ادبي لیکني

پديده/ محمد نعيم سادات

محمد نعيم سادات
د (پدیدی) کلیمه په فارسی ژبه کی داسی یوه حالت ته ویل کیږی چی نه جنسیت ولری او نه یی هم کیفیت معلوم وی او لیکونکی یا هم ویونکی د نوموړی حالت د کوم یا د ټولو کیفتونو په بیانولو بوخت وی . موږ کولای شو چی د (پدیدی ) کلیمه د (اوبو) له کلیمی سره تشبیه کړو . د اوبو تعریف داسی دی چی اوبه هغه مایعی ماده ده چی نه خوند لری او نه رنګ لری . په فارسی ژبه کی د ( پدیده) کلیمه هم د هغه حالت لپاره استعمالیږی چی هیڅ کیفیت یی نه وی معلوم او یا یی هم کوم خاص کیفیت یی نه وی معلوم او لیکونکی او یا هم ویونکی د نوموړی حالت د کوم نامعلوم کیفیت او یا هم په ټوله کی د نوموړی حالت د عمومی کیفیت د بیانولو کوښښ کوی .

خو اوس دلته ډیر د پښتو ژبی لیکوالان د ( پدیده ) په کلیمه داسی مین دی چی ته به وایی چی بغیر له نوموړی کلیمی هیڅ مقاله یا لیکنه په پښتو ژبه کښی نشی لیکل کیدای . بیا ددی لپاره چی نوموړی ډیره خوندوره د ایرانی فارسی ژبی اصطلاح ده محترم زیار صاحب دا اصطلاح پښتو ژبی ته رااړولی ده او (ښکارنده) ورته وایی، خو ستونزه پدی کښی ده چی نوموړی کلیمه یا اصطلاح د پښتو ژبی له اساسی فلسفی (حق لید ) سره هیڅ ډول اړخ نشی لګولی . ځکه چی پښتو ژبه له ځانه یوه خاصه فلسفه لری او هغه کلیمی چی د پښتو ژبی له نوموړی فلسفی سره په ټکر کی وی او یا هم نه ورسره برابریږی دا ډول کلیمی لوستونکو ته د لیکنی په لوست کی ستونزی جوړوی . همدا ډول ډیری کلیمی دی چی اکثرآ په مختلفو وختونو کی د افغانستان د موجوده نظامونو په فرمایش جوړی شوی (عموما دا هغه ډول کلیمی دی چی له فارسی ژبی پښتو ته راژباړل شوی دی) خو د خلګو پرمنځکی عام استعمال نلری او خلګ یی له استعمال څخه ډیره وخت ډډه کوی .

را به شو د (پدیدی) کلیمی ته چی نوموړی کلیمه هم دا ډول یوه کلیمه ده چی د پښتو ژبی له عمومی معنوی قاعدی سره هیڅ ډول اړخ نشی لګولی او بیا موږ همیشه پر طلوع تلویزیون انتقاد کوو چی په دری ژبه کی ایرانی اصطلاحاتو ته ځای ورکوی خو دا هم غلطه خبره ده چی موږ پخپله بیا همدا کار وکړو او په جبر پر پښتو ژبه هغه ایرانی اصطلاح چی له پښتو ژبی سره په هیڅ ډول برابره نه ده تحمیل کړو .د (پدیدی) د اصطلاح او د نوموړی کلیمی د ژباړی (ښکارنده) دواړو مفهوم یو دی او استعمال یی په پښتو ژبه کی غلط دی .

نو بهتره ده چی موږ د (پدیدی) د کلیمی پرځای د عربی ژبی د (حالت ) کلیمه استعمال کړو ځکه چی دا کلیمه د پښتو ژبی د ټولو قوانینو ( که هغه د غږ قوانین دی او که یا هم هغه د پښتو ژبی معنوی قوانین دی) همغږی لری.

د مثال پډول کله چی غواړی چی ووایی چی ( دا یوه داسی پدیده ده ) پر عوض کښی تاسی ویلی شی (دا یو داسی حالت دی) یا کله که غواړی چی ووایی چی (یو دا ډول پدیده رامنځته شوی ) نو تاسی ویلی شی چی (یو دا ډول حالت رامنځته شوی) .

که خلاصه ووایم د (حالت) کلیمه په مکمل ډول د( پدیده) د کلیمی ځای ډکولی شی او موږ تاسی کولای شو چی دا کلیمه پخپلو لیکنو کی استعمال کړو.

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x