ادبي لیکني

کلمې ناسمې ليکل او د ترکيبي کلمو بېځايه نښلول او بېلول !؟

عزيز تحريک

زموږ پر خلکو او هېواد ۳۸ کلنو جګړو ؛ پاکستان ، آيران ، پخواني شوروي ، اروپا او امريکا ته زموږ د خلکو او ولسونو اجباري او تحميلي  مهاجرت او کډوالي د دې لاملونه شول چې د« پښتوټولنې » د علمي ـ مهربانو ـ ملي او زړه سواندو غړو ، رئيسانو او کارکوونکو  ژبنی خدمت  د آمو او جېلم په سيندونو لاهو شي!!

زموږ د پښتو ژبې معياري او منل شوی واحد ليکنی سيستم (د ليکدود رسم الخط ) ړنګ ، دړې وړې
او ټوک ټوک شو ! ( سيمه ايزې لهجې پالنې  او د پپښتو ژبې : په  ګړدود او ليکدود کې خپل سرۍ شروع شوې !) زموږ ځوانان په خپل سر را لوی  او د نورو ژبو تر اغېزې لاندې  راغلل !

له۱۳۷۱ ل.ل. کال څخه را په دېخوا زه د پښتو ژبې  ليکدود او ګړدود ته هک حيران او غاښ په ګوته پاتې يم !!

د هر چا خپل زړه دی چې کومې کلمې په کومې بڼې ليکي !  زموږ په ليکدود کې عامه او تامه ګډوډي ده ! هېڅ مرجع ، علمي او دولتي باصلاحيته ارګان  او مقام نشته چې په دې برخې کې معقول ، کوټلی او اړين تصميم  ونيسي !!

په تېرو ۱۵ کالو کې  د پښتو ژبې په ګڼ شمېر کلمو او د پښتو ـ دري او عربي ژبو په مشترکو کلمو باندې غوبل روان دی او هره ورځ  ترېشل کېږي !!

زما په عقيدې د پښتو کلمې بايد د تير په څير په واحدې منل شوې بڼې او عربي ، دري  مشترکې کلمې د اصليت ، معنَی او تاريخي ـ ژبني ـ ادبي او معنيز  اصالت له مخې پر هم هغې بڼې وليکل شي ؛ چې سلګونه او آن زر ګونه کاله پخوا ليکل کېدلې !  بېځایه نښلونې او بېلونې  او د کلمو نامانوسې مُغيرې بڼې کارونې پر عوض د دې چې زموږ مورنۍ ژبې پښتو ته ګټه ورسوي ، پر تاوان مو تمامېږي !!

لکه د بېلګې په ډول :

شمېره :                 سمه  او اصلي بڼه  :               ناسمه  او مُغيره بڼه :

۱.                           ليکدود                             ليک دود
۲.                         نړۍ وال                         نړيوال
۳.                      تحليلګر                       تحليل ګر
۴.                      مرګ ـ ژوبله                     مرګژوبله
۵.                     ناشناس                           ناش ناس
۶.                        هېڅکله                       هېڅ کله
۷.                     پنځه لس                        پنځلس
۸.                      ترهه ګر                         ترهګر
۹.                       صحيح                          سهي
۱۰.                    خوشحال خان                   خوشال خان
۱۱.                  معنَی  ( معنا )                    مانا
۱۲ .                    معلومات                        مالومات
۱۳.                       ټوکېدل                         ټوکې دل
۱۴.                     انډيوال                        انډي وال
۱۵.                     حکمتيار                       حکمت يار
۱۶ .                    ټوکرۍ                        ټوک کرۍ
۱۷ .                     کلانکار                        کلان  کار
۱۸.                     برخه ليک                      برخليک
۱۹ .                    برېښنا ليک                    برېښليک
۲۰ .                    غرنيز                        غريز
۲۱.                      مېډيا                           مې ډيا
۲۲.                     القاعده                     ال قاعده
۲۳.                    پښتونولي                     پښتون ولي
۲۴.                    انډيوالان                     انډي  وا لان
۲۵.                    ځانمرګی                     ځان مرګی
۲۶.                 ټوکرۍ                        ټوک رۍ
۲۷.                معلوم                         مالوم
۲۸ .               صداقت                       سداکت
۲۹.               ژبه                           جبه ، زبه
۳۰ .              پوزه                         پزه ، پيزه
۳۱.                قاضي                      کازی
۳۲.                 تعويذ                     تاويز
۳۳.                  عريضه (غوښتنليک)    اريزه
۳۴.                 صاحب                   صېب ، ساب ، صاب ،سېب
۳۵.                 ټنګ ټکور                ټنګټکور
۳۶.                  پوسته خانه              پوستخانه
۳۷ .                ګرځندوی  ( سيلاني )    ګرزن دوی
۳۸.                 لمر کې                        مر کې ، نمر کې  ؛ مېر کې
۳۹.                  مرکه                        مه ره که
۴۰.                  ګلمرجان                    ګل مرجان
۴۱.                  بندر (سرحد)               باډر
۴۲.                 تاڼه                          پاټک
۴۳.                  چنده                       چان ده
۴۴.                 کيلي                      کونجي
۴۵.                سلام عليکم !                 هلو !
۴۶.                عمليات                   آپرېشن
۴۷.                 پښتون                   پختون ، پوختون ؛ پشتون ، پوښتون

او داسې  نورې سلګونه سلګونه کلمې  !!!

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x