د ټیګونو ارشیف : ادبیات

پر ورځنیو خبرو د ادبیاتو اغیز

لیکوال: ماهراحسانزی سره له دې چې د ادبیاتو له اغیز د بشري ژوند یوه برخه هم نه ده پاتې او پر ټولو برخو يې لکه لمر وړانګې خپرې دي .له ادبیاتوپرته یوه برخه او د ژوند یوه صحنه هم نه ده خلاصه شوې . دلته مې منظور هغه هنري پنځونې دي ، چې پنځګر يې په مختلفو چوکاټونو او ځيلونو ...

نور ولوله »

پر ادبياتو د جګړې اغېز

شبیراحمد سلیمي په ادبياتو کې د ژوند ښکلا نغښتې، ادبيات يوازې ليکنی سمون، ژبه، د ژبې زېرمه، د اثار تفکيک او داسې نورې چارې نه دي. ادبياتوته ژوند وايي، ادبيات د دې ټولو چارو تر څنګ د ژوند د سمون لار ده. د ادبياتو د ښکلا په اړه که هر څومره افراطي خبرې وشي، بيا هم د ادبياتو ارزښت په ...

نور ولوله »

په عامه اذهانو د ادبیاتو اغېز!

لیکوال: شبیراحمد سلیمي کله چې گویټه د ولتر دردونه رومان ولیکه، د دې رومان مرکزي کرکټر یو انځورګر وي، چې په مړوښه ښځه مین شي نو؛ چې دې مېرمنې ته ونه رسېږي له ډېرو کړاونو سره مخ شي خو بالاخره ځان وژنه وکړي. دا رومان هغه وخت ډېر مشهور شو، ګڼ شمېر لوستونکي یې پیدا کړل. خو په ټولنه کې ...

نور ولوله »

د فرهنګ په لېږد کې د ادبياتو ونډه!

ليکوال: شبيراحمد سليمي کله چې ادبيات د ټولنو تر منځ تبادله کېږي، بيا نو د يوې ټولنې فرهنګ په بله اغېز کوي. د فرهنګ د انتقال ډېره پياوړې وسيله ادبيات دي. کله چې ادبيات ايجادېږي؛ ضرور پکې د چاپيريال اغېز وي او د موجوده ټولنې له اغېز پرته د ادبياتو ايجاد تر ډېره حده ښايي ممکن نه وي. پردي فرهنګونه ...

نور ولوله »

زموږ ادبیات ولې لوستونکي نه لري؟

لیکوال: شبیراحمد سلیمي دا ډېره مهمه پوښتنه کېدی شي، چې زموږ تخلیقي ادب ولې څوک نه لولي. د دې پوښتنې ښایي ګڼ شمېر ځوابونه وي، خو زموږ په ادب کې ځینې داسې لوی لاملونه شته؛ چې د ادب لوستونکي یې کم کړي دي. موږ په داسې یوه ټولنه کې ژوند کوو، چې هلته د سواد فقر دی. که څوک مو ...

نور ولوله »

ادبیات شر و فساد، ترس ندارد!

(به زودی در بحرانی که بسازند، غرق می شوند) مصطفی «عمرزی» پس از ظهور طالبان، اصطلاح «شر و فساد» برای معرفی جانب مخالف آنان، تعمیم می یابد. فرار دولت ربانی از کابل و میراثی که از حاکمیت چهارساله ی او بر پایتخت و تمام افغانستان باقی ماند، مجموعه ای از ویرانی های گسترده با مردمی بود که از هتک حرمت ...

نور ولوله »

پر ادبیاتو د کډوالۍ اغیزې

جمشیدعمر عمر کله چې په افغانستان کې داخلي جنګونه پيل شول، نو ډیری کورنۍ دي ته مجبورې شوي؛ چې هیواد پریږدي او نورو هیوادونو (پاکستان، ایران او غربي هیوادونو) ته کډوال شي. په دي کډوالو کې لیکوال او شاعران هم مله ول. طبیعي ده چې کډوالي له ځانه سره ګټې او زیانونه لري، دا چې ګټې او زیانونه به یې ...

نور ولوله »

د هیلو ښار

لیکوال: جمشیدعمر عمر په نورو غربي ژبو کې ورته utopia وایي. اصلاً یوه یوناني کلمه ده چې Uotopia هغه ځای چې شتون ونه لري. دا ترکیبي کلمه ده چې ou د نه یا هیڅ په معنا او topos  ځای چي ټوله معنا یې  نه ځای، هیڅ ځای یا هغه ځای چې هیڅ اباد شوی نه وي چې دري کې معادل ...

نور ولوله »

شوالیه – د نړۍ ادبیاتو یوه اصطلاح

لیکوال: جمشیدعمر عمر په فرانسوي کې (chevalier) وایي. یو فرانسوي سرلیک دی چې د اسپ سوریدلو معنا ورکوي او د اسپ له نوم نه اخیستل شوی چې په فرانسوي کې ورته(cheval) وايي. په انګلیسي کې ورته (knight) وايي او د هغه کس په معنا دی چې په اسپ سوریدلو کې ډیر ماهر او زړور وي. دا کلمه د اروپا په ...

نور ولوله »

د شاه مير كاكا مال ساتنه

old man

فريد احمد يوسفزى زموږ په كلي كې شاه مير كاكا ډير مشهور بزګر ؤ، ده په مال ساتنه كې د خلكو په مينځ كې خاص شهرت درلود. ده هر ډول مال ښه ساته خو د هغوغواګانو او پسونو يې خاص اهتمام کاوه چې شيدې يې كولې، مګر غويي ته يې ځانګړې توجه كوله. په ژمي كې به يې دانې وركولى، ...

نور ولوله »