له افغانانو سره باید د زیربنايي پروژو په رغولو کې مرسته وشي

عبد الرحیم ثاقب

د هرات ولایت په چشت شریف ولسوالۍ کې د سلمابند پروژې بشپړیدل زمونږ د جګړه ځپلي هیواد د اقتصادي اوت ولیدي خودکفايي په لاره کې یوښه ګام دی.

د سلما بند پروژه چې د مرحوم داود خان د واکمنۍ په مهال یې د جوړیدو اساس کیښودل شوی و د تیرو څلورو لسیزو د سیاسي او پوځي تحولاتو له کبله نا تکمیله پاتې وه.

اوس چې دا مهمه زراعتي او اقتصادي پروژه د هند هیواد په بلاعوضه مرسته تکمیل شوې د ټولو افغانو په زړونو کې یې امیدونه او هیلې را زیږولې.

د هند هیواد چې له افغانستان سره د مرسته کوونکو هیوادونو په ډله کې ۵ مقام لري له یادې پروژې پرته يي په نورو برخو کې هم مرستې کړې ، خو په دې پروژه کې د هغوي کومک له شکه پرته چې له ټول افغان ولس سره یوه حیاتي مرسته ده .

هند له افغانستان سره په پوځي برخه کې هم مرسته کړې خو هغه داسې مرستې دي چې د افغانانو په وژلو، د هغوي د کلیو په ړنګولو او د هغوی د زیربنايي پروژو په له منځه وړلو کې ترې استفاده کیږي.

اما د بند سلما غوندې په زراعتي او تولیدي پروژه کې مرسته کول له افغانانو سره دهغوي د یوې مهمې زیربنايي پروژې په جوړولو کې عمراني مرسته ده چې ټول افغان ولس به د دغې عمراني مرستې له کبله د هند د خلګو احسان منونکي وي.

د سلما بند له بشپړیدو وروسته اوس باید دولت د نورو مرستندویه هیوادونو په مرسته د نورو دغه ډول رغنیزو پروژو په احداث او پلي کولو کې اقدام وکړي.

زمونږ ګران افغانستان چې د طبیعي زیرمو له کبله یو ترټولو غني هیواد دی په خپلو بیلابیلو سیمو کې د اوبو د بندونو بند جوړ ولو معینې حوزې لري چې اوس په هغو حوزو کې د بندنو د نه موجودیت له کبله زمونږ د هیواد په میلینونو متره مکعبه روانې اوبه زمونږ له ګټې پرته همداسې ګاونډیو هیوادونو ته روانې او هغوی تري د خپلو هیوادونو په انکشاف تري استفاده کوي.

اوس باید په لومړي قدم کې دولت د سلما بند له تکمیل شوې پروژې څخه سمه او پرځای استفاده وکړي ، د هغې لپاره د ابو لګولو مناسب کانالونه ، د ضرورت وړ ښارګوټي او د تولیدي بریښنا د ویش لپاره مطلوب سب ستیشنونه مهیاء کړي.

باید د سلما تکمیل شوې پروژه د نړیوالې ټولنې د نورو مرستو په څیر د فساد د مافیا لاسونو ته ونه لویږي او په عادلانه ډول يې اوبه او بریښنا په اړه خلګو وویشل شي.

همداراز نور ګاونډي هیوادونه او په مجموع کې نړیواله ټولنه که غواړي واقعا هم له جګړه ځپلیو افغانانو سره مرسته وکړي هغوی خپلې مرستي د افغانستان د زیربنايي پروژو په بیا رغولو باندې متمرکزې کړي.

په پوځي او په اصطلاح امنیتي برخه کې له افغانانو سره د هرچا هرډول مرستي هیڅکله مرستې نه بلکې د افغانستان او افغانانو د تباهي او بربادي په معنی دي چې یواځنی هدف یې په افغانستان کې د جګړې جاري ساتل دي.

لهذا هرڅوک که غواړي له افغانانو سره مرسته وکړي هغه باید دلته د مهمو اقتصادي او تولیدي پروژو په رغولو کې مرستې وکړې چې دا کار واقعا ټولو افغانانو ته د منلو وړ او چاهم چې په دې لاره کې د افغانانو لاس نیوی کړی افغانان به ټول عمر د هغوي د احساناتو مرهون وي .

