ملا ورته څه ويلي؟

لطف الله خیرخوا

که سړی يې غوڅ ووايي، چې د چا ټول ثقافت د ملا منت‌بار وي، څنګه ملا بد ګڼي؟ دوی خو هسې هم په خپل رزمي تاريخ خاورې اړوي، مګر درځئ پاڼې واړوو، چې په مختلفو مراحلو کې د سيمې د خلکو علمي او ادبي رهبري چا کړې؟ زه دوی ننګوم، چې له ادبياتو مو د ملا کار زيار وباسئ، چې ژبه کې مو څه پاتې کېږي؟

د پښتو ادب ټولې دورې ووينئ، چې د ملا کار زيار پښتو ادب ته څومره ژوند ورکړی. د پښتو بلاغت په تمامه معنی د ملا تحفه ده. وايي بلاغت د ويناوال عقل دی، سړيه عقل دې ملا درساتلی که نه لېونی لېونی به غږېدې. د ملا کارنامې ښوول، کېدی شي د ختلي لمر کيسه کول وي، خو اصل پوښتنه دا ده، چې اخر ملا دوی ته څه ويلي؟

ملا په دې وطن کې د علم، ادب او ثقافت برخه کې له هر چا وړاندې دی، مګر يو بل جانب يې بيخي ځانګړی دی، چې په سيمه کې د پرديو يرغلګرو پر ضد د هر جهاد رهبري ملا کړې. ملا چې د هر چا مخالفت کړی هغه پرې د خپل مخالف د ګوډاګيتوب ټاپه وهلې يا يې داسې تورن کړی، چې حيثيت يې ورخراب کړي، مګر له نېکه مرغه چې دې خلکو ملا په ښه منلی.

ملا چې د انګرېزانو ځغلولول رهبري کړ او انګرېزانو وليدل، چې مسلمانان انګرېزانو سره د دوی د حربيت له امله څومره کينه لري، د خپلو لاټيانو په مټ يې کوښښ وکړ، چې ملا د انګرېزانو غلام معرفي کړي. د پرمختګ او تمدن مخالف يې وبولي، مګر ولس پر هيچا باور ونه کړ او ملا يې همغسې دروند وګاڼه. ملا چې د کمونستي يرغل پر ضد د مسلمانانو جهاد رهبري کړ، دوی کوښښ وکړ، چې د امريکا غلام يې کړي، ډېرې نارې يې ووهلې، مګر ولس، چې ملا مني د هيچا تاثير پرې ونه شو.

دا اوس، چې ملا د امريکايانو په مشرۍ د نړېوال حشر پر ضد جهاد رهبري کوي، دوی يې پر پنجاب ورتپي. دا ناکامه نسخه له پېړيو عملي کيږي، مګر هيڅ تاثير نه لري، ځکه چې ولس د دوی په څېر غبي نه دی، چې د ملا احسانات هېر کړي يا د ملا هُويت هېر کړي.

ملا د هماغه فکر ترجمان دی، چې نړۍ ته يې د قانون او اصول قانون تصور ورکړ. ملا د هماغه فکر ترجمان دی، چې نړۍ ته يې د علمي امانت د ريښتينې اداء فکر ورکړ. ملا د همغه فکر ترجمان دی، چې نړۍ ته يې د “نقد الرجال” هغه زخيره پريښې، چې د بيخي کم ککړ او نسبتا ښه انسان حکم هم معلوموي.

ملا د هماغه فکر ترجمان دی، چې د هسپانيې، منځني ختيځ او ترکيې تاريخونه يې په عمراني، ساينسي، ادبي، ثقافي او اجتماعي پرمختګونو په واز کومې شاهدي وايي. ملا د هماغه فکر ترجمان دی، چې د دېوبند او ازهر زرخېزه مرکزونه يې اسمانڅکي کړل.

ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې د جاهليت پر ضد يې انسانيت ته حيثيت ورکړ او په اجتماع کې يې په لوړو معيارونو انسانيت ته پر بل هر طبقاتي رجحان فوقيت ثابت کړ. ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې په لوړ اخلاقي معيار يې هغه بېلګه مدني چاپېريال لا ښکلی کړ، چې د نړۍ په مخکيني او اوسني تاريخ کې يې هيڅ واقعي مثال نه شته.

ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې پر انسانانو سربېره ژوو يې هم له عدالته خوند واخيست. ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې نړۍ ته يې داسې سياسي نظريه ورکړه، چې هيڅ شکلي علاماتي محدوديتونه يې د پراخه يووالي مخه نه شي نېولی او د نړۍ په تاريخ کې هيڅ ځای داسې بېلګه نه شته، چې په دومره لوړ معيار دې د نړۍ د اقوامو او اقشارو دا ډول ګډ سوکاله ژوند تضمين کړي. ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې علم په کې له ايمانه کم نه ګڼل کيږي او بالاخره ملا د لومړي دور د هماغه فکر ترجمان دی، چې په خپل ځانګړي هُويت او پېژاند کې تر هغې کچي مستقل دی، چې د بل هُويت علاماتي ګډون هم نه مني، پاتې لا د پردي هُويت سيوري ته د خپل هُويت د تسليمېدو دمه!!

ملا دوی ته څه نه دي ويلي، خو ملا دوی سره پردی هُويت نه مني. دوی چې خپلو مادي طمعو پردي هُويت ته څملولي او د زړورو انسانانو په بڼه په خپله نيمګړتيا اعتراف نه شي کولی، ملا پسې يې خوله خلاصه کړې. که نه ملا دوی ته هيڅ نه دي ويلي. دوی چې د ملا په پرتله په خپله هُويتي سيالۍ کې د شرمېدلو ناکامانو لړ کې ثبت دي، هغه شرم پټول غواړي او د دې پر ځای، چې د خپلې بريا فکر وکړي، کوښښ کوي ملا هم د ځان په څېر د ناکامانو لړ کې وګڼي، مګر هغه ورځ لرې نه ده، چې د دوي لمسي د دوي په نسب وشرميږي او د ملا افتخاراتو ته د دې ځای د اوسېدونکي په توګه له خولې د خوشحالۍ ځګوړي وشيندي!

حجاج چې کله پر عبدالله بن زبير رضي الله عنه غالب شو، سر پرې کړی يې په دار وځړاوه. ابن عمر رضي الله عنه ورته راغی او جسد ته يې خطاب کاوه چې : موږ ايسارولې، خو نه دې منله. ابن زبيره! هغه امت چې ستا په څېر خلک په کې مجرمان وي، بايلونکی نه دی!

دې امت کې که ملا غوندې انسان مجرم وي، بايلونکی نه دی…هو بايلونکی نه دی!



د لیکوال او لاندي تبصره کوونکو له نظر سره د نن ټکی اسیا د ادارې توافق شرط نه دی.

8 تبصرې

  1. الجاج استاذ بیانزی

    خیرخوا صاحب ، ستاسی پوښتنه په ځای مګر د هغو تر منځ دی مطرح کړی چه د انسانیت په مدار کی څرخیږی دغه د نړی حریص انګریزی یهودان یا یهودی انګریزان د انسانیت له مداره وتلی او په انسانی نړی او مظلوم بشریت تاخت یی غوبل جوړ کړی ولی ؟
    هر څه علت او معلول لری ، د دوی جنګ د مسلمانانو او مظلوم بشریت سره د دوی د حرص له امله دی ، څومره چه دوی د هغو هیوادو مظلوم خلک استثماروی چه دوی یی د مستقیم تسلط دعوی لری ، دومره لا مسلمانان نه استثماروی یا نه شی استثمارولی . توپیر یی چه څوک یی په استثمارولو نه پوهیږی هغوی قانونی او مونږ غیر قانونی استثماروی ، هغوی ته یو څه کریدت د دی دپاره هم ورکوی چه مونږ پری ووژنی .
    د اسلام او مسلمانانو سره یی چه یی تر نورو زیاته او نه پخلا کیدونکی کینه ده ، همدغه د اسلامی نظام سره چه د سولی او عامه هوساینی تضمین کوی ، استثمار په بی عدالتیو ، فساد او جنګونو کی رامنځته کیږی د دی امله د اسلام د اسلامی نظام سره دشمنی لری . دا چه بیا دغه دشمنی څومره په هوښیاری ترسره کوی یعنی لمړی زمونږ د بی ضمیرو زړونه او مغزونه په ایزمی الحادی فلسفو پریمنځی ، نیکتایی او دریشی ورته په غاړه د روشنفکر او مستشرق نوم ورباندی ږدی کله ورته متفکر او تکنوکرات ، عصری او مدنی وایی او بیا ورباندی هماغسه د اسلام او ملایانو پسی وایی د چه د اسلامی نظام مخه یی پری نیولی او دوی په ټوله نړی کی او پراخه او برو لاسو مظلوم بشریت استمثار او غلامان جوړ کړی

