاکستان در رابطه به افغانستان در موضع خود تغییر چشمگیری وارد سازد.

موضوع افغانستان هم در دیدار کری از اسلام آباد مطرح بود اما کری در این مورد وعدهء جدیدی بدست نیاورد. پاکستانی ها یکبار دیگر به علاقمندی شان به تامین صلح در افغانستان تاکید کردند و از کمک های ممکن به این پروسه وعده سپردند. چیزی که در گذشته نیز بارها تکرار کرده اند.

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x