تبصرې (5)

  • ثاقب صاحب السلام علیکم !
    ثاقب صاحب ستاسی لیکنی خو ډیری پرمحتوا او له حقایقو ډکی په ځانګړی ډول زما د پاره اموزنده لیکنی دی ، دا ځّکه چه تاسی ښه اسلامی پوهه او د ښو څیړنو او ارزونو فطری استعداد لری . ولی په دی لیکنه کی زه درسره ډير توافق نه لرم :
    لمړی دا چه ، تاسی د سلما بند یوه زیربنایی پروژه بللی ، په دی خاطر چه لویه او تولیدی پروژه ده ، هو استهلاکی نه بلکه مهمه تولیدی پروژه ده یعنی په فعالولو او کارولو یی نوری ډیری پروژی په کار لویږی مګر زیربنا یی نه ده ، ماده پرستان اقتصاد ( چه دا یوه مهمه اقتصادی پروژه ده ) زیربنا او نور هر څه حتی ادیان او په ځانګړی ډول اسمانی ادیان روبنا ( د فرهنګ یوه برخه ) یی ګڼی او اسلام توحید زیربنا او د اقتصاد په ګډون هر څه روبناو وو کی شمیرل کیږی په دی اړه فکر نه کوم ستاسی په شان مسلمانو علماوو د پاره تردی زیاتو څرګندونو ته اړه وی .
    بله مهمه دا چه ، دا پروژه په داسی وخت کی په کار اچول کیږی چه مونږ غلامه ، فاسده او ناوړه اداره لرو ، یعنی ددغه پروژه لاسته راوړنه یو څو چیبونو ته لویږی او د خلکو د تیرویستلو د پاره به یو کم شمیر لاسته راوړنی هم ولری .
    بله داچه : هند او د نړی نور کفری هیوادونه دغه مفته مرستی د هیڅ د پاره نه کوی ، د دی په مقابل کی به زمونږ د ډیرو قیمتی زیرمو د لوټ کولو په هیله وی او څنګ کی به درباندی ګآونډی اسلامی هیوادونه درباندی سانډویچ کوی هغوی به اول او تا به دوهم له منځه وړی او یا به د غلامی ځنځیرونه په غاړه ګرځوی.
    دا پوښتنه چه مونږ ولی په نښه شوی ؟
    ډیر دلایل لری ، یو یی همدا چه مونږ ډیر قیمتی معدنیات لرو چه څو تریلونه ارزول شوی ، مګر تر ټولو مهم علت یی دا چه دا یو مجاهد هیواد دی دلته د اسلامی نظام پلی کولو امکانات رانزدی شوی ، ټوله کفری نړی او نړیوال استثمارګر بیم لری چه د اسلامی نظام په پلی کولو به د مظلوم بشریت د استثمارولو او غلامولو لړی پای ته ورسیږی او که مظلوم بشریت د اسلامی نظام سوله او هوساینه وچښله او ولیدله ببا به ډیر ناوخته وی چه ددی نظام مخنیوی وشی ، په دی نظام کی عدل دی چه سوله تضمینوی او سوله ده چه امنیت او هوساینه تضمینوی او استثمار په بی عدالتیو او فساد کی رامنځته کیږی نو ځکه دوی له سولی ډاریږی سوله د جنګ په مقابل قطب کی قرار لری او د دوی استثمار په بی عدالتیو ، فساد ، جنګونو او وژنو تکیه لری ، تر دی زیات به د تبصری د پاره زیاتوالی وی ستاسی د نظر اوریدلو هیله لرم چه په دی اړه زمونږ سره توافق لری او که مخالف یاست ؟ مننه

