عربو ته ولي ” عرب ” وايي ؟

عبدالمالک همت

له مکې مکرمې څخه

عربو ته ولي ” عرب ” وايي ؟ دې پوښتني ته ډول ډول جوابونه وركړه سوي دي.

” عرب” له اعراب څخه مشتق ( اخيستل سوى ) دى، چي معنايې ژبوري او د زړه د خبري څرګندونه ده. څنګه چي د عربو قوم ډېر ژبور او غړاندى وو، ځكه يې نو خپل نوم عرب كښېښووى او نورو ته يي ( عجم ) يعني ګونګي وويل:

د انسابو پوهان وايي: د دې ملك لومړى اوسېدونكى يعرب بن قحطان وو چي د يمن د عربو لومړى پلار دى، ځكه يي نو د دې ملك اوسېدونكو او دې ملك ته عرب وويل. خو دا بېخي د قياس او تاريخي معلوماتو مخالفه خبره برېښي.

د مځكپوهني ( جغرافيې ) پوهان وايي: د عربو د ملك لومړى نوم ” عربا ” وو چي وروسته ” عرب ” سو. بيا د دغه ملك اوسېدونكي هم عرب وبلل سول، چي دا درسته خبره برېښي او تر اسلام وروسته هم دغه نوم پا ته سوى دى.

بل سوال دا دى چي دې ملك ته ولي عربا ويل سوى دى ؟ اصل دا دى چي په ټولو سامي ژبو كي ” عربا ” د بېديا مفهوم رسوي. په عبراني كي “عربا ” بيابان او ډګر ته وايي او پخپله عربي ژبه كي د دې لرغوني مفهوم پاتي شوني سته، لكه چي د عرابا معنا بدويت دى او د باديې او صحرا عربو ته تر اوسه هم دغه نوم كارول كيږي.

څنګه چي د عربو ملك زياتره يو بې اوبو او وچ بيابان دى، په تېره هغه برخه چي له حجاز څخه د عربو ترباديې، شام او سينا پوري غځېدلې ده، ځكه نو د دې ملك نوم ” عربا ” ايښوول
سوى او بيا د مهالونو په تېرېدو سره د دغه ملك اوسېدونكو ته عرب ويل سوي دي. په قران كريم كي د عربو ملك ته د عرب نوم نه دى كارول سوى. د حضرت اسماعيل عليه السلام د اوسېدني په يادونه كي دغه ملك ته

” وادي غير ذي زرع ” يعني بې كښته ناوه ويل سوې چي دا كټ مټ د عرب ژباړه ده. په تورات كي يې هم د اسماعيل عليه السلام د اوسېدو ځاى ” مدبار ” بللى دى چي معنا يې ناودانه بېديا ده، اوكټ مټ د عرب ژباړه او د ” وادي غير ذي زرع ” مترادف لفظ دى.

د عرب لفظ ترټولو د مخه د عيسى عليه السلام تر زېږېدو ( ميلاد ) زركاله پخوا د حضرت سليمان عليه السلام په وختو كي اورېدل سوىدى او بيا په عامه توګه په عبراني، يوناني او رومي تاريخونوكي ياد سوى دى. امل اسين په “مكه مكرمه، مدينه منوره” نومي كتاب كي ليكي:” د [ عرب ] لفظ چي ښايي “د بېديا مېشتي” معنا ولري لومړى په دوهم اشوري شَلَمَنصر ډبرليك كي راغلى دى، چي تر ميلاد دمخه 845 نېټه لري، او تر هغه وروسته په پخوانيو ليكوالو كي د دې كلمې كارول دود سول.

د عربو اصل او نسب

د اقوامو د تاريخ ليكونكو په اند عرب د سامي ټبر يوه څانګه ده او دا ټبر د حضرت نوح عليه السلام د يوه زوى ” سام ” اولاده ده. موْرخينو عرب د نسلي پلوه درې ډلي ښوولي دي:

1. عرب بائده: يعني هغه لرغوني عرب تپۍ چي ګردسره له منځه تللي او د هغو په هكله ضروري تفصيلات هم په لاس نه سي راتلاى ، لكه عاد، ثمود، طسم، جديس، عُمالقه او نور.

2. عرب عاربه يا قحطاني عرب : دا د يمن اوسېدونكي دي چي د يعرب بن قحطان له اولادې څخه دي، كوم چي په تورات كي يې د يارح بن قحطان اولاد بولي.

3. عرب مستعربه يا عدناني عرب: دا د حجاز، نجد او د هغو د شاو خوا سيمو عرب دي چي د عدنان نومي له نسله څخه دي او عدنان د حضرت اسماعيل عليه السلام له نسله څخه وو. دغه وګړي په ( 19 ) قبل المسيح پيړۍ كي په حجاز كي مېشت سوي دي. دوى ته ” مستعربه ” ځكه وايي چي د اسماعيل عليه السلام مورنۍ ژبه عربي نه وه. ده عربي له جرهمو څخه زده كړه كوم چي يمني قبيله وه. ” مستعربه ” يعني عرب سوى قوم.

د جنوبي جزيرا العرب يعني د يمن اوسېدونكي د قحطان اولاد او د شمالي جزيرة العرب يعني د حجاز، نجد، تهامې او نورو اوسېدونكي د عدنان اولاد په خپلو سيمو كي دونه ډېر سول چي بېلي بېلي قبيلې ځني جوړي سوې.

قحطاني عرب تر اسماعيلي عربو ډېرد مخه په تمدن كي وړاندي تللي وه او په تېرومهالونوكي يې ستري ستري واكمنۍ درلودې چي زيا تي مشهوري يې حِمٌيَر ، كهلان اوسبا وې. اسماعيلي عربو هم ترحضرت مسيح عليه السلام د مخه او وروسته ځيني نوم وتي واكمنۍ درلودې چي تر ټولو نامتو يې نبطي حكومت وو.

پای.

1
تبصره وکړئ

avatar
1 د تبصرو شمېر
0 د ځوابونو شمېر
0 ار ایس ایس کې ګډونوال - څارونکي
 
ډېر غبرګون شوې تبصره
تر ټولو ګرمه موضوع
  ګډون وکړئ  
نویو زړو ډیرو خوښو شویو
خبرتیا غوښتل د
محمد نعیم سادات
میلمه
محمد نعیم سادات

محترم همت صاحب ، روسان هم جرمنانو ته د (ګونګی ) لفظ کاروی . په روسی ژبه کی جرمن ته (نیمڅ ) ویل کیږی چی په روسی ژبه کی دا کلیمه د ګونګ یا ګونګی معنی ورکوی . همدا ډول عربو هم د عربو څخه ختیځی خواته پرتو قومونو ته د عجم یعنی ګونګ نوم کاروه . او عربو ځانته ویونکی یا (غږیدونکو ) څخه ویل . همدا ډول روسان هم ځانته په روسی ژبه کی (سلاویان) وایی چی مطلب ترینه غږیدونکی دی . دلته مهمه پوښتنه داده چی له ګونګی څخه مطلب څه دی ؟ که نه دا په… نور لوستل »