fbpx

د لیکوال: احسان محمود ارشیف

دفلکي علومو لارښود (27) داسماني قطبینو، قطبي ستوري او دب اکبر پېژندنه

مفتي احسان اللّه اسماني قطبین (Celestial Poes): داساني لپاره دفلک او فضا علماو، اسمان هم یو کره فرض کړي ده، اسماني کره هم دزمکي دکرې په شان دوه قطبین لري، چې دزمکني قطب شمالي پر برابر اسماني قطب شمالي دی، او دجنوبي قطب پر برابر اسماني قطب جنوبي واقع دی. فایده: اسماني قطب شمالي یوازي هغه چا ته ښکاري، چې ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (26) مقناطيس، تاريخ يې او دمقناطيسي شمال پېژندنه

مفتي احسان اللّه مقناطیسي انحراف: کله چې قطب جغرافیايي او قطب مقناطیسي سره بیل شول، نو دا واضحه شوه، چې هر قطب ځان ته موقعیت لري، ددواړو په موقعیت کې فرق شته، دجغرافیايې او مقناطیسي قطبو دموقعیتو په منځ کې 1400 میل فاصله موجوده ده، دزمکي پر کره باندي دیو مقام نه ددواړو قطبینو په منځ کې چې څومره زاویايې ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (25) داساسي نقطو، جهتو او شمالي قطب پېژندنه

مفتي احسان اللّه څلور اساسي نقطې: کله چې دایره راسې، دایره افق پر دوو نقطو داسي قطع کړي، چې په نتیجه کې زاویه قایمه جوړه شي، هغه یوې ته نقطة المشرق او بلي ته، نقطة المغرب ویل کیږي.   دغو مخفف حروف د (News) په کلیمه کې هم موجود دي، معنا يې همدا ده، چې دڅلورو لورو خبرونه. او دایره ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (24) داسماني کرې ددوو اهم نظامو پېژندنه

مفتي احسان الله داسماني کرې دوه نظامونه: لکه مخکې چې مو وویل، پر زمکنۍ کره باندي دیو ځای یا یو شخص دتعین لپاره دطول بلد او عرض بلد دخطو پژندنه لازمي ده، همدا شان پر اسماني کره یا تشیال کې هم که دیو اسماني جرم معلوموو، نو ددوو نظامو پېژندنه اړینه ده، یو ته افقي نظام او بل ته استوائي ...

نور ولوله »

کون یا عالَم، کهکشانونه او ستوري! انسان يې په کومه زاویه کې ژوند کوي؟

محمود افغان کون یا عالم هغه دنیا دی، چې انسان يې لا تر اوسه سروپايې نه دی پیدا کړی، بلکي تر اوسه انسان لا دکون په انتها کې دفکر کولو نتیجې ته هم نه دی رسېدلی. دپوهانو په آند په کون کې تر اوسه انسان له دې پر مخ تللې ټکنالوژۍ سره-سره، 200 ملیاره کهکشانونه کشف کړي دي، او دکشف ...

نور ولوله »

ددوحې په ښار کې دقطر دستر او ښایسته جامع جومات لنډ معلومات

محمود افغان ددوحې په ښار کې دمحمد بن عبد الوهاب په نامه ستر جامع جومات، له دې سره چې دقطر دملک په سطحه یو لوی جامع مسجد دی، دقطر دمعمارینو په لاس یو تل پاته تاریخي او اسلامي ثقافت هم دی. په 2006م کال کې کار پیل او په 2011م کال ددیسمبر پر 16 پایه تکمیل ته ورسید، ورسره يې ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (23) دزوال، سمت الرأس، نادر او اول السُمُوت ددایرو پېژندنه

مفتي احسان الله دائره اول السُمُوت (دایره اول الراسیات) Vertical Circles: دمقام مطلوبه پر سمت الرأس او نقطة المشرق او نقطة المغرب باندي جوړې دایرې ته دایره راسي یا دایره اول راسیات او اول السموت ویلکیږي. سُمُوت دسمت جمع ده، او مشرق اصلي سمت دی، په هره دایره سره چې مشرقي سمت معلوم شي، هغې ته دایره اول سموت وايې. ...

نور ولوله »

دشمالي كوريا هغه اټوم بم چې خلک وژني نه، خو 200 کاله يې شاته وړي

محمود افغان درویټرز دراپور سره سم شمالي کوریا اوس کولای شي، چې آن امریکا د200 کاله شا دور ته ټیل وهي. دعلمي پلټنو دمراکزو دراپور پر بنا، امریکا او غربي نړۍ له شمالي کوریا له دې امله په وام کې نه ده، چې ګواګي شمالي کوریا بم اټوم لري، بلکي هغه اوس دبم اټوم داخيري نسل خاونده ده، چې اکترو ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (22) دفکلي او شرعي غروب، طلوع او افق پېژندنه

مفتي احسان الله دایره افق (Horizon Circle): داسمان هغه کناره چې څلورو خواو ته ښکاري، (یعني بین ما یری وما لا یری) هغه ته په عربي کې افق وايې، او دفلک پوهانو په اصطلاح بیا افق هغه ته ویلکیږي، چې له سمت الراس او نادر سره د90 درجو زاویه جوړه کړي، او ددې لپاره دافق حقیقي اصطلاح استعمالیږي. البته: که ...

نور ولوله »

دالمحمدیه په کلي کې، دنړۍ ددریم ستر جومات (المسجد الأعظم) په اړه، نادر معلومات

مفتي احسان اللّه دالجزائر په پایتخت کې، دالمحمدیه په کلي کې دنړۍ په سطحه دبیت الله شریفي او مدینې منورې تر مساجدو ورسته دریم ستر جومات دالمسجد الأعظم په نامه دی، چې په 2012 کال کې پر 20 هکتاره زمکه چې 200 زره مربع متره کیږي سنګ بنیاد کېښودل شو. دجومات تعمیر په داسي ساحه کې واقع دی، چې دبحر ...

نور ولوله »