نظــر

این هم حال دموکراسی در افغانستان

حبیبی سمنگانی

نخستین سفر اشرف غنی به ولایت بلخ داغ ترین موضوع رسانه ها درین هفته بود ، گمان برده می شد که غنی شاید در مورد سرنوشت عطا محمد نور تصمیم گرفته باشد ، اما بر خلاف همه گمانه زنی ها غنی از مهمانی نور لذت برد ، شب را در مهمانه خانهء نور سپری نمود و به کابل برگشت ، عطا محمد نور از کسانی است که از یک سو خود را رهبر اپوزیسیون می داند و از سوی دیگر به عنوان یک والی زیر فرمان رئیس جمهور وظیفه انجام می دهد و هرگز آماده نیست که از شمن ولایت کنار برود ، شاید کسانی بگویند که در امریکا و اروپا نیز یک سیاستمدار می تواند هم زمان هم اپوزیسیون باشد و هم والی ، برای ایشان باید گفت که بلی این چنین است و لیکن دران کشورها والیان همچون افغانستان از سوی رئیس جمهور نه بلکه از سوی مردم توسط انتخابات انتخاب می گردند ، دران کشورها بودجۂ ایالت ها همچون افغانستان از سوی دولت مرکزی پرداخته نمی شود بلکه خود ایالت ها عواید مستقل می داشته باشند ، والیانِ آن کشورها در انجام دهی بیشتر امور ایالت ها آزاد می باشند و حتی صلاحیت های اجرای نیز می داشته باشند اما والیانِ افغانستان هرگز این گونه اختیارات ندارند ، پس چگونه یک والی در رژیم کنونی کابل می تواند نقش اپوزیسیون را پیش ببرد ، در حالی که وی به یک فرمان رئیس جمهور عزل و یا نصب می شود ؟

پانزده سال پیش ، امریکا و اروپا ملیاردها دالر را صرف نموده افغانستان را زیرپا نمودند تا دموکراسی را برپا سازند ، کشورهای غربی درین مدت کوشیدند با برگزاری ۳ انتخابات ریاست جمهوری و ۲ انتخابات پارلمانی پایه های دموکراسی را در افغانستان استوار سازند ، تعدادی از افغان ها نیز باور داشتند که شاید دموکراسی مصایب و مشکلات این سرزمین را مداوا بکند ، اما………….ای بسا آرو که خاک شده است .

بسیار مرض های که در افغانستان رو به زوال بود با آمدن دموکراسی دوباره عود نمود ، شدت یافت و بالاخره ناسور گشت ، آیا بیماری عصبیت و تبعیض نژادی و لسانی و سمتی در افغانستان به اوج نرسیده است ؟ و آیا دلیل بزرگ افزایش این عصبیت و تبعیض ها انتخابات های دموکراسی نیست ؟ از روی انتخابات اخیر ریاست جمهوری باید یکی از ع و غ به ارگ می رفتند ، اما ع و غ هر دو ارگ نشین شدند و لیکن مردم تا به امروز در آتش سوزان عصبیت می سوزند .

دموکراتان جهان هماره افتخار دارند که دموکراسی درمیان سستم های حکومتداری یگانه سستم است که اپوزیسیون را نه تنها با پیشانی باز می پذیرد بلکه به سیاستمداران جناح مخالف ارزش و احترام نیز قائل است ، از نگاه دموکراتان ، موجودیت اپوزیسیون نقش کلیدی در روند دموکراتیک دارد و حتی امتیاز مثبت دموکراسی از دیکتاتوری وغیره همین است که در دموکراسی اپوزیسیون را گردن زده نمی شود بلکه اپوزیسیون رسماً مؤظف است که پالیسی ها و عملکرد مسند نشینان را آزادانه بررسی بکند و برای مردم ثابت بسازد که ما می توانیم معاملات کشور را بهتر و خولتر پیش ببریم .

البته ، اپوزیسیون نباید زیر فرمان رئیس جمهور یا صدر اعظم به صفت وزیر ، مشاور ، سفیر ، والی و……. وظیفه انجام بدهد ، بلکه باید به هر صورت استقلال و آزادی خود را حفظ نموده تا به ۴ یا ۵ سال در انتظار انتخابات باشد ، هرگاه تاریخ انتابات اعلان شود از سر نو کمپاین نموده از مردم رای بخواهد و اگر برنده شد زمام دولت را تصرف نموده شعارهای انتخاباتی خود را ایفاء بکند .

اما دموکراسی در افغانستان نقش و نگاری دیگری دارد ، در افغانستان هیچ سیاستمداری آماده نیست نقش اپوزیسیون را به شکل اصلی که در فوق بیان گردید پیش ببرد ، اینجا هر سیاستمدار می خواهد حزب مستقل داشته باشد و اپوزیسیون باشد و لیکن این آرزو را هم دارد که وزیر باشد ، مشاور باشد و یا لا اقل یک کرسی ولایت را رونق بخشد ، هیچ سیاستمداری درین کشور آماده نیست برای چند سال از پوست های مهم دولتی دور بماند و درین مدت گروه های سیاسی را بسیج کند ، پالیسی های نادرست رژیم را برای مردم دست نشان بکند و برای انتخابات به گون‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ۂ منظم آمادگی بگیرد .

قطب الدین هلال در انتخابات گذشته حریف غنی بود ، اما اکنون وی اپوزیسیون نیست بلکه مشاور غنی است ، جمعه خان همدرد برای زلمی رسول کمپاین می کرد ، زلمی رسول باخت ، اما همدرد نیز به جای شکست خود را اعتراف نمود نقش اپوزیسیون را پیش ببرد مشاور غنی شد ، بیشتر وزراء ، مشاورین ، سفراء و والیان کنونی در هنگام انتخابات برای تیم های مختلف مصروف کمپاین بودند و با ع و غ مبارزه داشتند ، اما امروز بدون اینکه عار بکنند بر دسترخوان ع و غ نشسته اند و …………..

اما سوال اینست که آخر چرا عطا محمد نور و امثال آن نمی توانند برای یک مدت چند ساله طوق وارت ، مشاورت و ولایت را از گردن های دور انداخته در واقعیت اپوزیسیون باشند ؟ ، آسان ترین جواب این سوال اینست که چنانکه ع و غ در همان وظیفۂ قرار دارند که امریکا عنایت نموده است ، عطا محمد و دیگران نیز در همان پوست خدمت می کنند که امریکا خواسته است ، همه سیاستمداران دموکرات افغانستان یقین دارند که وظایف مهم رژیم از سوی دول خارجی به ویژه امریکا تقسیم می گردد ، هرگاه همه تصامیم و پلان ها در واشنگتن صورت بگیرد پس چه ضرورت که این سیاستمداران خود را اپوزیسیون واقعی بسازند ، از سمت های دولتی کنار بروند و خانه به خانه رفته از مردم برای انتخابات آینده رای بخواهند ، لهذا ایشان بر هر آن کرسی که از سوی امریکا داده می شود قناعت دارند ، مقصود کرسی باشد که یک کمی کش و فش هم داشته باشد .

قصه مختصر ، افغان ها تشویش نکنند که دموکراسی حال ما را خراب ساخته است ، زیرا حالِ خود دموکراسی هم در افغانستان بسیار خراب است .

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x