د لیکوال: احسان محمود ارشیف

دفلکي علومو لارښود (32) دتخریج الأوقات لپاره دماسپښین، ماذدیګر او استوا پېژندنه

مفتي احسان اللّه دماسپښین دوخت پيژندنه: دماسپښین لپاره شرعي وخت دلمر له زوال نه وروسته پیلیږي، دزوال دپېژندلو لپاره به پر یو همواره زمکه سېده لرګی یا بل عمود ودرو، تر څو چې دعمود سایه کمیږي، دا وخت قبل الزوال دی، او کله چې سایه پر ځای ودريدله، دا وخت عین زوال او لږ وروسته چې سایه بېرته په لویه ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (31) دتخریج الأوقات لپاره دصبح صادق، عشاء، طلوع او غروب زاویه

مفتي احسان اللّه دلمنځو دوختونو تخريج: دفلک دعلم ماهرینو دلمنځو دوختو دتعین لپاره څه اصول او قوانین وضع کړي دي، که موږ دهغو اصولو مراعت وکړو، نو تر ډیره حده به مو دلمانځه وخت په صحیح معنا پېژندلی وي، خو دا خبره یاد ساتل لازمي ده، چې دا هر څه دظن غالب درجه لري، نه دیقین، چونګه غالب ظن قریب ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (30) دمعیاري نصف النهار نه دمقامي نصف النهار (LTN) دجوړلو قانون

مفتي احسان اللّه الوقت: مقامي نصف النهار وقت یا (Local Time Of Noon: L.T. N): دیو ملک دمعیاري طول دنصف النهار وقت، دټول ملک لپاره معیاري نصف النهار وي، په عامو جدولو کې دنصف النهار تر عنوان لاندي، دپوره ملک معیاري نصف النهار ذکر کیږي، دې ته به انګلش کې (لوکل ټایم آف نون) وايې، او که دیو خاص ځای ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (29) دشفق (Twilight)، صبح صادق او صبح کاذب پېژندنه

مفتي احسان اللّه شفق (Twilight): دلمر دغروب نه وروسته پر غربي افق دهوا پر پورتنیو طبقو باندي دلمر دوړانګو اثار دڅه وخت لپاره پاتي کیږي، هغو ته شفق وايې. دا روښني یا شفق عموما درې قسمه لري: اول: مدني شفق یا سول ټوائیلائټ (Civil Twilight): کله چې دلمر مرکز تر افق 6 درجې لاندي وي، دماښام په وخت کې داسمان ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (28) ددب اصغر او ډبلیو سټار ټوليو په واسطه دقطب شمالي پېژندنه

مفتي احسان اللّه دب اصغر یا بنات النعش الاصغر: دنجم شمالي دپېژندلو لپاره دویمه مشهوره ټولۍ ستورو ته دب اصغر وايې، ددب اصغر دستورو مجموعه تر ټولو ستورو قطب شمالي ته ډیر نیږدې ده، دب اصغر که څه هم ډیر ستوري په خیږ کې لري، خو تر ټولو روښانه ستوري يې اووه دي، په دې ټولۍ کې دوه لږ زیات ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (27) داسماني قطبینو، قطبي ستوري او دب اکبر پېژندنه

مفتي احسان اللّه اسماني قطبین (Celestial Poes): داساني لپاره دفلک او فضا علماو، اسمان هم یو کره فرض کړي ده، اسماني کره هم دزمکي دکرې په شان دوه قطبین لري، چې دزمکني قطب شمالي پر برابر اسماني قطب شمالي دی، او دجنوبي قطب پر برابر اسماني قطب جنوبي واقع دی. فایده: اسماني قطب شمالي یوازي هغه چا ته ښکاري، چې ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (26) مقناطيس، تاريخ يې او دمقناطيسي شمال پېژندنه

مفتي احسان اللّه مقناطیسي انحراف: کله چې قطب جغرافیايي او قطب مقناطیسي سره بیل شول، نو دا واضحه شوه، چې هر قطب ځان ته موقعیت لري، ددواړو په موقعیت کې فرق شته، دجغرافیايې او مقناطیسي قطبو دموقعیتو په منځ کې 1400 میل فاصله موجوده ده، دزمکي پر کره باندي دیو مقام نه ددواړو قطبینو په منځ کې چې څومره زاویايې ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (25) داساسي نقطو، جهتو او شمالي قطب پېژندنه

مفتي احسان اللّه څلور اساسي نقطې: کله چې دایره راسې، دایره افق پر دوو نقطو داسي قطع کړي، چې په نتیجه کې زاویه قایمه جوړه شي، هغه یوې ته نقطة المشرق او بلي ته، نقطة المغرب ویل کیږي.   دغو مخفف حروف د (News) په کلیمه کې هم موجود دي، معنا يې همدا ده، چې دڅلورو لورو خبرونه. او دایره ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (24) داسماني کرې ددوو اهم نظامو پېژندنه

مفتي احسان الله داسماني کرې دوه نظامونه: لکه مخکې چې مو وویل، پر زمکنۍ کره باندي دیو ځای یا یو شخص دتعین لپاره دطول بلد او عرض بلد دخطو پژندنه لازمي ده، همدا شان پر اسماني کره یا تشیال کې هم که دیو اسماني جرم معلوموو، نو ددوو نظامو پېژندنه اړینه ده، یو ته افقي نظام او بل ته استوائي ...

نور ولوله »

کون یا عالَم، کهکشانونه او ستوري! انسان يې په کومه زاویه کې ژوند کوي؟

محمود افغان کون یا عالم هغه دنیا دی، چې انسان يې لا تر اوسه سروپايې نه دی پیدا کړی، بلکي تر اوسه انسان لا دکون په انتها کې دفکر کولو نتیجې ته هم نه دی رسېدلی. دپوهانو په آند په کون کې تر اوسه انسان له دې پر مخ تللې ټکنالوژۍ سره-سره، 200 ملیاره کهکشانونه کشف کړي دي، او دکشف ...

نور ولوله »