  2. محمد نعیم سادات

    ‎د ملا ګناه داده چی کله د بعضو فری میسنی کړیو لخوا هندویزم د پښتونولی تر نامه لاندی زموږ هیواد ته راوړل کیده او هندویزم د پښتونولی پر ځای ځای پر ځای کیده نو دینی عالمانو ددی کار د مخنیوی لپاره خپله وجیبه په سم ‌‌‌‌‌‌ډول ادا نکړه . او خلکو ته یی دا څرګنده نکړه چی پښتونولی پښتونولی ده او هندویزم هندویزم ده او دا دوه ‌‌‌‌‌‌ډوله مختلف او متضاد افکار دی چی یو د بل ځای نشی نیولی همعغه وو چی زموږ په هیواد کی دا ‌‌‌‌‌‌ډول یو قشر راپیدا شو چی ظاهرا پښتون او په داخل کی هندو ده . چی د ملا سره ددوی تعصب له همدی ځایه سرچینه اخلی . اوس هم ‌‌‌‌‌‌ډیر ناوخته ندی او محترمو دینی عالمانو ته پکار دی چی اوس پدی باره کی علمی کار وکړی او خلکو ته اصلیه پښتونولی ور معرفی کړی چی تر څو نور زموږ ځوانان د ناخبری په تیاره کی د هندویزم د افکارو ښکار نشی . زه پخپله په همدی باره کی په علمی مطالعی بوخت یم خو ستونزه پدی کی ده چی زه د نوموړی کار د کولو لپاره ‌‌‌‌‌‌ډیر کم وخت لرم خو انشالله خپل اوس به نه سپموم

  3. سادات صاحب ، ستاسی خبره هم تر یوی کچی د منلو ده ، مګر د دجالی فتنی چپی تر پشتونولۍ او هندویزم زیاتی دی ، حتی پشتونولی او هندویزم او داسی نور یی ټول د خپل سیوری لاندی راوستی یعنی د وسلو او وسیلو په شان تری کار اخلی .
    پخوا د استثمارګرو متعدد استعماری قدرتونو وو، کله به د مقدونی سکندر کله به دچنګیزخان ، کله به د فرعون، نمرود او نورو نورو په ډیرو ساده شکل کی راښکاره شول د هغو وخت د وسلو او وسیلو په زور به یی خپل استعماری قدرت د هغه وخت په مظلومو ټولنو منلو ، د زمانی په تیریدو هغه لکه د انګریزانو ،روسانواو چینایانو په نوم دوه او دریو ته راکم او نن هغه دوه دری هم ټول په یوه نړیوال یهودی استعمار کی خلاصه شوی دجالی استعمار ( د نیو ورلډ ارډر ) هم ورته ویلی شو، دار له پیړیو پیړیو پيل شوی وو اوس یی له مخه نقاب لیری شوی ، دوی د مظلوم بشریت تر منځ په پیړیو پیړیو کار کړی د ټولی نړۍ سیاسی ، مالی ، نظامی او ټولنیز جوړښتیز قدرتونه یی تر لاسه کړی کوم څه چه د دوی د سترګو اغزی او د دوی د نړیوال حکومت د علنی اعلانولوو مخه یی نیولی هغه په اسلامی نړی له حکومتو بهر اسلامی ګروپونه دی .
    هندویزم هم دجالی یوه څانګه ده ، او پښتونولی یی ( د نشنلیزم په ماهیت ) بله، بودیزم ، سیکیزم ، عربیزم ، ترکیزم آیرانیزم و تاجکیزم او داسی نور او نور یی نوری او نوری څانګی دی دجالی استعمار د دی ټولو څخه د وخت او ځای د شرایطو له مخی استفاده کوی، څه چه دجالی استعمار یی نه شی خپلولی او یا یی نه خپلوی هغه د اسلام دین او اسلامی نظام دی اسلامی نظام چه د عامه سولی او هوساینی تضمین کوی او دجالی استعمار جنګ ، بی امنی او فساد غواړی نو یو دبل په مقابل قطب کی قرار لری دجالی استعمار هڅی لری چه د اسلامی نظام په مقابل کی په مرمیو سربیره له بی شمیره ډالرو او میدیا هم استفاده وکړی، د الهی نظام د ماتولو او ځپلو د پاره یی د دموکراسی شیطانی دین او نظام رامنځته کړی او بیلابیل ایزمونه یی ورته مقابل کی جوړ کړی او کاروی هندویزم او پښتونولی ( د نشنلیزم په ماهیت ) د همدغه وسلو او وسیلو څخه شمیرل کیږی

