دیني، سیرت او تاریخ

یو څو اهم اسلامي آداب (8): اووم ادب: څوک چې دې له ملاقات څخه معذرت وغواړي، دهغه دعذر قبلولو ادب

لیکنه: عبد الفتاح ابو غده

ژباړه: مفتي احسان اللّه

7- څوک چې دې له ملاقات څخه معذرت وغواړي، دهغه دعذر قبلولو ادب

کله چې دوعدې نه بغیر دیو چا لید ته ورځې، او یا دي له واړاندي وعده ورسره کړي وي، خو هغه په دغه وخت کې ستا له ملاقات کولو نه معذرت وغواړي، نو دهغه عذر قبلوه، ځکه هغه دخپل کور په حالاتو او خپلو اعذارو ښه خبر دی. امکان لري، چې هغه ته دي یو خاص مانع پیش شوی وي، یا دي داسي څه وي، چې دهغه له امله، دی ستا په ښه توګه سره استقبال نه شوای کولای، او یا ممکن په دغه وخت کې هغه له تا څخه دمعذرت غوښتلو کې څه تنګي نه محسوسه وي.

مشهور جلیل القدر تابعي حضرت قتاده بن دعامة السدوسي رحمه اللّه فرمايي: دهغه چا پر دروازه مه ورته دریږه، چا چې ته له دروازې څځه واپس کړی يې، ځکه که ته خپلي اړتیاوي لري، نو هغه لره هم خپل مصروفیات شته، لهذا هغه دعذر کولو زیات حقدار دی.

امام مالک رحمه اللّه فرمایلي: هرڅوک خپل عذر نه شوای بیانه ویلای، نو ځکه دسلف صالحین عادت و، چې دچا دملاقات لپاره به ورتلی، نو ویل به يې: امکان لري په دغه وخت کې ستا څه مشغولیت وي! دا به يې ددې لپاره ورته ویل چې؛ که دکور خاوند څه وعذر ولري، نو په اساني سره به يي را ته بیان کړي.

دیاد ادب دارزښت او دکور دخاوند له لوري دعذر پیش کولو په باره کې، ممکن دځینو په نفس کې څه خبره ور وګرزي، نو ځکه اللّه رب العزت په قرآن کریم کې دزیارت او اجازت په ضمن کې دا سي فرمايي:

﴿وَإِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكَى لَكُمْ﴾ [النور: 28].

ژباړه: او که تاسو ته دواپسي حکم وشي، نو واپس شئ، په دې کې ښه پاکي ده تاسو لره.

دقرآن کریم ددې ادب په یادولو کې هغه چا ته هم اساني ده، چې په ځینو غلطیو کې مبتلا وي.

مثلا: هغه دچا لیدل یا ملاقات نه غواړي، نو مجبورا درواغ ویلو ته اړ شي، او وچا ته وايې، ورشه ورته وا په کور کې نشته، حال دا چې هغه په کور کې وي، په دې شان هغه په ګناه کولو مجبور شي، بل نقصان يې لا دا دی، چې په کور يې بچیان هم دغه نا زیبا عادت ترینه زده کوي، او ډیر ځله له دغه غلط خیال نه په زړونو کې دشمني او کین هم پیدا کیږي.

قرآن کریم مو له دغې بدي نه هم را ګرزوي، نو ځکه قرآن دکور خاوند ته دا حق ورکوي، چې په ډیره نرمي سره دخپل راتلونکي ورور نه معذورت وکړي، او راتلونکي ته دا هدایت کوي، چې دی دکور دخاوند عذر قبول کړي، ځکه فرمايي:

﴿وَإِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكَى لَكُمْ﴾ [النور: 28].

ورته لیکنې

ګډون وکړئ
خبرتیا غوښتل د
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
ټولې تبصرې کتل
Back to top button
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x