    • دروند استاد جناب بیانزی صاحب !
      ستاسي درانه نظر ته په کمال احترام سره باید ولیکم چې په ورځني سیاست کې ځیني متعارف او پیژندل شوي مصطلحات دي چې د ارائه کولو په مهال يي یواځې هماغې عرفي او علمي حیثیت مدار اعتبار وي نه عقیدوي او ايډیالوژیکي جوانب.
      د بیلګې په توګه د زیربنا (infras tructure) مصطلح چې لومړی ځل د شلمې پیړۍ د څلویښتیزې په اخیر کې په تیره د ناټو تړون له رامنځته کیدو وروسته په امریکا کې ترویج شوې او بیا د همدې پیړۍ په اتیایزه کې شهرت ته رسیدلی یواځې د هغو تولیدي پروژو لپاره کارول کیږي چې د ټولنې په اقتصادې ودې او تولید کې اساسي رول لري لکه د اوبو بندونه ، سرکونه د ریل ګاډې پتلۍ ،کانالونه ، مخابراتې شبکې ...
      اصلا د "زیربنا" او "روبنا" مصطلحات په اساس کې د مارکسیستي مفکوري محصول دي چې د هغوی له نظره ، مذهب، فلسفه او اخلاق په روبنا کې شمیرل کیږي او د ابو بندونه ، کانالونه ، سرکونه او ... په زیربنا کې
      د اسلام مقدس دین د دغو مصطلحاتو نه مانع دی او نه جامع.
      د اسلام مبارک دین د عقائدو ،اخلاقیاتو ، عباداتو او معاملاتو لپاره خپل معلوم او ټاکلی مصطلحات لري چې په اسلامي فقه او اصول الفقه کې یې پوره وضاحت شوی.
      همداراز د اسلام دین د هغو علمي او لغوي مصطلحاتو سره چې له اسلامي مفاهیمو سره په ټکر کې نه وي کارول هیڅ ستونزه نه ویني ... مثلا که مونږ نن په خپلو محاوراتو کې زیر بنا یا روبنا مصطلحات کاروو په دې کې له دیني اړخه کوم حرج نشته ...
      دا خو د زیربنا او روبنا په اړه یو علمي وضاحت و ، د سلما بند چې د زیربنايي پروژو له جملې څخه یوه پروژه ده په خپل ذات کې د هیواد د رغونې او تولیدي اقتصاد لپاره یوښه ګام دی ، په تیره په هغه هیواد کې چې مونږ هره ورځ د تباهۍ ، بمبارۍ او نورو ویرانیو خبرونه اورو.
      په دې اړه ځکه ما خپل نظر د دې لیکنې په ترڅ کې واضح کړ چې که هرڅوک غواړی له افغانستان سره مرسته وکړي هغه باید د دغه ډول عمراني پروژو په تر سره کولو کې وي نه د امنیتي او پوځي مرستو په پلمه د افغانانو د وژلو لپاره چې هغه افغانانو ته له تباهي پرته بله کومه ګټه نه لري .
      مننه