  4. عالمان دانبیااو ورثان دی خو بعضی عالمانو دین باندی خپل تجارت اوکړ. ډیر ځوانان یی په دی شهیدان کړل چی ولی کا بل کی اوسیږی، ډیر میندی ځکه بوری کړلی چی ولی ځوی په حارج کی درس ویلی. ډیر خویندی ځکه بی وروره کړی چی ورور یی دشرکت سره کارکوه او مرګ یی دملا سیاف ، ملا ربانی او ملا ګلبدین په امر راوه وه او دوی تر لاس لاندی خلکو به ځکه وژلو چی رهبر یی ویلی وه دویته درهبر خبره ترهرڅه مهم ول. خو خپل درهبر ځوی دبرتانی تا بعت اخستی وه، درهبر ځوی دپا کستان امریکا او اروپا مکتبونو کی درسونه ویلی .
    ننی بعضو ملایانو هم خپل تجارت به درز سره روان کړی. ما ته مکتب واییل کفر دی خو دملا صا حب ځوی او لور دپا کستان او اروپا مکتبونو کی درسونه وایی، خپل اولادونه یی دملک نه دباندی چی هرچیرته وی مهمه نده زندګی کوی خو زما دخاوری خټو کور دیوال څنګه ته بم ایښی وی ځکه چی په لاره اوردو یا پولیس تیریږی او بم به پری چا ودنه اوکړی. او به زنګوکی ما شومان به دبم دعږ نه زړه چا ودی او پلار او ځوی به دحکومت دچرسی او علوعسکرو له خوا نا معلوم ځای ته یوړل شی. ځنی ملایان به ځا نته ښه ژوند الله له طرفه تخفه ګڼی او نورو لپاره یی به یی دقا رون مال ګڼی او هر مجلس کی به ورپسی خبر کوی.
    هغی ته زه څنګه ملا ویم چی په ممبر جګ شی او اوله خبره به دی شروع کړی چی فلانی خپل ځوی دلوړو ذدکړو لپاره هند ته واستوه او خپل ځوی اسلام نه یی ځان خلاص کړ. خو همدا ملا بیا صبا د ښځی سره پنجابی ډکتر ته نا ست او خوله ورته چینګه چینګه کوی .هیله ده چی ملا صا حبانو ته چی څنګه قد در ورکول کیږی هغه حپل ځآی وپیژنی قدر او عزت ملا صا حب ته ځګه ورکول کیږی چی ټولنی ته سمه لار ښایی او کله چی ټولنه بربادی او تبا هی خواته بیا یی او خپل تجارت پری کوی بیا دهغی نه بل عټ شیطان او رازیل بل نشته دهر عا لم نه مو سر قربان دی خو تجار دی الله وشرموی . دیو سو کاله او اباد افغانستا به هیله

  5. عبدالواحداڅګزۍ

    نحن اعلم بمایقولون ومآانت علیهم بجبار قف فذکر بالقرآن من یخاف وعید ع ۴۵–۵۰«ق–۴۵»(معنی :موږ پوهیږو په هغه څه چه دوی یی وایی اونه یی ته پردوی باندی زبر دستی کوونکی پس نصیحت وکړه په قرآن سره هغه چاته چه ویریږی زمادوعدی) بیشکه چه ملایان دالله او درسول استازی دی آیا ستا په فکر څونه ملایان به وی په افغانستان کی چه د قرآن په معنی به پو هیږی افغانستان دغه دځانه جوړوکړو مولایانو برباد کی په مسجدو کی ناست دی دماشومانو ژوند یی بربادکۍ مکتب ته کفر وای خپله بغدادی قاعده په شل کاله هم نه ور زده کوی دملک دبربادی سبب هم دغه ځیره خواره او ذکات خواره دی دقرآن عظیم شان په معنی نه پوهیږی دځان خبری کوی داسلام پرنامه

