د لیکوال: احسان محمود ارشیف

دفلکي علومو لارښود (11) دکرې (Sphere)، قُطب (Pole) او مِحور (Axis) پيژندنه

مفتي احسان الله کره (Sphere): یو داسي سه بعدي (Three Dimensional) ګول جسم ته کره ویلکیږي، چې دهغې پر سطحه هره نقطه دمرکزي نقطې نه مساوي الفاصله وي، او هغې مرکزي نقطې ته دکرې مرکز وايې. زمکه کرې ته ورته شکل لري، عین کره ندی، ځکه دقطبینو خوا ته دهګۍ پشان دی. قطر: ددایرې له مرکز نه تر محیط پوري ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (10) ددايرې، قطر، وتر او مماس پيژندنه

مفتي احسان الله دایره (Circle): دایره دهغو نقطو مجموعې ته وايې، چې ددایرې هره نقطه له مرکزي نقطې نه مساوي لرېوالی لري، هغې نقطې ته ددایرې مرکز ویلکیږي. ددایرې قطر (Diameter): هغه برابر (مستقیم) خط چې ددایرې له یوې نقطې بیا تر بلي نقطې داسي کش کړل شي، چې ددایرې پر مرکز تیر شي، او دایره پر دوو برابرو برخو ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (9) دکروي مثلث او (Sin،Tan،Cos) پېژندنه

مفتي احسان الله دهر مثلث دوجود لپاره لازمه ده، چې ددوو ضلعو مجموعه درجې يې تر دریمه ضلعه زیاتي وي. دهر مثلث مستوي (غیر کروي) دزاویو مجموعه به همشه 180 درجې وي، یعني له زاويې مستقیمې سره به برابره وي، یا په اسان الفاظو سره، له مجموعه زاویونه به يې نصف دایره جوړيږي. كروي مثلث (Spherical Triangle): که دمثلث اضلاع ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (8) دمثلث يا تريګونومتر پېژندنه

مفتي احسان الله مثلث (Triangle): مثلث دهندسې په اشکالو کې یو مهم ثنائي الابعاد شکل دی. کله چې درې راسي زاویې په درو ضلعو سره ونښلول شي، هغه ته مثلث وايې. مثلث دوه قسمه لري: (1) داضلاعو په اعتبار. (2) دزاویو په اعتبار. داضلاعو په اعتبار مثلث بیا درې نوعي دی: اول: هغه مثلث چې درې اضلاع يې سره برابري ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (7) دزاويو پېژندنه او اقسام يې

مفتي احسان الله زاویه ددرجو په اعتبار سره څو قسمونه لري: زاویه قایمه (Riqht-Anqle): هغه زاویه چې ددایرې پر 90 درجو مشتلمه وي، هغې ته زاویه يې قایمه ویلکیږي، کله چې دایره پر څلورو برخو تقسیم شي، هره برخه يې یوه زاویه قایمه تشکیله وي. زاویه حاده (Acute anqle): او کله چې بیا زاویه تر 90 درجو پر کمو درجو ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (6) دزاويې پيژندنه

مفتي احسان الله زاویه (Anqle): دهغو دوو خطو په منځ کې رابندي مسافې ته زواویه وايې، چې پیل يې له یوې نقطې راغلی وي. یا ددوو داسي شعاعو، چې خطونه يې سره جلا وي، او پر یوه نقطه سره یو ځای شي، په منځ کې مسافې ته يې زاویه ویل کیږي. یا ددایرې له مرکز نه چې دوه خطونه کش ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (5) دهندسي شکلو پيژندنه

مفتي احسان الله داچې ځمکه تقریباً دکرې په شکل جوړښت لری ،نو دځینو محاسبو دپاره دکروي فورمولونو او قاعدو نه کار اخیستل اړین دي، اوددقیقو نتیجو لپاره دکروي هندسې او یاکروي تريګونومتري (مثلثاتو ) نو استعمال لازمي دی. دستورو، سپږمۍ او لمر دځای ځايګی، سمت قبله او دلمنځو دوختو په پېژندنه کې دهندسې دځينو شکلو داستعمال له امله ددغو شکلو ...

نور ولوله »

دظریف افغان دلیکني (طالبان او د افراطي فکر وېره) په تعقیب

قاري احسان هغه قومونه تل ژوندي پاته شوي، چې دخپلو تېرو په څېر يې هرې معضلي ته دحل لار لټولي، تېر هر څه تر یقینه رسېدلي وي، هوښیارې داده چې له هغه نه کار واخیستل شي، کوم چې نه ماتېدونکي وي، تل تجربې هم ستړېکېدونکي، او ډیر ځل ناسمي خیږي، زموږ سیاست، زموږ سیاسیون، او تګلاره مو تامه ده، نه ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (4) دفلکي علومو دثلاثي الأبعاد پيژندنه

مفتي احسان الله خو دا یاد ساته چې داللّه دقدرت ددې لویو نشانیو (فضايې اجرامو) په اړه به څیړني همداسي چټکي او رواني وي، ورځ تر بلي په نوي انکشافات تر سره کیږي، ځکه چې دعظیم خالق په مخلوق کې، دکمزوري انسان فکر هم قاصر او کمزوری دی، اللّه رب العزت په دې اړه ارشاد کوي: ﴿قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (3) دفلکي علومو دثلاثي الأبعاد پيژندنه

مفتي احسان الله دفلک دعلم په برخه کې، هغه نظریات چې زموږ له دین سره سمون نه لري، هغو ته باید په منطیقي، او دفلک پوه په ژبه جواب وویل شي، که غیر مسلم ته اطمئنان ور نه کړای شو، نو لږ تر لږه دومره خو به وکړای شو، چې هغه ساده لوحه مسلمان به دهغوی له شره وساتلی شو، ...

نور ولوله »