ټکنالوژي

دفلکي علومو لارښود (24) داسماني کرې ددوو اهم نظامو پېژندنه

مفتي احسان الله داسماني کرې دوه نظامونه: لکه مخکې چې مو وویل، پر زمکنۍ کره باندي دیو ځای یا یو شخص دتعین لپاره دطول بلد او عرض بلد دخطو پژندنه لازمي ده، همدا شان پر اسماني کره یا تشیال کې هم که دیو اسماني جرم معلوموو، نو ددوو نظامو پېژندنه اړینه ده، یو ته افقي نظام او بل ته استوائي ...

نور ولوله »

کون یا عالَم، کهکشانونه او ستوري! انسان يې په کومه زاویه کې ژوند کوي؟

محمود افغان کون یا عالم هغه دنیا دی، چې انسان يې لا تر اوسه سروپايې نه دی پیدا کړی، بلکي تر اوسه انسان لا دکون په انتها کې دفکر کولو نتیجې ته هم نه دی رسېدلی. دپوهانو په آند په کون کې تر اوسه انسان له دې پر مخ تللې ټکنالوژۍ سره-سره، 200 ملیاره کهکشانونه کشف کړي دي، او دکشف ...

نور ولوله »

د غوره (پرېزېنټېشن) په اړه هم مهم ټکي‎

ژباړه: شمس رحمانزی پونه- انډيا پيژندنه (تعريف): پرېزېنټېشن (Presentation) د يو توليد، موضوع او يا هم د يوې نظريې په اړه مالوماتي خبرې دي. اړټيا: محصلين، استادان، ساينس پوهان، پلټونکي، مامورين او نور اړ دي چې، خپل مالومات، وړانديزونه، پالېسۍ، په موضوع ګانو بحث د پرېزېنټېش له لارې له اړوندو خلکو سره شريک کړي. د پرېزېنټېش جوړښت: پرېزېنټېش درې برخې ...

نور ولوله »

د نړۍ ګرميدنې اسباب( CAUSES OF GLOBAL WARMING )

فضل الدين احسان د نړۍ د شين خونيزه ګازونو ۵۰ سلنه يواځې د کرنې ، ځنګلونو او د بريښنا توليد په سبب اتموسفير ته خپريږي. نن صبا د نړۍ  زياتره هيوادونه په خپله اجنډا کې د نړۍ ګرميدنه يوه مهمه موضوع ګڼي په اتموسفير کې د شين خونيزه ګازونو زيات انتشار د نړۍ د اقليم بدلون سبب کرځي. د يو ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (23) دزوال، سمت الرأس، نادر او اول السُمُوت ددایرو پېژندنه

مفتي احسان الله دائره اول السُمُوت (دایره اول الراسیات) Vertical Circles: دمقام مطلوبه پر سمت الرأس او نقطة المشرق او نقطة المغرب باندي جوړې دایرې ته دایره راسي یا دایره اول راسیات او اول السموت ویلکیږي. سُمُوت دسمت جمع ده، او مشرق اصلي سمت دی، په هره دایره سره چې مشرقي سمت معلوم شي، هغې ته دایره اول سموت وايې. ...

نور ولوله »

دشمالي كوريا هغه اټوم بم چې خلک وژني نه، خو 200 کاله يې شاته وړي

محمود افغان درویټرز دراپور سره سم شمالي کوریا اوس کولای شي، چې آن امریکا د200 کاله شا دور ته ټیل وهي. دعلمي پلټنو دمراکزو دراپور پر بنا، امریکا او غربي نړۍ له شمالي کوریا له دې امله په وام کې نه ده، چې ګواګي شمالي کوریا بم اټوم لري، بلکي هغه اوس دبم اټوم داخيري نسل خاونده ده، چې اکترو ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (22) دفکلي او شرعي غروب، طلوع او افق پېژندنه

مفتي احسان الله دایره افق (Horizon Circle): داسمان هغه کناره چې څلورو خواو ته ښکاري، (یعني بین ما یری وما لا یری) هغه ته په عربي کې افق وايې، او دفلک پوهانو په اصطلاح بیا افق هغه ته ویلکیږي، چې له سمت الراس او نادر سره د90 درجو زاویه جوړه کړي، او ددې لپاره دافق حقیقي اصطلاح استعمالیږي. البته: که ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (21) داعتدالينو، ژمني او سپرلني انقلابونو پېژندنه

مفتي احسان الله اعتدالین (Equinox Poinrs): دلمر مسار اسماني خط استوا یا دایره معدل النهار په کال کې دوه ځله قطع کوي، اول: کله چې لمر جنوب نه دشمال پر لور حرکت پیل کړي، دمارچ پر 20 یا 21 تاریخ باندي، دې ته اعتدال ربیعي (Vernal Equniox Point) وايې. دوهم: کله چې لمر دشمال نه دجنوب پر خوا روان شي، ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (20) دلمر دمسار او 12 بروجو پېژندنه

مفتي احسان الله دایره بروج (zodiac ): زمکه او لمر په فضا یا تشیال کې موجود دي، اسماني کره له دوی نه په ډیر لوی واټن کې واقع ده، زمکه چې دلمر پر شاوخوا سفر کوي، هغې ته دزمکي مدار وايې، ددې مدار پر برابر پر اسماني کره باندي جوړي دایرې، ته دایره بروج یا منطقه بروج ویلکیږي. دا شان ...

نور ولوله »

هغه هيوادونه چې د نړۍ په ګرمېدنه کې ستره ونډه لري

ژباړه: فضل الدين احسان د ۱۸۵۴ ميلادي کال څخه وروسته کله چې صنعي انقلاب رامنځته شو نو د کاربن ډای اکسايد او ميتان ګازونو خپريدنه په اتموسفير کې زياته شوې ده. تقريباً د نړۍ ۳/۲ (دوه پر دری) برخه دکاربن ډاي اکسايد او ميتان ګازونه د صنعتي انقلاب څخه وروسته اتموسفير ته ورکول شوي دي او ورکول کيږي. عموماً ددغو ...

نور ولوله »