  • ثاقب صاحب بیا السلام علیکم !
    زه له تاسی سره په هغه څه کی ( چه تاسی تر مونږ او ډیرو نورو ورونو ښه او ډیر معلومات لری ) مناقشه نه بلکه مفاهمه لرم ، داسی فکر ونه کړی چه مونږ ستاسی د لیکنی د کیفیت د کموالی په هڅو کی یو . ستاسی د تبصری ارزونو ته په درناوی به زه هم ورسره څه ورزیات کړم .
    دا چه دا اصطلاحات لمړی چیری او د څه د پاره کاریدلی د قضیی یوه برخه ده ، مګر د معنی او مفهوم له مخی د اسلامی عقایدو سره په تضاد کی قرار لری ، تاسی یی خبله هم یادونه کړی چه دا کلمی لمړی مارکس ، هیګل کارولی او د هغوی د د شیطانی مفکورو پلویانو مخکی هم کارولی .زه به تاسی ددی په شان بل مثال هم یاد کړم چه هغه د کمونیزم او کاپیتالیزم دواړو لویه مور ( دموکراسی ) ده . د دموکراسی د رد او تایید په اړه اسلام څه نه دی ویلی دموکراسی د اسلامی نظام ضد کاپی او ضد شیطانی نظام دی یو عمده اصل یی همدغه چه د اکثریت رایوی د الله ج تر حکم ډیر اعتبار لری . ولی دغه تعریفات یی په داس خوږو لغاتو او جملاتو کی کړی چه زمونږ ډير دینی علما ځینی وایی اسلام دموکراسی ده ، خینی وایی اسلام هم دیموکراسی لری او ځینی وایی چه اسلام د دموکراسی سره کوم ټکر نه لری .
    همدا حالت د زیربنا او روبنا هم دی په همدی مو جنګ دی چه د شیطان اړخ مادیات زیربنا او معنویات روبنا شمیری او د الله ج یا اسلامی نظام اړخ پلویان معنویات ( توحید ) زیربنا ، اقتصاد ( تولیدی او استهالاکی ) او نور روبنا ګڼو ، ولی ؟ فکر نه کوم ماته به اړه وی چه ستاسی په شان عالمانو ورونو ته د ( ولی ځواب ) ولیکم یعنی په دی اړه تاسی تر مونږ زیات اسلامی ( عقلی او نقلی ) پوهه لری .
    دا چه کومه اصطلاح څه وخت رواج شوی ، دا د هغه اصطلاج نوم دی مروج شوی به وی ، مګر د هغه اصطلاح ماهیت او مفهوم په بیلابیلو نومونو شتون درلود کیدی شی راتلونکی کی دغه اصطلاحات بدل شی مګر مفهوم او ماهیت یی نه بدلیږی .
    د سلما د بند په اړه :
    زه دا منم چه د سلمان بند یوه تولیدی پروژه ده ، زمونږ خلکو ته ډيری اقتصادی ګټی لری چه له امله ییی مونږ نوری پروژی فعالولی او په کارولی شو چه هغه بیا نوری او نوری ګټی لری ، چاقو که لوی او پوه سړی ته ورکړی د سبزیو او میوه جاتو د پاکولو او واړه کولو د پاره به یی کاروی او که وحشیانو ، لیونیانو او یا ماشومانو ته په لاس ورکړی شی د خلکو د وژلو او یا د نورو شیانو د ورانولو او حیرولو د پاره به تری کار اخلی او لا به یی خپل ګڼی چاته به یی د کارولو زمینه مساعده نه وی . همدا حالت د کابل د غلامی ، فاسدی او بی کفایتی اداری دی ، دوهمه خبره د مرسته کونکی هیواد ده چه په دی مرستو کی یی څه لاسته راوړنی نغښتی دی په هند کی د مسلمانانو سره کرکه او دشمنی لری مګر د افغانستان د مسلمانانو د پاره دری سوه میلونه وړیا خرڅوی ؟ د دی تر شا څه پراته دی که مونږ رشتینی ملی او اسلامی حکومت ولرو هغه تر شا پټ رازونه او ګټی په داګه کوی ، مونږ نه یواځی رښتینی ملی او اسلامی حکومت نه لرو بلکه د ټولی کفری نړی غلام او په څنګ کی ورسره فاسد او بی کفایته هم دی ، دغه پروژه د هند په ډالرو او د همدغه اداری په انسانی پرسونل اباده شوه ، زه باور لرم چه له دغه ۳۰۰ میلونو به کم و دير ۲۰۰ غلا شوی یعنی په ډیر کم کیفیت به جوړه شوی او له جوړیدو وروسته به یی لاسته راړنی هم د هغو جیبونو ته ځی او دا پروژه به د مظلوم اولس د تیرویستلو د پاره کاروی چه مونږ د ټولنی خدمتګار یو څو کاله به یی د باور عمر زیات هم شی .
    زه ستاسی د هیواد د بیا رغونی د پاره د داسی پروژو جوړولو ستاینه کوم ، مګر کوم هیواد خپلواک که غلام هیواد ؟ چه خپلواک ، اهل او رښتینی حکومت ولری او که غلامه ، فاسده او بی کفایته اداره ولری ، افغانستان ته ډیری پروژی راغلی او خرابی شوی او خروار کی چه خورد ( لکه د سلما بند ) جوړی شوی هغه هم بی کیفیته او لاسته راوړنی به یی له هغو میلونرانو بیلونران جوړوی او د مظلوم اولس او مظلوم بشریت د تیرویستلو د پاره به تری استفاده کیږی . مننه

