د ټیګونو ارشیف : اجمل ښکلی

روايتونه – اجمل ښکلی

په ژبه کې مانا له کومه راځي؟ منلی ځواب دا دی، چې موږ د څيز(مصداق) او دال(کلمې) ترمنځ قرارداد کړی دی؛ نو چې (ونه) ووايو، مخاطب په اسانه پوهېږي، چې مطلب يې بهر په ځمکه کې ښخي په پاڼو پوښلې هغه ماده ده، چې سيوری، ګل او مېوه لري. د رغښتوالې له مخې: د دال او مصداق ترمنځ اړيکه نشته، ...

نور ولوله »

څوک چې خپله ژبه سپکه ګڼي، سپک شي

اجمل ښکلی زما د ورور يو ټولګيوال دی. په پېښور کې يې سيم کارت بنداوه، يوي مخابراتي شبکې ته ورغلو. يوه اردو ژبې پکې ناسته وه. ده ورته په ماته ګوډه اردو خپله ستونزه وويله. هغې ورته په اردو پر ماشين د ګوتې لګولو وويل. د ده ګوته ګرده خوځېده، څو ځل يې غلطه کړه. هر ځل د اردو ژبې ...

نور ولوله »

د ژبې له څلور ګوټيز سره د ادب چلن

اجمل ښکلی ادب ژبنى هنر دى او د ژبې له څلور ډوله امکاناتو نه استفاده کوي، چې خيال، عاطفه، موسيقي او فکر پکې راځي. موږ د حواسو په تار له بهرنۍ نړۍ سره تړلي يو. که کوم حس مو نيمګړى وي، زموږ پوهه به هم نيمګړې وي. د دې تشې په ډکولو کې د نورو افرادو حواس راسره مرسته کوي. ...

نور ولوله »

د ليکوالۍ بهرني شرايط

اجمل ښکلی ليکوالي مخاطب ته د فکر د انتقال ليکنۍ بڼه ده. د ليکوالۍ څلورګوټيز د مخاطب، فکر، انتقال او ليکنۍ بڼې له مجموعې نه جوړېږي. ليکوال په غار کې چغې نه وهي، يوه مخاطب ته لګيا وي. پر دې بنسټ د مخاطب خيال ساتي. د مخاطب د خيال ساتلو مطلب دا دى، چې له هغه سره ټکر نه کوي، ...

نور ولوله »

د نثر و شعر تخيل

اجمل ښکلی پخوانو چې يواځې شاعري ادب ګڼله، وسايل يې هم يواځې تر بلاغي علومو محدود وو؛ خو اوس چې نثر هم ادبي ارزښت لري، د شعر د تيورۍ په تله نه تلل کېږي. موږ د حواسو له لارې له بهرني چاپېريال نه معلومات ترلاسه کوو. حواس زموږ مشاهدې او تجربې زموږ ذهن ته سپاري او د وخت په تېرېدو ...

نور ولوله »

ادبيات ولې لولو؟

اجمل ښکلی سعدي په ګلستان کې حکايت کوي: يو باچا له څو نېژدې ملګرو سره ښکار ته وووت. د ژمې شپه پرې بهر راغله. د يوه بزګر کور يې وليد. ويې ويل: شپه به ورکره تېره کړو. يوه وزير وويل: د بزګر کور د باچا وړ نه دى. همدلته به خېمه لکه کړو او اور به بل کړو. بزګر خبر ...

نور ولوله »

کره کتنه او تاريخ

استاد اجمل ښکلى د تاريخ له مطالعې نه هېڅ شى بهر نه دى. تاريخ د فرهنګ پر تحول باندې بحث کوي، ځکه نو ادب تاريخ د عمومي تاريخ د يوې برخې په توګه پر ادبي تحول بحث کوي. کره کتنه هم د فرهنګ له هرې برخې سره اړيکه لري. هغه کره کتنه چې موضوع يې ادبيات دي، ادبي نقد ورته ...

نور ولوله »

غزل/ اجمل ښکلی

اجمل ښکلی په دې خبر شوم، چې ستا درد ورکړه هر څه ته مانا په دې خبر شوم، چې سندرې هېڅ مانا نه لري تر تا يې درنه وستم لا يې سرګردانه کړمه زما د ستړي زړه وزرې هېڅ مانا نه لري وه، نو ته وايې چې په غم کې دې يې مړ نه شمه؟ وه، نو هېندارو ته ډبرې ...

نور ولوله »

د شاعرۍ راوي او روايي شاعري

اجمل ښکلی په کيسو کې چې موږ ته څوک کيسه روايت کوى، راوي وايي. په اوسنيو کيسو کې دا راوي يا متکلم وي يا غايب. په پخوانيو داستانونو کې غايب راوي وينو، چې د بل چا کيسه راته کوي؛ خو په اوسنيو کې راوي پخپله د کيسې يو کرکټر هم کېداى شي. راوي چې غايب وي؛ نو د کامرې د ...

نور ولوله »

غزل/ اجمل ښکلی

 اجمل ښکلی اوس مې په لاس کې رااخيستې ده ډيوه طوفانه زه اخيستلى نه شم خپله فيصله طوفانه نو ګنې مړ به شم رښتيا له دې جملې نه پرته؟ ”درپسې مرم” که راته ونه وايي هه طوفانه زما له ذاته اى د چا ياده بهر مه وځه له دې کنډره وځه مه دباندې وه طوفان . چې راشيندې راته په ...

نور ولوله »