  6. محمد نعیم سادات

    محترم افغان صاحب داچی دا ټولی توطیی د نړیوال دجالی سیستم مختلف اړخونه دی دا حقیقت دی چی زموږ خلګ هم ورباندی پوهیږی خو ستونزه پدی کی ده چی خلګ زموږ څخه د عمومی خبرو پرځای د عملی میکانیزمونو د څیړلو او بیانولو غوښتنه کوی تر څو خلکو ته داسی عملی میکانیزمونه په لاس ورشی چی ترڅو عام خلګ وکولای شی چی د نوموړی نظام په مقابل کی ودریږی او مقابله یی وکړی . یو له نوموړو عملی میکانیزمونو همدا دی چی نړیوال استکبار غواړی چی زموږ په هیواد کی پښتونولی چی اساس یی د اسلام له مبارک دین څخه اخیستل شوی او ماهیت یی له میړنتوبه جوړ دی ماهیت یی تغیر کړی او نوموړی پښتونولی د هندویزم په واسطه د ښځو له دیده تعریف او خلکو ته وړاندی کړی . یعنی د اصلی پښتونولی پرځای هندویزم غواړی چی په خلکو ور وتپی او په خلکو یی په زور تحمیل کړی . چی ددی هدف لپاره دوی له ډیر پخوا دلته زموږ په هیواد کی کار کړی او اوس زموږ په هیواد کی یوه ډله داسی کسان راپیدا شوی او یا هم دا ډول ډلی له پخوا موجودی وی چی پښتونولی ته د هندویزم له عینکو ګوری چی دوی دا ډول نړی لید له خپل یوه نسله بل نسل ته ور انتقالوی او هر وخت چی زمینه ورته برابره شی خصوصا کله چی د بهر لخوا کوم بهرنی یرغل زموږ پر هیواد کیږی نو دا ډله خلګ ډیر زیات فعال کیږی او د پښتو تر نامه لاندی د اسلامی اساساتو په تخریب شروع کوی . چی د دینی عالمانو پرضد دا اوسنی کمپاین هم د همدی جنګ یوه برخه ده . دلته ستونزه پدی کی ده چی بعضی ځوانان ددوی ددی ډول دسیسو ښکار کیږی او دوی داسی فکر کوی چی نوموړی ډلی له پښتو څخه دفاع کوی چی په حقیقت کی دا هماغه د هندویزم او د اسلام د مبارک دین جنګ دی چی زموږ په هیواد کی تر سره کیږی . نو په همدی خاطر موږ باید خلکو ته دا په ډاګه کړو چی نوموړی کړی د اسلام د مبارک دین سره د هندویزم هغه زړه کینه او جنګ زموږ په هیواد کی پرمخ بیایی او دا ډلی او کړی د پښتو او پښتونولی سره هیڅ تړاوو نلری . نو په همدی خاطر باید هندویزم زموږ د علماوو او نورو مینوالو لخوا ښه وڅیړل شی او د نوموړی فکر مختلف ډولونه چی د ټولو اساس یی یو دی( یعنی شرک دی) خلګو ته تشریح کړل شی ځکه چی نوموړی فکر یعنی هندویزم په مختلفو ډولونو او مختلفو شکلنو سره زموږ هیواد ته د راننوتو کوښښ کوی (که د خلکو په ژبه ووایم یعنی چی رنګ بدلوی )خو که هرڅه نوموړی نړی لید رنګ بدل کړی خو کیفیت همعاغه هندویزم دی او موږ ته معلوم دی او موږ باید نوموړی کیفیت چی شرک دی که په هر رنګ کی کوښښ وکړی چی زموږ هیواد ته راننوځی مخه یی ونیسو او د مخنیوی ډول یی همدا دی چی موږ باید نوموړی کیفیت خلکو ته تشریح کړو .په همدی خاطر له عمومی خبرو په عملی میکانیزمونو کار کول په اوس وخت کی ډیر مهم دی

  7. سا دات صا حب تا دهندیزم خبره ډیره ګرمه نیولی خو زما په نظر نن به افغانستان او ټوله اسلامی نړیی کی دهندویزم نه یهودیزم او پنجا بیږم ډیره وده کړی. چی نن یی دټول نړی مسلمانان سره پا شلی دی. ما خو داسی څه ندی لیدلی چی یو څوک دی هندویزم دپښتونوالی سره ګډ کړی. یواځی ملا فضلو نه می اوریدلی چی دمشرف هندو حکومت یی دپا کستان لپاره ښه زیره بللی وه.

  8. عبدالواحداڅګزۍ

    ملاوبزګرانو ته ویلی دی چه تاریاک وکرۍ هیروین ځنی جوړکۍ خو پام کوۍ چه ذکات (عشر)یی چاته ورنه کۍ موږ ته به یی راکوۍ که ښه ځوانان لیونی کوی که دکورنیو دبربادی سبب ګرزی حال داچه الله په قرآن کی هر هغه شۍ چه انسانی ذهن ته ضرر رسوی حرام کړۍ امرورکونکی ، کرونکی او خرڅونکی یی ټول مفسدین دی په مځکه کی – باید قتل سی،په دارسی،لاس اوپښی دی دمخالف لوری پری سی یادی دملکه وشړل سی،که خپله چه دامقاله یی لیکلی ده دقرآن په معنی پوهیدای لیونی غوندی به پر مسجدو او تاریاک کرونکو ګرزیدا اودوی به یی منع کولای

تبصره وکړه

ستاسو ایمیل ادرس به هیڅ کله نشر نه شي.