  • دبیا نزی صاحب دلیکنو نه معلومیږی چی هرڅه با ید خپله دمسلمان په لاس ترسره شی نه کفری هیواد په لاس . ځکه چی سلما بند دهند له خوا جوړ شویدی او دا سیا سی بولی او ددی کریدت نوی حکومت ته ځی داپروژه دحکومت نه بلکی دافغانستا ن پروژه ده او ملی پروژه ده او دحو میا شتو یا کا لو پروزه هم نده بلکی څو کا لو پروژه ده چی زه یی ښه اقدام بولم. زه په دی هم پوهیږم چی کیفیت یی لکه څرنګه چی شا ید او با ید وی ندی خو به دی ته هم با ید پوه شی چی دسلما بند یو دزیربینا یی پروژو څخه دی چی هند یا امریکا یی نشی کولی چی ددوی دخوښی نظام دړنګولو په صورت کی سلما بند په شا کړی او نوی حکومت ته یو وچ ډاګ پریږدی، پخوانی مجا هدین صا حبا نو به هم ویلی چی مکتب وران کړه چی دروس په لاس جوړ شوی مونګ به له خیره خپله مکتب جوړه وه خو مونګ ولیدل چی مکتب جوړولو په ځای یی دامرکایی او پا کستان دوسلو امتحا ن کولو میدان یی ګرم کړ . همدرنګه داسلامی امارت وخت کی یو مکتب یا پوهنتو ن هم جوړ نشو. په اوس وخت کی هوښیار سړی هغه دی چی ددشمن نه دملک دطریقی لپاره کار واخلی . بیا نزی صاحب که ته سلما پروژه کفری کڼی نو استا په لاس کی کمپوټر ، مو با ییل ، موتر ، سا عت ، بوت ، انترنت ، فسبوک داټولی کفری دی مهربانی وکړه اول دیو مسلمان په لاس جوړ شوی موبا ییل جبب کی وګرځوه ، دمسلمان په لاس جوړ شوی مو ترکی سفر وکړه. که ته داضرورت ګڼی نو با ید چی داهم ضرورت وګڼی. که ته کله راغلی یی او ما هیپر کی پیا ده شوی او عوندی سره ته پیا ده جګ شوی یی خو بیا ده منم اوکه نه ما هیپر کی ښه په درز تیریږی چی چی دروس په لاس جوړشوی نو بله ورځ به هرات کی دسلما بند دبرق نه هم استفاده وکړی. هیله ده خپل استعداد، علم ، پوهه، دی دوطن دترقی په لار کی مصر ف کړی. دیو اسلامی، پرمختللی او سوکا له په افغا نستا ن به هیله

