د ټیګونو ارشیف : علم فلک

دسپږمۍ پر مخ تور داغونه او حقیقت يې

لیکنه:… مفتي احسان الله… سپږمۍ چې کله موږ ته ښکاري، نو تر ټولو جالب يې هغه تور داغونه دي، چې زموږ فکر ورته راګر زوي، دېته په عربي کې مَحْوَ وايې، ددې په وضاحت کې دهیئت دماهرینو اقوال مختلف دي، په اوسني وخت کې دمسلمان فلک پوهانو نظریه دا ده، چې پر سپږمۍ دهوا دنه وجود له امله، هلته په ...

نور ولوله »

په رؤیت هلال کې فلکي علوم تر کومه حده معتبر دي؟

لیکنه:….مفتي احسان الله… دنوې میاشت داعلان لپاره په لغړو سترګو رؤیت معتبر دی، ددې لپاره چې رؤیت په پوره معنا سره یقین درجې ته ورسیږي، او پر خلګو دا لازمه نده، چې لوړو لوړو غروته وغیژي او دمیاشت تلاش وکړي، بلکي په عادي حالت کې دهلال پلټنه به کوي، خو بل خوا بیا دعلم فلک ماهرینو هم دمحاق او هلال ...

نور ولوله »

دنوې میاشت په ليدلو کې دفن مختلف ماهرین دلاندي شیانو اعتبار کوي

لکینه:… مفتي احسان الله… 1- Altitude یعني دغروب شمس په وخت کې له افق نه دسپږمۍ ارتفاع. 2- دسپږمۍ Azimuth یعني له شمال نه دمشرق لور ته دسپږمۍ بعد، که موږ دا بعد له 360 نه منفي کړو، نو دشمال نه دمغرب طرف ته دسپږمۍ بعد په لاس راځي. 3- دلمر Azimuth یعني له شمال نه دمشرق طرف ته دلمر ...

نور ولوله »

داولي ورځي میاشت کله غټه او کله وړه ولي وي؟ او لاملونه يې څه دي؟

لیکنه:…مفتي احسان الله…. دفن پوهان پر دې خبرو اتفاق لري چې: 1- اکثرا د 29 ورځو میاشت د 30 ورځو دهلال په نسبت باریکه وي، او تر هغې زر له افق لوېږي، مثلا: که دروژې میاشت 29 ورځي وي، نو دشوال میاشت باریکه وي، او که دروژې میاشت 30 ورځي وي، دشوال میاشت نسبتا غټه ښکاري، همدا رکم يې غروب ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (42) له دقېقو نه داعشاریو او له اعشاریو نه ددقېقو اړولو طریقه

مفتي احسان اللّه داسانۍ لپاره مو یاده کلیه په تفصیل سره ولیکله، او په کالکولیټر کې په یوه وار سره په لادي طریقه لیکلای شو: ((H=Cos-1 ((cos A – sin B sin D) ÷ (cos B cos D له اعشاریو نه دقیقو جوړولو قانون: موږ چې کله ساعتي زاویه په وخت سره اړه و، زیاتره جواب يې په اعشاریو سره ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (41) دطلوع او غروب دوختو معلومولو دفارمولې تفصیل

مفتي احسان اللّه یادونه: له سمت الرأس او افق نه دزاویو جدول: وخت له سمت الرأس نه دلمر زاویه له افق نه دلمر زاویه صبح صادق او ماخوستن: 108 یا 105 له سمت الرأس او 18- یا -15 له افق نه طلوع او غروب: 90.8333 – له سمت الرأس او 0.8333 له افق نه اشرق: 88.6 له سمت الرأس او ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (40) دعصر حنفي او شافعي دوخت لپاره دزاويې معلومولو دفارمولې تفصیل

مفتي احسان اللّه دماذدیګر دلمانځ دوخت لپاره دلمر دزاويې معلومولو کلیه: چونکي دماذدیګر دلمانځه زاویه هر ورځ بدلیږي را بدلیږي، نو دلمر دزاويې دمعلومولو لپاره يې پوهانو مستقیله کلیه وضع کړي ده، چې تفصیل يې په لاندي ډول دی. A = tan−1(1+tan(B-D)) دمثل اول لپاره: A = tan−1 (2+tan(B-D)) دمثل ثاني لپاره: په کلیه کې له B نه عرض البلد ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (39) دماذدیګر دلمانځ دتخریج لپاره دسایه اصلي (فئ الزوال) دفارمولې تفصیل

مفتي احسان اللّه دمثل اول او مثل ثاني دوخت دتخریج څخه له مخه دلمر زاویه او سایه اصلي معلومول لازمي دي، چې په لاندي ډول يې تشریح کو. دسایه اصلي دپېژندلو فارموله: لمر چې په خپل مدار کې حرکت کوي، دمطلوبه ځای خط زوال یا خط طول البلد ته را ورسیږي، په دې وخت کې دهر شي یا عمود سایه ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (38) دمقامي نصف النهار (زوال) دمعلومولو دفارمولې تفصيل

مفتي احسان اللّه دمقامي نصف النهار دمعلومولو فارموله: کلیه: [معیاري طول – مقامي طول ÷ 15] یعني دمقام مطلوبه طول البلد به له معیاري طول البلد نه منفي کړو، نتیجه به دساعت او دقیقو جوړولو لپاره پر 15 تقسیم کړو، جواب که منفي و، په منفي حالت او که مثبت و په مثبت حالت کې به يې له معیاري نصف ...

نور ولوله »

دفلکي علومو لارښود (37) دلمنځو دوختو دتخریج لپاره داړینو معلوماتو پېژندنه

مفتي احسان اللّه دلمنځو دوختونو تخریج تر هغه وړاندي چې موږ له فارمولو نه دیو نا معلوم وخت تخریج کو، دیو څو اړینو معلوماتو پيژندل لازمي دي، چې په لاندي ډول يې په لنډو کې تفصیل یادو. 1- دکوم ځای لپاره چې دوخت تخریج کو، دهغه ځای عرض البلد، چې په B سره ترینه تعبر کو. 2- دهغې ورځې میل ...

نور ولوله »