ټولنیزه برخه

چلم او تمباکو

اسدالله غضنفر څلور سوه څو کاله پخوا د اكبرپاچا په دربار كې يو جالب بحث وشو چې مورخانو خوندي كړى او تر موږ پورې يې را رسولى دى. بحث د تمباكو په باره كې و. دا اول ځل و چې د هندوستان درباريانو تمباكو ليدل. دربار ته تمباكو اسد بېګ نومي سردار د هندوستان له جنوبه راوړي وو او د ...

نور ولوله »

عدم ـ عدم تشدد، یوه اړتیا

داد محمد ناوک موږ ډېر وخت د نورو تر سوک لاندې راغلي یوو، خو که مو په مقابل کې د ځان د دفاع په خاطر هم لاس په سر نیولی نو د تبلیغاتو شور د جنجال ټوله سرچینه موږ ګڼلي یوو، که په سوک او لغته کې د دوی ګټه راشریکه وه نو د نړۍ اتلان یو، زمري یو او ...

نور ولوله »

هغه راځي

اسدالله غضنفر زموږ اصلي سرمایه زمونږ ژوند دی او ژوند د یو څه وخت مجموعه ده. په دې وخت کې یو مقصد پکار دی او مقصد ته رسېدل پلان او پروګرام غواړي. په ژوند کې چې هر هدف ټاکو، هغه دې څلور ځانګړنې ولري: یو دې معقول وي یعنې رسېدل دې ورته ناممکن یا ډېر زیات لرې نه وي. بل ...

نور ولوله »

د عثماني خلافت د یوه قاضي د عدل کیسه

حامد افغان عثماني خلیفه سلطان محمد الفاتح د استانبول په ښار کې د یوه جامع جومات جوړولو امر وکړ او د هغه د جوړولو چارې یې مشهور رومي انجنبر ایبسلانتي ته وسپارلې، ځکه دی د وخت وتلی او تکړه انجنیر و، سلطان محمد الفاتح د جومات په اړه هغه ته ځیني ځانګړې لارښوونې وکړې لکه دا چې د هغه ستنې ...

نور ولوله »

فلسفه څه ته وایي؟

اسد الله غضنفر د بشر معرفت له لویه سره په څلورو څانګو وېشلای شو: یو دین دی چې بنیاد یې په وحي ولاړ دی. بل فلسفي معرفت دی چې بنیاد یې په تعقل ولاړ دی. ساینسي معرفت تر ډېره حده په تجربه او هنري معرفت په احساساتو باندې زیاته تکیه لري. شکسپیر یوه ډرامه لیکلې ده چې ( اتللو) نومېږي. ...

نور ولوله »

پنځه رښتینې لنډې کیسې

  لیکوال: حامد افغان (1) حضرت انسان پلار یې مطالعه کوله د کوچني زوی یې د نړۍ نقشه په لاس کې وه له پلاره یې وغوښتل چې فلانی ځای راوښیه، پلار یې په مطالعه ډیر بوخت و ورته کړه یې ليږ صبر وکړه، ماشوم صبر نه کاوه خپله غوښتنه یې تکراروله، دی غوسه شو د ماشوم په لاس کې نقشه ...

نور ولوله »

د ناوې لمونځ- رښتینې لنډه کیسه

ژباړن: عطا محمد میاخېل یوې مسلمانې پېغلې د مازدیګر د لمانځه له ادا کولو وروسته ، ځان سینګار کړ ، سپینې جامې یې واغوستې او ځان یې واده ته چمتو کړ ، ځکه چې همدا نن شپه یې د واده شپه وه ، څو شېبې وروسته یې د ماښام د لمانځه اذان واورېد ، نوموړې پوهېده ، چې اودس یې ...

نور ولوله »

د علم مینه

ليكوال: حامد افغان ﺃﺑﻮ ﺍﻟﻮﻓﺎﺀ ﻋﻠﻲ ﺑﻦ ﻋﻘﻴﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﻴﻞ{431 ﻫـ – 513 ﻫـ / 1040- 1119 } هغه ستر امام دی چې د (الفنون) په نوم یې په زر 1000 ټوکه کې په یوه سر یوه ستره دائرة المعاف لیکلې ده، مشهور ترك مؤرخ حاجى خليفه رحمه الله په خپل كتاب (كشف الظنون)كې وایي: ترننه په نړۍ ...

نور ولوله »

دايره

اسدالله غضنفر په تېرو پيړيو كې يوه شاعر وويل چې د معشوقې ملا يې نرۍ ده. ورپسې بيا بل شاعر د لښتې غوندې نرۍ وبلله. دريم د وېښتۀ په دود نرۍ كړه او څلورم كس ته كمال په دې كې ښكاره شو چې تر وېښتۀ يې لا باريكه وبولي . دوى ټولو يوه خبره وكړه . توپير يې يوازې د ...

نور ولوله »

ديوالونه

اسدالله غضنفر د پېښورد پشكال په يوه توده ، نمجنه شپه كې مې د ابوالقاسم ديوان ولوست. ابوالقاسم د اتلسمې پېړۍ د دويمې نيمې شاعر دى . دى وايي : سعادت كه غواړې رسم وعادت پرېږده ترك كول دي د عاداتو سعادت ما ورنه دا معنا واخيسته چې په دودونو او عادتونو پورې نښتل د ودې ، تحول او نېكمرغۍ ...

نور ولوله »