د ټیګونو ارشیف : قاري احسان

داسلامي نړۍ وتلي فلک پوهان

قاري احسان  ابو یوسف یعقوب بن اسحاق الکندي  (185هـ – 256هـ)  دژوند په ابتدايي وخت کي په بصره او یا کوفه کي اوسېدی، دده پلار اسحاق بن الصباح دمهدي او رشید دخلافت په زمانه کي دکوفي والي وو، له هغه وروسته کندي بغداد ته ولاړ، هلته يي زیات شهرت تر لاسه کړ، له خلیفه مامونه بیا تر متوکله پوري دوخت ...

نور ولوله »

دفلک علم! او اسلامي پېر!

قاري احسان مسلمان علماو پوره پنځه سوه ( 500) کاله دعلم او پوهي مشعل تر بل هر چا روښانه او ځلاند ساتلی و، هغوی دفلک دعلم په برخه کي نه هېریدونکي کارنامي تر سره کړي، ورسره دوخت حکمرانانو هم په شرقي نړۍ، مغربي اندلس، او دا شان دسلاجقه و ځیني امراو هم دې علم ته هغه څه وکړل، چي تر ...

نور ولوله »

ابو معشر البلخي او د فلک په علم کي يي شهرت

قاري احسان   دوخت مشهور عالم، فکلي، ریاضي او فیلسوف جعفر بن محمد بن عمر ابو معشر البلخي (Muḥammad bin Omar al-Balkhī) (787- 886) داوسني افغانستان دبلخ په ولایت کي دونیا ته سترګي غړولي، په غربي نړۍ کي په ألبوماسر  (Albumaser)سره شهرت لري.   دعلم دزده کړي لپاره بغداد ته لاړ، هلته په دحدیثو په علم کي ډیر شهرت تر ...

نور ولوله »

فلک علم! او دټکنالوجۍ دعصر پرمختګ!

قاري احسان   دټکنالوجی له دوره وړاندي مخکنيو علماو دهر دوربین او پرمختللي وسېلي نه پرته، یواځي دسترګو دنظر، او خپل ژور فکر په وسېله، دفلک دعلم په برخه کي داسي عجيبي او له حکمته برخمني کارنامي کړيدي، چي دټکنالوجی ددور ټول پرمختګونه دهغوی نتیجه بلای سو، خو نني علما دغالیلیو له دوربین نه هم په څو چنده غوره او ...

نور ولوله »

د فلک د علم اغاز او ارتقاء!

قاري احسان کله چي انسان زمکي ته راغلی، تر هر څه وړاندي له یو منظم او مرتب فلکي نظام سره مخ سو، دلمر سپږمۍ سیارو او ستورو له حرکاتو او ګردش سره اشنا سو، همیشه به لمر سهار دشرق له خوا راخوت، له دې سره به ورځ هم پیلېده، او ماښام به دغرب پر اوفق لوېدی، ورسره به شپه پیل ...

نور ولوله »

زمکي او اسمانونه! تخلیق او پیدایښت يي!

قاري احسان   داسمانو او زمکو خالق فرمايي: هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ [البقرة: 29]   ځیني مفسرین ددې آیت نه په استدلال سره وايي چي الله رب العزت تر اسمان له مخه زمکه پیدا کړه. او ددې په تاید کي د سورت حم فصّلت دا ...

نور ولوله »

كهكشانونه! او دهغوی پیدایش!

قاري احسان   اسمانونه يو دبله سره پیوسته و، او اوه زمکي هم یو دبله سره نښلیدلي وه، کله چي دخالق لایزال په حکم سره لوی انفجار رامنځته سو، نو اوه اسمانونه یو دبله سره بیل سول، او اوه زمکي هم سره جدا جدا سوي.   لکه الله رب العزت چي فرمايي: أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا ...

نور ولوله »

صلیبي جنګونه! موخې او اهداف يې!

قاري احسان   صلیبي جنګونه وهغو جنګو ته ویل کیږي چي غربي مسیحیانو پر شرقي مسلمانانو باندي کړي دي، په دې جنګو کي ددوی شعار دمسیحي دین نصرت او کومک کول، او داسلامي دولت دپرمختګ مخه ډب کول وي. په ښکاره خو غربیان وايي چي دصلیبي جنګ هدف دمقدسو زمکو (هغه زمکي چي دمسلمانانو تر سلطه لاندي دي) ازادول دي، ...

نور ولوله »

دعلم فلک (فلکیات) ضرورت او اهمیت

قاري احسان دپخوا زماني څخه انساني فطرت دهغو کایناتو دراز دمعلومه ولو هڅي کوي، کوم چي تر اوسه يي نه پیږندل، څومره چي انسان دکایناتو په اړه لا زیات معلومات ځان ته حاصله وي، پر هغو بسنه نه کوي، بلکي نور لاهم ددې په هڅه کي دی چي لا دهغو کایناتو په راز ځان خبر کړي، کوم چي يي تر ...

نور ولوله »

لمر ته یو زغلنده نظر!

قاري احسان یو له هغه علومو نه چي د الله دمعرفت تر بل هر څه ښه دلیل کېدای سي، هغه هم علم فلک دی، د علم فلک دایره ډیر پراخه او وسیع ده، په دغه علم کي هر هغه څه شامل دي چي د زمکي نه پورته په فضا کي وجود ولري. هغه که لمر وي، او که سپږمۍ، ستوري ...

نور ولوله »