د ټیګونو ارشیف : فلسفه

د ازادی فلسفه

معصوم طالب دازادی پــه نوم کې لویـه فلسفه پرتــه ده دلوی ښکلاک دماتیدو پکي قیصه پرته ده دخپل بابا پــه نـــوم مــې ځکه افتخار کومــه چې سره په وینو څوکه ماته یې نیزه پرته ده لا یـې تـر اوسه ځمکه ساتـي دهــډو نمونه دسور انګریز په وینو تکه سره تنه پرته ده ددې راغلو انجام هــم بوله دتللو پـــه شان ...

نور ولوله »

سياسي فلسفه

 شمس رحمانزى هر کله چې د (سياست) کلمه اورېدل کيږي، نو د انسان ذهن ته حکومت، سياسي ګوندونه، سياسې رهبران د هغوى پاليسۍ او موخې او نور راځي. که په منفې لېد لوري ورته وګورو او سياست مو په ذهن په منفي ډول ثبت شوى وي نو، د (سياست) کلمه د انسان ذهن ته د تعصب، وژنې، دسيسو او جګړو ...

نور ولوله »

اخلاق د ځینو فلسفیانو له نظره

پوهنیار سیداصغر هاشمي د سیدجمال الدین افغان پوهنتون د کادر غړی ځینې شیان جامع، مانع، کوټلی، منلی او ټولنمنلې پېژندنه نه لري. د مثال په ډول د انسان پېژندنه، د ښکلا پېژندنه، د مینې پېژندنه او همدانګه د اخلاقو پېژندنه یې ښه مثالونه دي.څرنکه چې د نړۍ د هېوادونو کلتورونه سره توپير لري، ټولنیز ارزښتونه یې یو شان نه دي ...

نور ولوله »

موږ او لرغوني يونانيان

اجمل ښکلی د پريام باچا مېرمن خوب وليد، چې سکروټه وزېږوي. باچا سبا غيب ګويان راوغوښتل، چې د خوب تعبير ترې وپوښتي. پخواني انسان چې محدود وسايل لرل او د ډېرو طبيعي ناورينونو چاره يې نه شوه کولاى؛ نو د خپلو ډېر خواهشونو د ترسراينې لپاره يې يا حماسې ايجاد کړې يا يې خوبونه وليدل. خوبونو د انسان له ورځني ...

نور ولوله »

فلسفه د علومو مور ده/ عصمت الله صالح

عصمت الله صالح زیاتره کسان، ډېری وخت په فکر کولو کې تېروي. دا ترډېره ښايي هغه خلک وي چې د خپل ژوند شېبې د وصال خلاف، په تنهایۍ ارزوي. له ښاره لرې، د ټولنې په یوه تشه څنډه کې، د کلي په یوه بې شوره کوڅه کې، ډېر بیا د خپلې هستوګنې لپاره داسې یو کور هم غوره کوي؛ چې ...

نور ولوله »

ګرانه تاته وايم!!!

ډاکټر اخلاصيار بلې تاته وايم! اې د شهادت پلوونکي ملت ځوانه! اې د هغه غور نيکه اولاده چې په يوه اسلامي او خپلواکه تيږه يې ستا د ملت بنسټ ايښي ده! اې د هغه نيکه لمسيه چې د تن وينو په ورکولو سره يې ته خپلواک او ټولواک ساتلی يې! اې د هغه پلار زويه چې د وخت د هر ...

نور ولوله »

سقراط او ریښتینولي/مروت درد

مروت درد یوناني  فلیسوف او عالم په ۴۶۹ ق.م په اتن کې زیږېدلای، پلار یې سوفرونکوس نومېده، مجمسمه جوړونکی و او له ډبرو به یې بوتان جوړول. سقراط هم دپلار نه تر ابتدایي زده کړو وروسته تیږې توږلې او بتان به یې ترې جوړول. مور یې فیناریټي نومېده، ډېره پوهه او عالمه ښځه وه. ویل کېږي چې، مور یې په ...

نور ولوله »

اساسي پوښتنې؟؟؟

 محمد قسیم ځیر د درېمې نړۍ د نه پرمختګ له سترو لاملونو یو د چارو ګونګتیا او د مسایلو د جرړې ورکېدا ده. زمونږ هیواد هم د همدې نوملړ په سرنیو نومونو کې دی. د لیکلو ټکی خو لا پکې دادی چې د دومره څورب کلتور او پړقندي تاریخ سره سره هم د ستونزو زړي نه شو راباسلی. فلسفه وايي چې هر علت ...

نور ولوله »

د غني او الفت په شعرونو کې د اضدادو فلسفه

پوهنیار سید اصغر هاشمي د فلسفې د يوې څانګې په ډول د استاد ګل پاچا الفت او خان عبدالغني خان په شعرونو کې د اضدادو فلسفې په هکله شعرونه شته دي. استاد الفت وایي: ټوله نړۍ له ضدينو جوړه ده، که د انسان د زړه خوښه وي او که نه وي، له دې اضدادو سره به وخت او ژوند تېروي. ...

نور ولوله »

د روښانيانو د نهضت څرنګوالی، د تاريخ د فلسفې په رڼا کې

کانديد اکادميسين محمد صديق روهي يادونه: دغه مقاله به د استاد روهي د «ادبي تحليلونه» نومي کتاب کې هم ډير زر له چاپه راووځي.  د روښانيانو د نهضت په باب درې ډوله نظريې وړاندې شوې دي: عرفاني، ملي او عوامي. په دې مقاله کې دا درې دوله نظريې تحليل شوي دي او داسې نتيجه ځنې اخيستل شوې ده چې درې ...

نور ولوله »