  • ولیخان وروره ، ډيره مننه کوم چه زمونږ د تبصری په اړه مو خپل نظریات لیکلی ، همدی ته تفاهم یا مفاهمه وایی ، دوهمه خوشالی می داده چه خپل نظریات یا نیوکی مو په مسالمت امیزو او ښو اخلاقو کی په ګوته کړی . زه به ستاسی د ځینو نیوکو او مخالفو ټکو به اړه هم څه ولیکم :
    کشکی تاسی زمونږ دواړه تبصری یو ځل بیا ولولۍ ، زه هم کله کله خطا وځم وایی د شعر په ژبه هماغه خپل شاعر تر نورو ښه پوهیږی. په دوهم ځل هغو ټکو ته د سړی پام راوړی چه له اوله پری نیوکی لری په هر هر صورت :
    د ساینس او تکنالوژی په اړه د مسلمانانو او کفارو یادونه یا ډیر تاکید مونږ نه کوو که دا کفارو جوړ کړی وی زمونږ د منلو وړ نه دی ، هو دا وایو چه کشکی مونږ مسلمانان او په ځانګړی ډول افغانان کشکی د هر څه د جوړولو او اداره کولو وړتیاوی ولرو، او ددی وړتیاوو هڅی باید جاری وساتو ، دا چه اوس یی د هر ځای کفار یا مسلمانان راته جوړوی مونږ یی ستاینه کوو او کاروو یی ، په دی کی نه اسلام کوم ممانعت نه لری . دا چه مسلمانان یا افغانان ولی دومره وروسته پاتی دی په دی نه چه دوی کم عقل دی په دی ده چه زمونږ حکومتونه د نورو له خوا په مونږ تپل شوی هغوی غلام ، فاسد او ناوړه کسان دی ، د کفارو له خوا دوی په همدی تآکل کیږی چه تل د کفارو دستور او قوماندو ته اړه ولری او په دی واسطه مظلوم بشریت ( کافر یا مسلمان ) د خپلو استثمارولو او غلامولو لاندی راولی،
    د زمانی په تیریدو سره چه څومره ساینس او تکنالوژی پرمختګ کړی استعماری او استثماری پلانونو او تصامیمو هم بدلون او پرمختګ کړی د مثال په ډول پخوا به متعدد استعماری قوتونه وو ، که یو استعماری قدرت به په یو بیوزله بیجاره هیواد یرغل وکړو او هغه به یی اشغال کړو هغه بل به د هغه بیچاره هیواد سره د خپلو ګټو د پاره مرسته کوله دغه کار څه ناڅه د مظلوم بشریت سره مرسته وه ، مګر نن د استعماری قدرتو هغه تعدد له منځه تللی ، ټول په یوه نړیوال استعمار کی مدغم شوی نورو استعماری ټلوالو سره استعماری لاسته راوړنی ویشی . یعنی نن صبا توله نړی د غریبو او سرمایدارانو به دوه هیوادو ویشل شوی دغه غریب او ماړه چغرافیاوی پولی نه لری څنګ په څنګ اوسیږی . غریبان د ژوندی پاتی کیدو او ماړه د خبلو کارخانو او بزنسو د چالان ساتلو د باره یو دبل سره ګآوندیان وی .
    یعنی د امریکا ، هند ، افغانستان ، ایران ، سعودی چین ، روس او داسی نورو ټولو هیوادو ماړه د یوه او غریب د بل هیواد دی . ماړه استثمارګر هغو هیوادو کی چه د دوی په نامه دی د قانون په زور خلک استثماروی او غلامان ساتلی او په هغه هغو هیوادو کی چه د دوی د مستقیم تسلط لاندی نه دی مګر د دو ی مستعمری یا نیمه مستعمری دی هلته د دوی غلامان چارواکی دی د هغوی په واسطه هغه مظلوم اولسونه استثماروی او غلاموی .
    د سلما د بند په اړه :
    که یی په اړه بیا لیکم تکراری به وی د تبصری حچم ( چه اوس هم زیات شوی ) به زیات کړی د مهربانی له مخی یو ځل بیا تاسی زما دواړه تبصری او په ځانګړی توګه د سلما د بند په اړه تبصری په ژوره توګه ولولی ، که په اړه یی زما څرګندونی ناسمه وی په منطقی استدلال یی راته ولیکی ، زه د سلما د بند مخالف نه یم ، دا چه په غلام او فاسد حکومت کی د هند یا پاکستان له خوا جوړیږی زمونږ د پاره یی له ګټی تاوان زیات دی ، امریکا ۱۳ تریلونونه ډالر خرڅ کړل ، سترګی نه شو پتولی ډیر سرکونه او ډیری لوړپوړی ملکی او حکومتی ودانی یی راته جوړی کړی ، ملی پولیس ، ملی اردو او داسی نور یی راته وروزل ، تمویل او تجهیزوی ، مګر د څه د پاره ؟ که دی پوښتنی ته ځواب لیکم لیکنه څه چه کتابونه تری جوړیږی په دی اړه تاسی ته چه یو ملی شخصیت یاست او د اسلامی نظام غوشتونکی یاست ډیر معلومات لری .
    انسانان له مادیاتو او معنویاتو جوړ شوی ، مګر معنویات یی په مادیاتو اولیت لری د مثال په ډول هر انسان څه چه مرغان خپلواکی ته اړه لری یوی مرغی ته چه پنچره کی پرته او هر څه ورته پراته وی خوشاله نه وی هو هغو خوراکی شیانو ته اړه لری مګر تر خپلواکی وروسته ورته اړتیا ده . د خپلواکی یوه ګړۍ ژوند (که په لوږو ، شکنجو ، زولنو ، زندانو او وژنو کی هم وی ) د غلامۍ له زرو کلو ژوند څخه ( که په هر ډول عیاشیو ، خوشالیو ، ارګ ، کریملین او سپینو ماڼیو کی هم وی ) لا یتناهی شرف لری . مننه