له پيرنګي کشيش سره د حضرت ربيعه بن عامر رضي الله عنه په زړه پورې مکالمه

فتوح الشامد رسول الله صلی الله عليه وسلم له وفات سره جوخت حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه د صحابه کرامو د اهل حل او عقد د يوې شوراء له لورې د مسلمانانو خليفه وټاکل شو. له ټاکل کيدا سره جوخت حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه لومړی کار دا وکړ چې د حضرت اُسامه بن زيد په مشرۍ کې يې د رسول الله صلی الله عليه وسلم له لوري ترتيب شوي لښکر ته د روميانو خوا ته د پرمختګ امر وکړ.

له هغه را وروسته یې له روميانو سره د جګړې د پاتې کار بشپړولو ته مخه وکړه. بيلابيلو عربي سيمو ته يې خپل استازي او لیکونه واستول چې د روميانو مقابلې ته لښکري برابرې کړي. هرې قبيلې خپل سلګونه او زرګونه زړور شاه زلمي مدينې منورې ته واستول. په دغو لښکرو کې يو هم د يمن د خلکو لښکر وو. د دغه لښکر مشري د حمير د قبيلې جنګياليو کوله او مدينې ته په يوه ځانګړي عسکري ترتيب او رسم ګذست سره ننوتل. زرګونه ځوانانو پوځي کالي په تن کړي وو، اوښانو او آسانو ته یې زغرې وراغوستي وې او دوي تورې، برچې او ډالونه ځوړند کړي وو او د خپلو ګامونو له خرپا سره جوخت به يې حماسې ترانې زمزمه کولې.

حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه د يزيد بن معاوبة په مشرۍ کې د دوي لښکر ترتيب کړ. حضرت ربيعه بن عامر يې مرستيال ورته وټاکه او مخ پر روم يې ورمارش کړ. دغه لښکر تر نور اسلامي لښکر دری ورځې وړاندې د روم خاوري ته ورسيد. په لاره کې چې لښکر ډير تیز روان وو، حضرت ربيعه خپل قومندان یزيد ته وويل چې خوښه دې نه ده چې د رسول الله صلی الله عليه وسلم د خليفه له مشورې سره سم لښکر لږ سوکه کړې؟ يزيد ورته وويل: د لښکر په چټک تګ کې زه دری موخې لرم، لومړۍ دا چې موږ بايد تر ټولو مسلمانانو وړاندې د روميانو خاورې ته ورسيږو، د غزا او جګړې د پيل ثواب زموږ په برخه شي او همدا راز هغه غنيمتونه چې د جګړې په پيل کې موږ ته لاس ته راځي، هغه به زموږ د مسلمانانو لپاره ډير ګټور وي، ځکه عموماً د جګړې په لومړي سر کې به د روميانو ډير وتلي جنګيالي، جنرالان له پرمخ تللو وسلو او تخنيک سره حاضر وي…!

ربيعه چې دا خبرې واوريدلې نو يې ورته وويل چې داسې ده نو بايد چې نور هم چټک شو.
لنډه داچې دغه لښکر دری ورځې مخکې هلته ورسيد، پر روميانو یې بريد وکړ، اته نيم زره پیرنګي او ځايي رومي عسکر یې ووژل، بې شمېره وسلې او غنيمتونه یې ترلاسه کړل او هغه يې سم له لاسه د پنځو سوو سپرو مجاهدينو په ساتنه کې مدينې ته واستول. روميانو دغې جګړې ته خپل پنځه ستر قسيسان چې وتلي او تکړه صليبي جنګيالي او کارپوهان وو، را واستول، څلور یې ووژل شول او يو يې وتښتيد.
رومي پاچا چې کله د دغه قسيس نکل واوريده نو غړي يې وتښتيدل او هغه ته یې کړل چې له مسلمانانو سره تر جګړې کولو سوله کول غوره دي، او په دې ډول يې له مسلمانانو وغوښتل چې خپل يو هوښيار سړی خبرو اترو ته ورواستوي، حضرت ربيعه رضي الله عنه پريکړه وکړه چې پخپله د پیرنګيانو خبرو ته ورشي، یزيد ورته کړل چې پيرنګيان به درسره دوکه وکړي، کوم بل څوک به واستوو، خو ربيعه د توکل په اړه د قرآنکريم آيت ورته تلاوت کړ او پخپله روان شو.

