نظــر

دعوې، مرکې او محکمې/ ميرولي جان لکڼوال

میرولي جان لکڼوال

په قانوني ژبه د بل څخه د خپل حق غوښتلو ته دعوا ویل کیږي خو ستونزه دا ده چې کله نه کله د خپل حق پر ځای د بل پر حق په ناحقه ډول د خیټې اچولو کوښښ کیږي. څومره چې د ځمکې او نورو شیانو قیمت لوړیږي نو په همغه اندازه د انسان په روح او فکر کې د ځمکې او شیانو د زیاتیدو ځواک هم پیاوړی کیږي نو پر همدې بنیاد هڅه کوي چې خپله ځمکه او شتمني چې د هرې لارې وي زیاته کړي.

زمونږ په ټولنه کې د دعوا د حل لپاره دوه ډوله لارې چارې په لار اچول کیږي، یوه یې قانوني لار ده چې یو انسان د خپل حق د غوښتلو او خوندي کولو په موخه په محکمه کې د عدالت غوښتنه کوي کومې ته چې په قانوني ژبه رسمي او قانوني لار هم ویل کیږي ، دویمه لار یې زمونږ د کلتور او فرهنګ ډېره پخوانۍ لار ده چې د کلي او قوم د مشرانو پر مټ د جرګې او مرکې له لارې دعوا حل او فصل کیږي چې ورته عرفي لار هم ویل کیږي.

د دعوا د حل دواړه لارې ګټورې او موثرې دي خو په دې شرط چې په رښتیني معنا د رښتینو اسنادو، شواهدو، مدارکو او قراینو په پام کې نیولو سره ورته ځان ورسول شي، دواړه لارې تر ډېره د افرادو او آن د قومونو ترمنځ شخړو او ستونزو ته د پای ټکی ږدي خو بیا هم مهمه د محاکمو بې پارې او د قانون په چوکاټ کې پرېکړې او د مرکو بې پارې پرېکړې او تصمیمونه دي.

یوه بله بدمرغه او وژونکي لار چې مونږ یې د دعوا او شخړو د حل لپاره کار وو هغه د زور لار ده، په داسې حالتونو کې نه یوازې دا چې دعوې د حل لاره نه پیدا کوي بلکې شخړې او ستونزې مو تر نسلونو نسلونو غزیږي او آن د مرګونو او وژنو لړۍ پرې تسلسل پیدا کوي. دلته مهمه خبره دا ده چې مخکې د هرې ستونزې او دعوا څخه د ځان، قوم او ضمیر سره پرېکړه او مشوره وکړو چې آیا زه په دې دعوا کې په حقه یم او کنه؟ که دعوا مې ناحقه ده د دې پایله به څه وي؟ آیا دا دعوا په دې ارزي چې په نتیجه کې یې د دوو کورنیو ترمنځ نه ختمیدونکي ستونزې او شخړې رامنځ ته شي؟ آیا د یو انسان څخه د ژوند د اخیستلو له امله به زما کورنۍ د کوم ډول بدمرغیو سره لاس او ګریوان شي؟

انسان باید هڅه وکړي چې اول د خپل ځان او وجدان سره مشوره وکړي او له هغې وروسته عدالت او حق ته د رسیدو لپاره قانوني لاره خپله کړي، هغه عدالت چې په ځنډ سره پلی کیږي د هغې عدالت څخه څو ځلې غوره دی چې د زور او فشار پر مټ پلی کیږي.

د خدای ج په خاطر په ځان، کورنیو او پر نورو مو زړه وسوځئ د ناحقو دعوو او شخړو څخه تیر شئ، ځمکه الله ج د انسان د ژوند کولو لپاره پیدا کړي نه دا چې د ځمکې په خاطر د یو انسان څخه د هغې خدای ورکړی طبعي حق چې ژوند دی واخیستل شي.

له محاکمو او مرکزنو هم هیله لرم چې د خدای په خاطر د خلکو ترمنځ د ستونزو د زیاتولو پرځای د هغوی ترمنځ د عدالت لاره خپله کړئ، یوازې حق ته وګورئ دا مه ګورئ چې څوک زورور دی او څوک بې زوره.

په ټوله علمي او هیوادنۍ مینه

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
ستاسو نظر مونږ ته دقدر وړ دی، راسره شریک یې کړئx
()
x