هلته پيرنګيانو له اروپا (غالباً) انګلستانه خپل ستر پادري چې د کتاب علم يې درلود راغوښتی وو. نوموړي له ربيعه رضي الله عنه لاندې پوښتنې وکړې او ربيعه رضي الله عنه لاندې ځوابونه ورکړل:
عربه وروره! موږ په خپلو ديني نصوصو کې لوستي چې لوی خدای جل جلاله به د حجاز له خاورې يو نبي را استوي چې په خټه به عرب او د کهول له پلوه به هاشمي قريشي وي. لويه نښه به یې دا وي چې خدای جل جلاله به يې آسمانونو ته پورته کړي. آيا ستاسې نبي حضرت محمد (صلی الله علیه وسلم) همداسې دی:
حضرت ربيعه ځواب ورکړ: هو! زموږ نبي لوی خدای آسمانونو ته خیژولی او په دې برخه کې يې پخپل کتاب قرآنکريم کې داسې فرمايلي دي: سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِير . [الإسراء: 1].
ژباړه: پاک دی هغه ذات چې خپل بنده يې د شپې مهال له مسجدحرام نه د مسجد اقصی لوري ته ( د آسمان د صعود له لارې) ورساوه، مسجد اقصی هغه جومات دی چې موږ یې شاوخوا ډيره سپېڅلې پنځولي ده، د دې لپاره (مې صعود ورکړ) چې خپلې نښې نښانې ور وښيم، په ټينګار سره خدای اوريدونکی ليدونکی دی.

کشيش:  زموږ په کتاب (انجيل) کې دا هم ليکل شوي چې لوی خدای جل جلاله پر دغه نبي او اُمت یې يوه میاشت روژه فرض کړي چې دوي یې رمضان بولي. آيا ستاسې د نبي په هکله همداسې ده؟
ربيعه: هو همداسي ده او لوی خدای جل جلاله د رمضان د فرضيت په اړه په قرآنکريم کې داسې فرمايي:
  شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ  [البقرة: 85].
ژباړه: د رمضان مياشت هغه ده چې الله قرآن پکې د خلکو د هدايت او د هدايت او حق او باطل تر منځ د توپير له ځينو نورو نښو سره نازل کړ. نو چا چې دغه مياشت بيا موندله، هغه دې روژه پکې ونيسي.
کشيش بيا ورته وويل چې زموږ په کتاب کې داهم ليکل شوي چې په دغه اُمت کې که څوک يوه نیکي وکړي، خدای جل جلاله په بدل کې لس نيکۍ ورته لیکي:
ربيعه: هو! لوی خدای جل جلاله په دې اړه داسې فرمايي:  مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَلاَ يُجْزَى إِلاَّ مِثْلَهَا وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ [الأنعام: 160].
ژباړه: هغه څوک چې يوه ښيګړه وکړي، د لس نيکيو بربر اجر به ومومي او هغه څوک چې يوه بدي وکړي، يواځې د هماغې بدي جزاء به ورکړل شي او هيڅ ډول ظلم به نه ورباندي کيږي.
کشيش:  زموپه کتاب کې دا هم لیکلي چې د دغه نبي اُمت ته خدای امر کړی چې پر نبي درود ووايي:
ربيعه: هو همداسې ده. لوی خدای جل جلاله په قرآنکریم کې فرمايي:
 إِنَّ اللَّهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا  [الأحزاب: 56].
ژباړه: په ټينګار سره الله او د هغه پرښتې پر نبي درود وايي، ای مؤمنان تاسې هم پر هغه غوره درود او غوره سلام وواياست.
کشيش د دې ځوابونو په اوريدلو سره هک پک شو. نورو بطريقانو ته يې مخ واړاوه او ورته ويل يې: چې حق له دغه اعرابي سره دی. کوم ځوابونه چې ده راکړل، له هغو مالوميږي چې دوي په حقه دي او زموږ د کتابونو له مخې د دغه نبي مقابله په لښکرو سره نشي کيدلای.
خو دغه نورو پادريانو ورته وويل چې دوي په تازه جګړه کې ستاسې ورور وژلی، د دې خبرې په اوريدلو سره د پادري او ناست پاچا رنګونه واوښتل، د ستوني رګونه یې وپړسيدل او پاچا پر ربيعه رضي الله عنه باندې د بريد تابيا کوله چې حضرت ربيعه په ډيره چټکتيا سره توره له تيکي راوايستله او د رومي پاچا جرجيس سر يې ورباندې غوڅ کړ او په همدومره چټکتیا سره يې تر خپله آسه ځان ورساوه، آس یې پونده کړ او د سترګو په رپ کې له سترګو پناه شو….! ( فتوح الشام- ابن عُمر الواقدي)

 

avatar
  ګډون وکړئ  
خبرتیا غوښتل د